Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir utanríkisráðherra, segir það liggja algjörlega fyrir, bæði hér heima og að utan, að íslensk stjórnvöld muni aldrei taka upp reglugerðir frá EES án þess að tekið sé til íslenskra aðstæðna.
„Það hefur kallað á marga fundi, mikla vinnu og greiningar, að koma fólki skilning um þessar íslensku aðstæður og sérstöku aðstæður, sem ég tel að öll þau sem þurfa að skilja þær sérstöku aðstæður geri það núna. Það tók tíma líka að ná sameiginlegum skilningi á hverjar afleiðingarnar á óbreyttri innleiðingu hefðu á íslenska hagsmuni,“ segir Þórdís.
Þarna ræðir hún um svokallaða Fit for 55-áætlun Evrópusambandsins (ESB) sem miðar að því að takmarka losun gróðurhúsalofttegunda innan Evrópusambandsins um að minnsta kosti 55 prósent fyrir árið 2023.
Hvað er Fit for 55?
Fit for 55 miðar að því að takmarka losun gróðurhúsalofttegunda innan Evrópusambandsins um að minnsta kosti 55 prósent fyrir árið 2030. Tillögurnar sem lagðar hafa verið fram fela meðal annars í sér kröfur til flugfélaga um notkun vistvænni orkugjafa og flugvalla um uppbyggingu innviða til að styðja við markmiðin.
Bergþór Ólason, þingmaður Miðflokksins, segir málið grafalvarlegt fyrir íslenskt atvinnulíf, þá sérstaklega ferðaþjónustuna. Verði Fit for 55 innleitt muni það draga mjög úr flugi til og frá landinu, sem og gera það dýrara.
„Þetta mál gengur út á innleiðingu ESB á grænum sköttum á alþjóðaflug. Þetta er partur af þessu prógrammi sem er kallað Fit for 55. Sem í gríni hljómar dálítið eins og líkamsræktarprógramm fyrir einhvern í miðlífskrísu. En þetta er grafalvarlegt mál,“ segir Bergþór í samtali við fréttastofu. „Þetta mun fara mjög illa með ferskfiskútflutning og margar aðrar atvinnugreinar. Þannig að áhrifin á íslensk samfélag eru gríðarlega mikil.“
Hann segir Miðflokksmenn hafa viljað draga þetta mál upp á yfirborðið vegna áhyggna af því að stjórnvöld séu ekki búin að komast til lands hvað það varðar að ná fram þeim breytingum og undanþágum sem nauðsynlegar eru fyrir Ísland. Hann hefur áhyggjur af því að stjórnvöld séu ekki að tala nægilega skýrt um afstöðu sína.
„Það þarf að segja bara, „Nei, við munum ekki innleiða þetta eins og þetta er vegna þess að það gengur gegn hagsmunum Íslands“. Þetta er kerfi sem gengur út á það að troða fólki sem vill ferðast með flugi í járnbrautalestar. Hér eru engar slíkar. Þetta er dálítið eins og að segja fólki að fara bara til útlanda með Norrænu. Þetta er svona sem sviðsmyndin sem blasir við,“ segir Bergþór.
Hann fagnar orðum Þórdísar um að reglurnar verði ekki innleiddar eins og þær koma fyrir. Hann bendir þó á að í svarbréfi forseta framkvæmdastjórnar ESB, Usulu von der Leyen, sýni ekki að mikill skilningur eða vilji sé þar á bæ við að bregðast við sjónarmiðum Íslands.
„Það er grafalvarleg staða. Á meðan íslensk stjórnvöld tali ekki skýrt þá er ég hræddur um að engin breyting verði á afstöðu ESB. Þetta er svona partur af því að við höfum hengt okkur mjög rækilega á loftslagssjónarmið ESB og fyrir það gætum við þurft að borga núna,“ segir Bergþór.