Þetta eru grunnskólarnir sem tóku upp Byrjendalæsi

Um helmingur grunnskóla landsins hefur tekið upp nýja nálgun á lestrarkennslu með það að markmiði að bæta læsi. Eins og fjallað var um í Fréttablaðinu í morgun hefur árangur nemenda í íslensku, lesskilningi og sömuleiðis stærðfræði lækkað. Munurinn er marktækur og má álykta að aðferðin leiði ekki til betri árangurs nemenda eins og hann er mældur á samræmdum könnunarprófum.

Þetta kemur fram í skýrslu Menntamálastofnunar sem fengin var til þess að skoða árangur þeirra skóla sem tóku þátt í verkefninu Byrjendalæsi. Um áttatíu grunnskólar, um helmingur grunnskóla á Íslandi, styðjast við aðferðina en niðurstöðurnar miðast við þá 38 grunnskóla sem unnið hafa með aðferðina í fjögur ár eða lengur.

Bornar voru saman einkunnir nemenda á samræmdum prófum í 4. bekk í hverjum skóla fyrir innleiðingu aðferðarinnar við einkunnir ár frá ári eftir innleiðingu. Á myndinni hér að neðan má sjá þróunina í einkunnum. Útskýring á myndinni fylgir neðst í fréttinni* en í grunninn má segja að einkunnir í íslensku, lesskilningsþætti íslenskuprófs og stærðfræði lækki.

Skólarnir 38 sem stuðst hafa við aðferðina í fjögur ár eða fleiri má sjá í töflunni hér að neðan. Taflan er upp úr skýrslu Menntamálastofnunar.

„Ég vil að við hugsum um það hvernig við getum betur beitt aðferðafræði sem er þannig að áður en við ráðumst í að innleiða nýjar kennsluaðferðir liggi fyrir gögn eða vísbendingar um að líklegt sé að aðferðin skili árangri,“ segir Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra í Fréttablaðinu í dag.

Byrjendalæsi var þróað á vegum Miðstöðvar skólaþróunar við Háskólann á Akureyri undir forystu Rósu Eggertsdóttur. Sé meðtalinn veturinn 2012-2013 hafa alls um 80 skólar af 170 víðs vegar um landið átt samstarf við HA um innleiðslu aðferðarinnar. 

Menntamálaráðuneytið hleypir af stokkunum átakinu Þjóðarsáttmáli um læsi á mánudaginn en markmið átaksins er að bregðast við áhyggjum af læsi barna.

Fjöldi nemenda í hverjum skóla sem lært hefur samkvæmt aðferðum Byrjendalæsis má sjá hér.

*Árangur á samræmdum prófum er metinn á normaldreifðum kvarða sem nær frá 0 til 60 þar sem meðaltal allra nemenda á landinu er 30 (lárétt punktalína). Tekið er meðaltal nemenda í þeim 38 skólum sem hafa verið í Byrjendalæsi í fjögur ár eða lengur og það borið saman við landsmeðaltal allra nemenda á Íslandi.

Upphafspunktur á myndinni er meðaltal fimm ára fyrir innleiðingu Byrjendalæsis. Annar punkturinn er það ár sem hver skóli byrjar í Byrjendalæsi. Skólarnir hófu þátttöku á mismunandi tíma, upphafsár Byrjendalæsis í skólanum er skilgreint sem núllpunktur í þessari greiningu. Lóðrétta brotalínan sýnir þann punkt þegar skóli er búinn að vera fjögur ár í Byrjendalæsi og þeir nemendur sem hófu nám með aðferðinni taka samræmt könnunarpróf í 4. bekk (sjá töflu 1).

Þannig er auðvelt að sjá hver staða nemenda var að jafnaði áður en innleiðing hófst og á meðan á henni stóð (til vinstri við brotalínuna) og hver hún er eftir innleiðingu (brotalína og áfram). Í töflu 2 sést fjöldi nemenda á bak við tölurnar en ákveðið var að skoða ekki lengra en að sjöunda ári vegna þess hve nemendur eru fáir á áttunda og níunda ári. Á mynd 1 sést kvarðinn er á bilinu 28 til 31. Tvöfölduð staðalvilla var notuð til að stilla af y-ásinn, þ.e. hæsta gildi + 2 staðalvillur og lægsta gildi + 2 staðalvillur.