Skaðsemi púðanna rannsökuð í Evrópu

Þúsundir íslenskra kvenna eru með sílíkonpúða í brjóstunum. Greinilegt er að aðgerðin nýtur mikilla vinsælda og virðast lýtalæknar almennt sammála um að fyllingarnar geti hjálpað konum við að öðlast sjálfstraust og líða betur með líkama sinn.

Nú hefur komið í ljós að hundruð kvenna hér á landi eru með svokallaðar P.I.P. fyllingar í brjóstunum, sem voru bannaðar hér á landi og víðar í Evrópu vorið 2010. Púðarnir eru frá franska fyrirtækinu Poly Implant Prothèse, sem er nú gjaldþrota, en í ljós kom að í sílíkonfyllingarnar var notað annað efni en fyrirtækið hafði áður fengið gæðavottað. Má því segja að varan hafi verið fölsuð eða gölluð.

440 konum veitt þjónustaRíkisstjórnin ákvað á þriðjudag að aðstoða þær konur sem hafa umræddar fyllingar í brjóstum sínum með því að bjóða þeim ókeypis ómskoðun á brjóstum og taka þátt í kostnaði við að fjarlægja púðana reynist þeir lekir.

Nokkur gagnrýni kom fram á þessa ákvörðun ríkisstjórnarinnar, meðal annars frá Álfheiði Ingadóttur, formanni velferðarnefndar Alþingis og fyrrverandi heilbrigðisráðherra. Sagði Álfheiður sér vera misboðið að ríkið bjóðist ekki til þess að láta fjarlægja púðana konunum að kostnaðarlausu, hvort sem þeir séu lekir eða ekki. Benti hún á að þótt þeir leki ekki þann dag sem þeir eru skoðaðir, geti þeir farið að leka daginn eftir. Ríkið ætti svo að sækja kostnaðinn til fyrirtækisins sem flutti púðana inn og setti þá í.

Guðbjartur Hannesson velferðarráðherra segir það mat sérfræðinga, bæði hérlendis og í nágrannalöndunum, að eins og staðan sé væri það mun hættumeira að láta konurnar fara í aðgerð til að fjarlægja púða sem ekki eru lekir heldur en að hafa þá í.

„Skaðsemi púðanna liggur ekki fyrir, en það er vissulega ljóst að þetta hefur angrað þær konur þar sem púðarnir hafa sprungið," segir hann. Til skoðunar sé einnig að bjóða konunum að koma í reglulegt eftirlit á næstu misserum og fjarlægja þá púða sem leka.

Flutti inn og setti íSem kunnugt er var það Jens Kjartansson, lýtalæknir og yfirlæknir lýtalækningadeildar Landspítalans sem flutti inn P.I.P. púðana sem voru bannaðir í lok mars árið 2010. Hann ákvað í gær að segja starfi sínu á Landspítalanum lausu vegna álags undanfarnar vikur og veikinda.

Jens fullyrðir að púðarnir hafi ekki verið notaðir eftir að bannið var sett og hafi því þurft að losa sig við birgðirnar sem hann hafði þegar flutt inn. Eitthvað magn af P.I.P. púðum á hann þó enn til á lager.

„Þetta er frekar leiðinlegur minjagripur," segir Jens. Að sögn hans liggja þó fyrir niðurstöður frá breska og franska rannsóknareftirlitinu á innihaldsgreiningu púðanna og kemur þar fram að efnið virðist ekki vera eitrað eða hafa skaðleg áhrif á heilsu fólks.

„Til að mynda hefur kanadísk rannsóknarstofa rannsakað 300 týpur af innihaldi brjóstafyllinga. Þar kom í ljós að það er ómögulegt að ná sílíkoninu alveg hreinu en þrátt fyrir það þá hefur það ekki skaðleg áhrif á líkamann," segir hann. „Sílíkonið í P.I.P. fyllingunum hefur ekki skaðleg áhrif, þó það komi rof á púðann."

Álfheiður Ingadóttir hefur einnig furðað sig á því að púðarnir hafi verið bannaðir í tíu ár í Bandaríkjunum en samt sem áður verið notaðir hér á landi. Jens segir það á misskilningi byggt, þar sem Bandaríkjamenn bönnuðu allar sílíkonfyllingar í brjóst árið 1992.

Skilur konurnar velForstjóri franska framleiðandans P.I.P. hefur sakað konurnar sem sækjast eftir skaðabótum vegna púðanna í Frakklandi um að vera bara á höttunum eftir peningum. Jens deilir ekki því sjónarmiði.

„Ég er svo hjartanlega sammála þessum konum sem ekki vilja vera með þessa púða. Ætli ég sé ekki sá sem mundi þrá það mest að það væri hægt að taka þetta allt í burtu."

Ráðherra gagnrýnir samspilVelferðarráðherra telur það afar óeðlilegt að yfirlæknir á Landspítala flytji inn læknavörur fyrir sína einkareknu stofu.

„Við þurfum að taka spurninguna um ábyrgðina lengra í þessu öllu saman," segir Guðbjartur varðandi hlutverk starfandi heilbrigðisstétta fyrir hið opinbera. „Getur það undir einhverjum kringumstæðum verið eðlilegt að viðkomandi sé í viðskiptasambandi við framleiðenda vöru eða söluaðila? Við munum að sjálfsögðu skoða það. Mér finnst þetta sjálfum mjög óeðlilegt."

Hagsmunir mega ekki ráðaGuðbjartur segir heilbrigðisyfirvöld hafa verið að taka fyrir að heilbrigðisstarfsfólk á vegum hins opinbera taki þátt í boðsferðum vegna sölu á vöru eða lyfjum.

„Vegna þess að menn eru þá ekki lengur óháðir gagnvart því sem er notað," segir hann. „Við sem rekum heilbrigðiskerfið viljum að það sé alltaf notuð hagkvæmasta og besta varan og það má aldrei ráðast af hagsmunum einstakra starfsmanna sem við erum að fjármagna, þó svo að svo hafi ekki verið í þessu einstaka tilviki."

Alþjóðlegt hneyksliHundruð þúsunda kvenna frá 65 löndum, flestum í Suður-Ameríku og Vestur-Evrópu, hafa fengið púðana í brjóst sín. Heilbrigðiseftirlitið í Frakklandi hefur gefið það út að öllum þeim 30 þúsund frönsku konum sem hafa fyllingarnar skuli láta fjarlægja þær. Þó hefur ekki verið sýnt fram á að sílíkonið valdi heilsutjóni, leki það úr púðunum, en evrópska heilbrigðisrannsóknarstofnunin rannsakar nú mögulega skaðsemi efnisins. Niðurstöður munu liggja fyrir í lok mánaðarins, en hingað til hefur ekki verið sýnt fram á skaðsemi efnisins með óyggjandi hætti.

Svíar, Norðmenn og Bretar hafa tilkynnt að ríkið muni ekki koma að fjarlægingu eða skoðun á púðum þeirra kvenna sem eru með þá, þar sem niðurstöður um mögulega skaðsemi innihaldsins liggi ekki fyrir.