Biður Pútín um að af­henda Assad

Þetta er fyrsti fundur leiðtoganna frá því al-Sharaa tók völd í Sýrlandi. Ríkismiðlar Sýrlands segja að al-Sharaa og Pútín muni ræða mögulegt viðskiptasamstarf ríkjanna og aukna samvinnu.

Talsmaður Pútíns sagði í morgun að þeir myndu einnig líklega ræða rússneskar herstöðvar í Sýrlandi. Það eru herstöðvar sem Rússar vilja halda áfram og eiga þeir ýmislegt að bjóða al-Sharaa í skiptum. Má þar nefna aðstoð við lagfæringar á olíuinnviðum Sýrlands, fjárhagsaðstoð og jafnvel Assad sjálfan.

AFP fréttaveitan hefur eftir sýrlenskum embættismanni að al-Sharaa muni biðja Pútín um að fá Assad afhentan.

Í nýlegu viðtali við 60 mínútur sagði al-Sharaa að ríkisstjórn hans myndi beita öllum löglegum leiðum til að koma höndum yfir Assad svo hægt yrði að rétta yfir honum fyrir glæpi hans gegn sýrlensku þjóðinni.

Assad hefur um árabil verið sakaður um umfangsmikla glæpi gegn íbúum Sýrlands og ofbeldi í garð þeirra. Ríkisstjórn Assads stundaði það lengi að láta fólk hverfa en slíkum tilfellum fjölgaði mjög um 2011, þegar andóf gegn ríkisstjórninni jókst. Pyntingar voru tíðar og tugir þúsunda eru sagðir hafa verið látnir hverfa.

Sjá einnig: Öng­þveiti við „slátur­hús“ Assads

Al-Sharaa gekk lengi undir nafninu Mohammed al-Jolani og var lengi leiðtogi uppreisnarhóps sem kallast HTS í norðurhluta Sýrlands. Þar stýrði hann í raun eigin smáríki í Idlib-héraði en í desember í fyrra gerðu HTS-liðar og aðrir uppreisnarmann skyndisókn gegn stjórnarher Bashar al-Assad og tókst þeim að velta einræðisherranum úr sessi eftir þrettán ára borgarastyrjöld.

Sharaa var áður meðlimur í al-Qaeda og átti það einnig við uppreisnarhóp hans. Á árum áður heyrði Sharaa undir Abu Bakr al-Baghdadi, sem stofnaði síðar Íslamska ríkið, og sendi hann Sharaa til Sýrlands til að ná þar fótfestu fyrir hryðjuverkasamtökin.

Árið 2016 lýsti Sharaa þó yfir að hann ætlaði að slíta öll tengsl við al-Qaeda og breytti hann nafni hópsins sem hann leiddi úr Jabhat Al Nusra í Hayat Tahrir al-Sham, eða HTS.

Herstöðvarnar mikilvægar Rússum

Þegar uppreisnarmennirnir brutu stjórnarherinn á bak aftur flúði Assad rakleiðis til Moskvu, þar sem hann ku halda til í dag. Rússar höfðu þá um árabil aðstoðar Assad og stjórnarherinn gegn uppreisnar- og vígahópum með ítrekuðum og mannskæðum loftárásum, auk annars konar stuðnings.

Fyrir það fengu Rússar aðgang að tveimur herstöðvum í Sýrlandi. Flotastöð í Latakíta og flugvelli í Khmeimim og notuðu Rússar þær stöðvar sem stökkpall inn í Afríku þar sem umsvif þeirra hafa aukist mjög á undanförnum árum og til að styðja Miðjarðarhafsflota Rússlands.

Rússar hafa orðið fyrir áföllum í Afríku á undanförnum mánuðum og staða þeirra þar er sögð hafa versnað töluvert eftir að nýi málaliðahópur Rússa, Afríkudeildin, sem rekinn er af varnarmálaráðuneytinu, tók við af Wagner.

Sjá einnig: Ná ekki að leika árangur Wagner eftir

Þá er Miðjarðarhafsfloti Rússa nú heimilislaus og til marks um það má benda á að nýlega bilaði rússneskur kafbátur á Miðjarðarhafi og hefur þurft að sigla honum alla leið til Eystrasalts til viðgerða.

Sjá einnig: Rússneskur kafbátur í fylgd sænska hersins

Ráðamenn í Rússlandi hafa mikinn hag af því að tryggja sér áframhaldandi afnot af þessum herstöðvum í Sýrlandi og hafa frá því í fyrra verið uppi vangaveltur um að Pútín gæti á endanum látið Assad af höndum, í skiptum fyrir herstöðvarnar.