Þurfi að þola að lög­reglan rann­saki mál þar sem grunur sé um lög­brot

Á þriðjudag gagnrýndi Bjarni fréttaflutning um málið og spurði hvernig það gæti talist alvarlegt að lögregla óski eftir því að umræddir einstaklingar gefi skýrslu. Þá varpaði hann því fram hvort fjölmiðlamenn væru of góðir til að mæta og svara spurningum lögreglu eins og almennir borgarar.

Í sameiginlegri yfirlýsingu sem var send frá Blaðamannafélagi Íslands og Félagi fréttamanna í gær var brugðist við þessum vangaveltum. Þar kemur meðal annars fram að þó blaða- og fréttamenn séu sem einstaklingar jafnir að lögum, gildi annað um störf þeirra.

„Í yfirlýsingu félaganna er flutt málsvörn fyrir fréttamenn og rakin lögfræði sem er mér ágætlega kunn og breytir engu um það sem ég var að benda á. Í fyrsta lagi hefur ekkert gerst annað en að einstaklingar hafa verið boðaðir í skýrslutöku og hafa þar réttarstöðu sakborninga. Hvaðan hafa félögin upplýsingar um að þessir fréttamenn verði í næstu viku krafðir svara um heimildamenn sína? Hefur það komi fram einhvers staðar?“ spyr Bjarni í færslu á Facebook-síðu sinni.

Byggði á einkaskilaboðum og tölvupóstum

Fjármálaráðherra gerði á upphaflega athugasemdir við fréttaflutning um málið og sagði að engar fréttir hafi verið fluttar af því hvað lögreglan kunni að hafa undir höndum sem gefi tilefni til rannsóknar.

Umfjöllun Kjarnans og Stundarinnar um skæruliðadeildina svokölluðu byggði meðal annars á skilaboðum og tölvupóstum sem meðlimir hennar sendu sín á milli. Fram hefur komið að sakarefnið sé brot á ákvæðum laga um friðhelgi einkalífsins.

Í yfirlýsingu Blaðamannafélagsins og Félags fréttamanna kemur fram að nauðsynlegt geti verið fyrir að blaða- og fréttamenn að nota gögn sem hafi ekki verið aflað með lögmætum hætti. Dómstólar hafi þó staðfest að notkun blaðamanna á slíkum gögnum geti samræmst hlutverki þeirra ef upplýsingarnar eru taldar eiga erindi við almenning. Þar að auki sé blaðamönnum bannað að rjúfa trúnað við heimildarmenn sína, samkvæmt lögum, hafi þeir óskað nafnleyndar.

Fréttamenn verði að þola að lögreglan sinni skyldu sinni

Bjarni vekur máls á því að það hafi eflaust auðveldað vinnslu sameiginlegu yfirlýsingarinnar að Sigríður Dögg Auðunsdóttir, formaður Blaðamannafélagsins, og Sigríður Hagalín Björnsdóttir, formaður Félags fréttamanna, starfi báðar hjá RÚV.

„Þetta er allt eins og framhald fréttaflutnings Ríkisútvarpsins, nema undir öðrum hatti. Hver er svo sem munurinn þegar formenn beggja félaga starfa á fréttastofu Ríkisútvarpsins. Jú, það má svo sem segja að þegar fleiri úr stjórninni koma saman þá geta fleiri sjónarmið heyrst. Með Sigríði Dögg Auðunsdóttur í stjórn Blaðamannafélagsins situr til dæmis Aðalsteinn Kjartansson, einn þeirra sem lögreglan hefur boðað til skýrslutöku og hefur fengið réttarstöðu sakbornings,“ segir Bjarni.

Eftir standi að fréttamenn verði að þola að lögreglan sinni þeirri skyldu að rannsaka mál þar sem grunur sé um brot á lögum.

„Og það skýtur skökku við að fréttamenn því sem næst yfirtaki fréttatíma með málflutning sinn. Áhorfendur horfa á fréttamenn taka viðtöl við fréttamenn um mikilvægi fréttamanna og þeirra kenningar um tilgang lögreglunnar með rannsókn máls - án þess að haldbær gögn styðji þær kenningar.

„Það getur ekki talist alvarlegt að taka lögregluskýrslu undir rannsókn máls, þar sem rökstuddur grunur er um brot, jafnvel þótt blaðamenn eigi í hlut. Þetta gildir óháð öllu því sem sagt hefur verið um rétt blaðamanna til að sinna störfum sínum, vernd heimildarmanna og fjölmiðlafrelsi,“ skrifar Bjarni.

Þórður Snær Júlíusson, ritstjóri Kjarnans og einn þeirra sem hefur verið boðaður í yfirheyrslu hjá lögreglu, hefur gagnrýnt málflutning fjármálaráðherra og sagt að Bjarni hafi gefið í skyn að Þórður sé þjófur. Bjarni hefur hafnað þessari túlkun.