Utanríkisráðherra farinn á samkomu harðlínu Brexit-sinna

Guðlaugur Þór Þórðarson, starfandi utanríkisráðherra Íslands, er á meðal ræðumanna á samkomu til að fagna stofnun nýrrar hugveitu sem boðar harða stefnu varðandi útgöngu Breta úr Evrópusambandinu í breska utanríkisráðuneytinu í dag.

Boris Johnson, utanríkisráðherra Bretlands, heldur boð í utanríkisráðuneytinu í kvöld til að fagna stofnun hugveitunnar Stofnun frjálsra viðskipta, að sögn Politico. Auk hans munu aðrir harðlínumenn innan breska Íhaldsflokksins tala, þar á meðal Liam Fox, alþjóðaviðskiptaráðherrann, og Daniel Hannan, Evrópuþingmaður flokksins, sem er forseti hugveitunnar.

Breska blaðið The Times lýsir hugveitunni sem þrýstihópi fyrir svonefnt hart Brexit. Bloomberg tekur í sama streng. Hugveitan boðar meðal annars að Bretar láti reglugerðir Evrópusambandsins um neytendavörur lönd og leið, jafnvel þó að það ógni sambandi þeirra við ríkjasambandið. Samkoman í utanríkisráðuneytinu verður ekki opin fjölmiðlum.

Guðlaugur Þór tók þátt í atkvæðagreiðslu á þingi í nótt áður en því var slitið. Hann flaug svo út til Bretlands í morgun.

Ráðuneytið segir að efni fundarins verði fríverslun

Samkvæmt upplýsingum utanríkisráðuneytis Íslands kom boðið á samkomuna frá Johnson en hugveitan sjái um skipulagningu viðburðarins. Guðlaugur Þór verður eini ræðumaðurinn sem kemur utan Bretlands. Ráðuneytið segir að umræðuefni fundarins sé fríverslun í heiminum.

Ekki er ljóst hvaða ávinning Ísland hefði af því að Bretland gengi úr Evrópusambandinu með svo afgerandi hætti en hvorki náðist í Guðlaug Þór né Borgar Þór Einarsson, aðstoðarmann hans, strax um viðbrögð.

Í viðtali við breska blaðið The Daily Telegraph í sumar sagðist Guðlaugur Þór hins vegar sjá tækifæri í fríverslunarsamningum sem Bretar myndu gera við önnur ríki í tengslum við Brexit. Hvatti hann þó Breta og ESB til að ná hagstæðum samningi því annars myndi fólk missa vinnuna á báðum svæðum og lífsgæði skerðast.

Opnaði hann einnig dyrnar á mögulega inngöngu Breta í EFTA.

Ógnar vopnahléi innan bresku ríkisstjórnarinnar

Ákvörðun Johnson utanríkisráðherra um að hýsa samkomuna er talin geta ógnað vopnahléi sem ríki innan ríkisstjórnar Íhaldsflokksins, að sögn The Times.

Johnson olli fjaðrafoki og reiði á meðal flokkssystkina sinna þegar hann lýsti eigin sýn á harða útgöngu úr ESB í grein í The Telegraph fyrr í þessum mánuði, rétt áður en Theresa May, forsætisráðherra, átti að að flytja mikilvæga ræðu um stefnu Breta í Brussel.

Í greininni sagði Johnson mikilvægt að Bretar greiddu ekkert til Evrópusambandsins fyrir áframhaldandi aðgang að innri mörkuðum þess eftir Brexit en talaði ekkert um aðlögunartímabil sem rætt hefur verið um til að milda höggið fyrir bresk fyrirtæki.

Kröfðust nokkrir íhaldsmenn þess að Johnson yrði rekinn en May kaus hins vegar að gera það ekki. Telja margir að með greininni hafi Johnson verið að undirbúa að skora May á hólm um formannsstól Íhaldsflokksins.

Evrópuþingmaðurinn Hannan hefur komið nokkrum sinnum til Íslands og talað á samkomum andstæðinga aðildar að Evrópusambandinu og Sjálfstæðisflokksins.

Alþjóðaviðskiptaráðherrann Fox sagði fyrr í sumar að hann teldi að Bretar gætu lifað með því að yfirgefa Evrópusambandsins án þess að gera samning um fríverslun við það áður.