Breskir fjölmiðlar slá upp „yfirvofandi risagosi“ í Kötlu án mikillar innistæðu

Fjölmiðlar í Bretlandi keppast nú við að vara við því að eldfjallið Katla geti gosið á hverri stundu með tilheyrandi áhrifum á flugumferð í Evrópu. Eru fréttirnar allar í nokkrum æsifréttastíl og fyrirsagnirnar eftir því. Fréttirnar eru byggðar á frétt Sunday Times en eldfjallafræðingurinn Evgenia Ilyinskaya gagnrýnir þá grein harðlega, engin innistæða sé fyrir fullyrðingum um að gos í Kötlu sé yfirvofandi.

„Íslenskt risaeldfjall við það að gjósa“ segir í fyrirsögn Daily Mail á frétt miðilsins sem birtist nú síðdegis. „Eldgos YFIRVOFANDI í eldfjallinu Kötlu sem hótar ringulreið um alla Evrópu“ segir fyrirsögn Sunday Express. Daily Mirror tekur í sama streng og Daily Mail og The Sun skrifar að Katla sé við það að gjósa í eldgosi sem muni skyggja mjög á eldgosið í Eyjafjallajökli árið 2010.

Fáir blaðamenn virðast þó vera áhugasamari um Kötlu en blaðamenn Evening Standard. Á vefsíðu blaðsins má nálgast beina lýsingu og uppfærslu á fréttum vegna Kötlu.

Sem áður segir eru fréttirnar allar byggðar áfrétt breska blaðsins Sunday Timesþar sem rætt er við sérfræðinga, meðal annars hjá Veðurstofu Íslands. Fyrirsögn blaðsins er á þá leið að Katla sé við það að fara að gjósa, þrátt fyrir að haft sé eftir sérfræðingi hjá Veðurstofunni að engin leið sé að vita hvenær Katla muni gjósa, bara að hún muni gera það á einhverjum tímapunkti.

Í fréttinni er meðal annars vitnað í nýlega grein Evgeniu sem starfar sem eldfjallafræðingur við Háskólann í Leeds en hún, ásamt breskum vísindamönnum, kannaði gasútstreymi frá Kötlu og í ljós kom að mikið magn koltvísýrings flæði upp úr Kötlu. Því þyrfti að fylgjast vel með henni og gera frekari rannsóknir til þess að varpa ljósi á því hvað væri að orsaka flæðið.

Líkt og Magnús Tumi Guðmundssonjarðeðlisfræðingur benti á nýlega segir þó hvergi í grein Evgeniuog félaga að niðurstöður rannsóknar þeirra gefi til kynna hvort gos sé í aðsigi eða hversu stór það gos verði.

Rætt er við Evgeniu í frétt Sunday Times og þar er haft eftir henni að ef Katla myndi gjósa myndi öskustrókurinn verða mun umfangsmeiri en í Eyjafjallajökulsgosinu árið 2010, þar sem hraunstreymið þyrfti að brjóta sér leið í gegnum mjög þykkan jökul ofan á Kötlu. Útgangspunktur greinarinn er einmitt sá að muni Katla gjósa muni það verða á mun stærri skala en gosið í Eyjafjallajökli og virðist blaðið hafa miklar áhyggjur af mögulegum áhrifum sem það muni hafa á samgöngur í Evrópu.

 

Segir sorglegt að sjá efnistök Sunday Times

Evgenia er raunar mjög ósátt við fréttaflutning Sunday Times og þá mynd sem máluð sé af Kötlu í fréttinni, sem og rannsóknum vísindamannanna. Í færslu á Facebook í dag segist Evgenia hafa orðið fyrir miklum vonbrigðum með fréttina. Hún hafi sérstaklega tekið það fram við blaðamanninn að vísindamenn væru í engri stöðu til þess að geta sagt að Katla „væri við það að gjósa“ né að kvikusöfnun væri hafin.

Þá segist hún einnig hafa tekið fram að viðlíka samgöngutruflanir og urðu árið 2010 um Evrópu þegar Eyjafjallajökull gaus væru ekki líklegar til þess að eiga sér stað ef Katla myndi gjósa.

Segir hún að fyrirsögn blaðsins standist hreinlega ekki nánari skoðun og að snúið hafi verið út úr orðum hennar og rangt sé haft eftir henni í fréttinni.

„Sorglegt að sjá að Sunday Times sé farið sömu leið og ruslblöðin,“ skrifar Evgeniya og er þar væntanlega að tala um blöðin sem gripu umfjöllun Sunday Times á lofti, enda ekki í fyrsta sinn sem þau slá upp yfirvofandi hamfaragosi á Íslandi, án þess endilega að fyrir því sé mikil innistæða.