Barna­vernd brást skyldu sinni og máls­með­ferðin fór úr­skeiðis

Barnavernd Reykjavíkur brást skyldu sinni í Shaken-baby máli en kveðinn var upp dómur í morgun í skaðabótamáli sem foreldrar og tvö börn þeirra höfðuðu á hendur Reykjavíkurborg. Í dómnum segir að málsmeðferð í máli unga drengsins hafi verið ógagnsæ og virst handahófskennd þar sem skort hafi rökstuðning á aðgerðum og breytingum á vistun dregsins.

Þetta kemur fram í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur sem kveðinn var upp í morgun. Foreldrum og tveimur börnum voru greiddar samanlagt átta milljónir króna í skaðabætar. Miklar tilfinningar voru í dómsal í morgun þegar dómur var kveðinn upp.

Foreldrarnir voru sakaðir um að hafa hrist níu mánaða gamlan son þeirra í júní árið 2013. Lögreglan hætti rannsókn málsins tæpu ári síðar vegna þess að sönnunargögn þóttu ekki líkleg til sakfellingar. Svo fór að íslenska ríkið greiddi foreldrunum skaðabætur vegna ólögmætra aðgerða lögreglu og Barnaverndarstofu.

Reykjavíkurborg hafnaði hins vegar bótakröfu foreldranna og barna þeirra vegna framferði Barnaverndar Reykjavíkur sem heyrir undir Barnaverndarstofu.

Glíma enn við andlega kvilla

Við aðalmeðferð málsins lýstu foreldrarnir hve mikil áhrif málið hefði haft á alla fjölskyldumeðlimi sem þeir glíma enn við. Andlegir kvillar fylgja þeim enn í dag og lífið tók allt aðra stefnu en þau höfðu séð fram á.

Foreldrarnir skildu, móðirin flosnaði upp úr námi og vinnu, faðirinn sagði málið hafa haft þau áhrif að hann hefði ekki getað sinnt þeirra vinnu sem hann var í og þá hafði málið veruleg áhrif á mótunarár barnanna.

Foreldrarnir báðir lýstu því við aðalmeðferð málsins hvernig þeir horfðu á níu mánaða barnið skella með hnakkann í gólfið eftir að hafa æft sig að standa við lítið borð á heimili þeirra. Þegar barnið var komið á sjúkrahús sáu læknar og sérfræðingar mikla blæðingu í heila og augnbotninum, sem geta verið einkenni eftir að barn hefur verið hrist. Lágu foreldrarnir undir grun sem þeir neituðu staðfastlega en svo fór að rannsókn málsins var hætt ári síðar.

Var níu mánaða drengurinn tekinn af heimili þeirra. Foreldrarnir fengu hann ekki aftur í sína umsjá fyrr en fjórum mánuðum síðar.

Tjón af margvíslegum toga

Í dómi héraðsdóms segir að aðgerðir barnaverndar sem gripið var til á fyrstu dögum júnímánaðar 2013 eftir að læknar á Landspítalanum tilkynntu um líkamlegt ofbeldi hefðu verið réttmætar. Nauðsynlegt hefði verið að tryggja öryggi barnsins og velferð.

Hins vegar eftir að álitsgerð sérfræðings kom fram um tveimur vikum síðar, þar sem niðurstaðan var að ekki væri hægt að fullyrða að barnið hefði verið hrist, hefði málsmeðferð barnaverndarnefndar verið verulega áfátt, í raun farið úrskeiðis. Þannig hefði það verið út málsmeðferðartímann.

Við mat á umfangi tjóns fjölskyldunnar og réttmætri fjárhæð bóta í málinu séu ekki mörg fordæmi til að miða við. Ljóst sé að tjón foreldranna og barna þeirra sé af ólíkum og margvíslegum toga.

Fjölskipaður héraðsdómur gerði sömuleiðis athugasemdir við hvernig barnaverndar stóð að könnun á systur drengsins. Nánast engin gögn séu til um hvernig það mál var unnið, framgang máslins, skoðun eða afdrif. Engin greinagerð liggi fyrir í því máli.

„Eðlilegt hefði verið að kanna aðstæður hennar og líðan þar sem yfirvöld töldu hafa grun um alvarlegt líkamlegt ofbeldi á heimili hennar.“