Jón Gnarr þriðji borgarstjórinn frá 1982 til að sitja heilt kjörtímabil

Jón Gnarr, fráfarandi borgarstjóri, verður þriðji borgarstjórinn til þess að ljúka kjörtímabili síðan 1982 þegar hann lætur af störfum í næsta mánuði. Hinir tveir borgarstjórarnir sem luku kjörtímabili á þessum rúmu þremur áratugum eru Davíð Oddsson og Ingibjörg Sólrún Gísladóttir.

Átta borgarstjórar sátu ekki heilt kjörtímabil, eða fjögur ár, á þessu tímabili, af mismunandi ástæðum.

„Hann gengur nú út sem einskonar sigurvegari,“ segir Gunnar Helgi Kristinsson stjórnmálafræðingur.

Gunnar Helgi segir að ólíkar útskýringar séu á því hvers vegna fyrri borgarstjórum hafi gengið svona illa að sitja heil kjörtímabil. „Bæði R-listinn og Sjálfstæðisflokkurinn lentu í einskonar leiðtogakrísu eftir að Davíð og Ingibjörg Sólrún hættu. Það er megin útskýringin á veltunni á borgarstjórum til ársins 2006. En frá 2006 til 2010 var mikið ólgutímabil í borgarstjórn. Þar skiptust sætin óheppilega og Frjálslyndi flokkurinn var í oddastöðu sem var óheppilegt því Ólafur F. Magnússon fór í veikindaleyfi og þá fór meirihlutinn nánast eftir því hvaða frambjóðandi flokksins sat í borgarstjórn.“

Merkilegur árangur Jóns

Gunnar Helgi segir árangur Jóns sem borgarstjóra í raun vera merkilegan, sérstaklega miðað við kjörtímabilið á undan. „Það hefur ríkt tiltölulega mikill friður um hann miðað við áður og hann er almennt vel þokkaður.“

Gunnar Helgi telur að Jón sé að „hætta á toppnum“ eins og gjarnan er talað um í íþróttum. „Já, það má segja að hann hafi sýnt að hefðbundnar pólitískar formúlur eru ekki náttúrulögmál. Það er hægt að vinna þetta á annan veg en hinir hefðbundnu stjórnmálaflokkar. Hann talar allt öðruvísi við kjósendur en aðrir stjórnmálamenn og það hefur fallið vel í kramið hjá mörgum,“ útskýrir hann.

Stöðugleiki í samstarfinu

Athygli vakti að Árni Páll Árnason, formaður Samfylkingarinnar, hrósaði Jóni í hástert í eldhúsdagsumræðum í þinginu á miðvikudagskvöld. Þar sagði Árni Páll meðal annars

„Þegar Jón Gnarr býr sig nú undir að kveðja hið pólitíska svið er öllum ljóst að aðrir hefðbundnari stjórnmálamenn hafa frekar orðið til þess að skapa pólitíska upplausn undanfarin ár en hann og hið yfirlýsta grínframboð. Það ætti að verða okkur öllum umhugsunarefni. Ekki síst í þessum sal.“

Ef við skoðum þessi orð Árna Páls, má þá segja að þetta svokallaða grínframboð hafi komið á pólitískum stöðugleika í Reykjavík?

„Ég veit nú ekki hvort að grínframboðið sem slíkt hafi komið á einhverjum stöðugleika. En það er ljóst að þessi samsteypa á milli Besta flokksins og Samfylkingarinnar var stöðug. Og það ríkti sérstaklega mikill stöðugleiki í borgarstjórn miðað við árin á undan.“

Tíð borgarstjóraskipti í þrjá áratugi

Jón Gnarr er ellefti borgarstjórinn síðan 1982. Borgarstjóraskipti hafa verið tíð á þessum þrjátíu og tveimur árum, ef frá eru talin þau ár sem Davíð Oddsson og Ingibjörg Sólrún gegndu embættinu. Bæði sátu þau í tæp níu ár í borgarstjórastóli, Davíð nokkrum mánuðum lengur.

Á þeim tíu árum frá 1982 til 2010 sem Davíð og Ingibjörg voru ekki borgarstjórar reyndu átta einstaklingar fyrir sér í embættinu án þess að ná að sitja út heilt kjörtímabil eða fjögur ár. Þessir átta einstaklingar sátu því í um eitt ár og þrjá mánuði að meðaltali. Árni Sigfússon, núverandi bæjarstjóri Reykjanesbæjar, hefur gengt borgarstjóraembættinu styst af öllum, eða í 89 daga á vormánuðum árið 1994. Dagur B. Eggertsson, núverandi leiðtogi Samfylkingarinnar í Reykjavík, sat í 101 dag í kringum áramótin 2007 til 2008.

Gunnar Thoroddsen sat lengst allra, eða frá 4. febrúar 1947 til 6. október 1960, sem er 4994 dagar. Það er rúmlega 56 sinnum lengur en Árni Sigfússon sat.