Pólitísk upplausn í aðsigi í Evrópu: „Þetta lítur út fyrir að vera einhvers konar leikrit“

Sigríður og Gunnar Smári ræddu stríðið í Úkraínu og eldfimt stjórnmálaástand í Evrópu í Íslandi í dag á miðvikudag. Horfa má á viðtalið hér að ofan. Það hefst snemma í innslaginu.

Hér neðar í greininni er líka farið yfir ummæli beggja á öðrum vettvangi.

Gunnar Smári benti í Íslandi í dag á kosningarnar fram undan á Ítalíu. „Þar eru Bræður Ítalíu langstærsti flokkurinn, Meloni verður líklega forsætisráðherra þar með Salvini og Berlusconi í ríkisstjórn. Þetta byggir á óánægju almennings með ástandið, versnandi kjör, hækkandi orkuverð og minnkandi kaupmáttur. Þetta hafði áhrif í Svíþjóð, þetta mun hafa áhrif út um alla Evrópu, þetta mun leiða til pólitískrar upplausnar í Evrópu,“ sagði Gunnar Smári.

Leikrit sem bitnar á borgurum og framlengir mögulega ástandið

Sigríður sagði nýverið í hlaðvarpi Þjóðmála að menn hefðu átt að sjá í upphafi að þeir myndu lenda í ógöngum með efnahagslegar refsiaðgerðir gegn Rússum. 

„Mér hefur ekki þótt leiðtogar Vesturveldanna, að minnsta kosti í næsta nágrenni við þetta ríki, vera nógu undirbúin fyrir þetta,“ sagði Sigríður í Íslandi í dag. Hún vísaði til ræðu Ursulu von der Leyen í Evrópuþinginu í gær, þar sem hún boðaði frekari refsiaðgerðir gegn Rússlandi og sagði þær komnar til að vera. 

Sigríður segir að sífellt meira ósættis gæti um þessar refsiaðgerðir.

 „Einstök ríki eru að detta úr skaftinu í Evrópusambandinu og neita að styðja slíkt. Þau eru að benda á að refsiaðgerðir gagnvart svona stríðsríki mega auðvitað ekki enda í refsiaðgerðum gagnvart eigin borgurum. Það er svolítið að gerast í Evrópu, því miður.“

Gunnar Smári: „Með allri virðingu fyrir því að fólk vilji gera eitthvað, þá er ekki alltaf best að gera bara eitthvað, heldur verður að vera eitthvað gagn af því.“

Sigríður segir ekki fara saman hljóð og mynd meðal evrópskra leiðtoga sem banna kaup á orkugjöfum frá Rússum en að sama skapi rífa í hár sitt og skegg af bræði þegar Pútín lokar gasleiðslum til Evrópu. „Þetta lítur út fyrir að vera einhvers konar leikrit sem mér finnst vont að bitni á borgurum í Evrópu og mögulega, mögulega er að framlengja þetta ömurlega ástand í Donbas-héruðunum og í Úkraínu,“ segir Sigríður Andersen.

Komið hefur fram í máli Sigríðar að jafnvel þótt margir telji Rússa ekki viðræðuhæfa til að reyna að binda enda á stríðið, þá sé raunin engu að síður sú að þeir séu auðvitað einhverjir viðræðuhæfir, þótt Pútín sjálfur sé það kannski ekki.

„Það er friður sem endar stríð“

Gunnar Smári sagði í skeyti til fréttastofu eftir viðtalið að hann sé sammála Sigríði um að hefja þurfi friðarviðræður.

 „Þær geta leitt til vopnahlés og síðan til friðar. En jafnvel stutt vopnahlé mun bjarga mannslífum og draga um stund úr þeim hörmungum sem stríðið er. Svo til öll stríð enda við samningaborðið, ekki á vígvellinum. Síðasta stríð sem ég man eftir að endaði á vígvellinum var seinni heimsstyrjöldin og það var rússneski herinn sem vann það stríð.

Ég er á móti hernaði. Og finnst magnað að fólk sem er á móti hernaði sé í dag sakað um að vera á bandi Pútín. Samt er Pútin hernaðarsinni sem fer með hernaði gagnvart nágrönnum sínum. Pútin er miklu líkari Pentagon, Washington og Nató en okkur friðarsinnum.

Ég skil ekki hvað fólk er að tala um með fullnaðarsigri á rússneska hernum. Ætla menn þá að hrekja Rússa út úr Úkraínu og rekja svo flóttann til Moskvu? Brjóta niður rússneska herinn sem á næg kjarnorkuvopn til að eyða mannkyninu þrisvar eða fjórum sinnum? Það er auðvelt að berja í borðið og segja annað hvort fellum við Pútín eða lífið er hvort sem er ekki þess virði að verja það. En mér finnst þetta óráðshjal. Það er friður sem endar stríð. Það gerist voða sjaldan að stríð endi stríð. 

Ég veit að Pentagon vill að þetta stríð vari sem lengst. Þar vilja menn veikja Rússland og þar er mönnum hjartanlega sama um Úkraínu, hvort landið verði byggilegt eftir margra ára stríð eða hvort einhver af þeim tíu milljónum sem eru á flótta fái að snúa aftur heim, fái að lifa í friði.

Fram undan er vondur vetur fyrir Evrópu. Orkukreppan hefur grafið undan lífskjörum og það mun leiða til félagslegrar upplausnar og pólitískra hamfara. Bræður Ítalíu munu taka Ítalíu seinna í mánuðinum og Svíþjóðardemókratar eru með lykilstöðu í Svíþjóð, hvort tveggja miklir mátar Pútíns og skoðanabræður um flest. Og svo munu löndin líklega falla eitt af öðru. Í upphafi stríðsins talaði fólk um að Evrópa myndi þjappa sér sama um sín gildi. Ég veit ekki til hvaða gilda fólk var að vísa til, en stríðið mun efla framgöngu fasismans. Og Pútín hlær.“