Forstjóri TR segir bilun í tölvukerfi hafa tafið greiðslur

Sigríður Lillý Baldursdóttir, forstjóri Tryggingarstofnunar ríkisins kveðst ekki kannast við að hafa verið boðuð í fyrirtöku um fjárnám fyrir að hafa látið hjá líða að efna dómssátt við tvo öryrkja.

„Ég vildi nú fyrst segja að fréttin á forsíðu Fréttablaðsins um yfirvofandi fjárnám kom mér algjörlega í opna skjöldu, enda um misskilning og rangfærslu þar að ræða. Okkur hefur ekki borist bréf um fjárnám frá sýslumanni enda hafði dómssátt þeirra sem um ræðir þegar verið greiddar. Það var gert á miðvikudaginn í síðustu viku og það án allrar aðkomu sýslumannsins en það er alveg rétt að það var því miður dráttur hjá þeirri greiðslu hjá okkur um einhverja daga þar sem útreikningar á dráttarvöxtunum tók lengri tíma en venja er vegna bilunar í kerfum stofnunarinnar og þykir mér það mjög leitt,“ segir Sigríður Lillý.

Dómssátt varð gerð 27. apríl síðastliðin en Tryggingastofnun gerði ekki upp við umrædda einstaklinga þar til síðasta miðvikudag. Málið hefur ekki síst vakið athygli vegna viðkvæmrar stöðu öryrkja.

Sigríður biðst afsökunar

Sigríður segir að TR leggi áherslu á að reyna að þjóna öryrkjum eins vel og hægt er.

„Þetta fólk býr oft við bágan kost og við höfum verið að vinna að því með Öryrkjabandalaginu um langan tíma að reyna að finna flöt á því hvernig hægt væri að koma betur upplýsingum og leiðsögn til þessa hóps og við leggjum mikla áherslu á það hér hjá Tryggingastofnun að afgreiða mál hratt og vel en þau geta verið flókin.“

Málið á sér langan aðdraganda, eða allt frá því stofnunin breytti túlkun sinni á ákvæðum um búsetuskerðingar án breytingar laganna. Ágreiningurinn snýst í grunninn um áhrif búsetu öryrkja erlendis á rétt þeirra til bóta.

TR túlkaði, lengi vel framan af, ákvæðið á þann veg að reikna skyldi tímann frá upphafi örorkumats fram að 67 ára aldri að fullu sem búsetutíma á Íslandi. En fyrir um tíu árum breytti TR túlkun sinni, án lagabreytingu þess efnis, að taka skyldi mið af hlutfalli búsetu erlendis áður en örorkumat var gert.

Dómsátt var gerð í málinu í apríl en Tryggingastofnun bar samkvæmt henni að greiða tveimur einstaklingum, sem töldu á sér brotið, rúma fimm og hálfa milljón.

Ríkið hafi tilhneigingu til að draga mál öryrkja á langinn

Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalagsins, segir að tafirnar hefðu ekki komið sér á óvart. Og segir að svo virðist sem það sé tilhneiging ríkisins til að draga mál öryrkja á langinn.

„En þarna var gerð dómssátt, samhliða því sem samið var um greiðslur sem áttu að framkvæmast strax og það er mánuður síðan. Ég veit að lögfræðingur þessa einstaklinga var búinn að ýta talsvert á eftir þessu að fá greiðsluna. Þetta skiptir miklu máli fyrir fólk sem er búið er að vera peningalaust í upp undir tíu ár því það var í röngu búsetuhlutfalli og loksins þegar það sér að það eigi að fá greiðsluna þá var það búið að gera ráð fyrir að nota hana. Það var ýtt talsvert á eftir þessu og það komu engar greiðslur þannig að það endaði með því að lögfræðingurinn sendir þetta til sýslumanns. Það virðist vera sama dag og greiðslan frá TR dettur inn,“ segir Þuríður.

Þuríður bendir máli sínu til stuðnings á dómsmál sem bandalagið höfðaði í október vegna krónu á móti krónu skerðingu.

„Nú stefnir í að það verði ekki tekið fyrir fyrr en í október í haust, heilu ári seinna. Málinu var frestað í mars af kröfu ríkisins og í haust á að fjalla um hvort því verði vísað frá og það er þá ríkið sem krefst frávísunar. Ríkið virðist reyna að nýta sér alla fresti, annað hvort til að fá frávísanir eða dómssátt.“

Hún bendir á að öryrkjar séu sérlega viðkvæmur hópur sem hafi ekki mikið á milli handanna.

„Þetta finnst mér ekki boðleg vinnubrögð, sérstaklega ekki þegar við erum að tala um fólk sem er mjög fátækt og hefur orðið fyrir órétti af hálfu ríkisins að það skuli ekki bara vera leiðrétt strax.“