Bítur eins og lúsmý en er stærra og stingur dýpra

Það var skordýráhugamaður í Kjós sem fékk tvær moskítóflugur í heimsókn um helgina. Búið er að greina flugurnar en um er að ræða tegund moskítóflugu sem þrífst vel í köldu loftslagi. Moskítóflugur erlendis geta verið smitberar og borið með sér sjúkdóma á borð við malaríu en samkvæmt svörum sóttvarnalæknis til fréttastofu er tegundin sem fannst í Kjós ekki slíkur smitberi. Gísli Már Gíslason prófessor emeritus segir komu flugunnar ekki koma á óvart.

Viðtal í heild sinni við Gísla Má um fluguna og ýmis húsráð gegn henni má horfa á neðar í fréttinni, hér beint fyrir neðan má sjá kvöldfrétt Sýnar um málið. 

Sú stærsta í Norður-Evrópu

„Skordýr hafa verið að nema land á Íslandi síðustu ellefu þúsund árin og við erum með svona um það bil tíu prósent af þeim tegundum sem eru á Norðurlöndum, á svipaðri breiddargráðu,“ segir Gísli. Með loftlagsbreytingum hafi fjölgun skordýra hér á landi orðið enn meiri, líklegt sé að flugan, sem er stærsta moskítóflugan í Norður-Evrópu, hafi komist hingað með skipaflutningum.

Hvernig bítur þessi fluga? Er hún að bíta eins og lúsmýið?

„Já hún gerir það. Hún leitar uppi bráðina, væntanlega á lyktinni sem er koltvísýringur frá öndun og lykt af mönnum. Hún er miklu stærri, hún er tíu millimetrar að lengd, lúsmýið er bara einn og hálfur. Þannig fólk sér hana þegar hún er að bíta og finnur frekar fyrir henni, hún stingur dýpra,“

Horfa má á viðtalið við Gísla í heild sinni hér fyrir neðan.

Tekur frá tíu og upp í fimmtíu ár að dreifa sér

Í kvöldfréttum Sýnar er rifjað upp hvernig lúsmýið dreifði sér um landshluta eftir að hafa fundist fyrst í Kjós, rétt eins og moskítóflugan nú. Á tíu ára tímabili dreifði sú fluga sér frá Kjós og á Vesturland og Suðurland, svo á höfuðborgarsvæðið, Norðurland, Austfirði og loks Vestfirði tíu árum síðar ef marka má fréttir frá því í sumar.

Gísli segist telja að það muni taka moskítófluguna sinn tíma að nema land í öllum landshlutum. Um verði líklega að ræða áratuga landnám.

Tíu til fimmtíu ár?

„Já kannski á þessu bili. Moskítóflugan nýtir sér líka húsbíla og önnur farartæki til að flýta för.“

Gísli bendir á að moskítóflugan sé töluvert stærri en lúsmý. Það muni hafa sitt að segja um dreifingu flugunnar.

„Menn verða að athuga það að á Vestfjörðum er allsstaðar búið við ströndina og það eru litlar líkur á því að það verði mikið af lúsmýi þar vegna þess að þar er alltaf vindur og þær geta ekki flogið gegn vindi. Moskítóflugurnar geta það aftur á móti. Þær eru miklu sterkari flugdýr.“

Ýmislegt sem fæli flugurnar sem lifa á veturna

Erfitt sé að segja til um það nú hvort fleiri tegundir moskítóflugna muni nema land á næstunni. Það geti verið tilviljunum háð. Tegundin sem fundist hafi í Kjós hafi aðlagað sig að norðlægum slóðum og lifi í dvala í hýbílum fólks á veturna.

„Hún felur sig yfir veturinn og er þar í einhverskonar dvala, og í útihúsum þar sem er hlýja. Þannig veðurfar að vetri til hefur ekki mikil áhrif á hana.“

Hvað fælir svona kvikindi frá?

„Meðal annars að þá er það sítrónulykt og sítrus. Það er þekkt að nota það en sterkasta fælulyfið er Deet. Það er efni sem er í flestum skordýrafælum, eða skyld efni. Auðvitað á fólk að nota slíkt ef það eru moskítóflugur eða lúsmý í nágrenninu. Halda því frá. Svo ef það er bitið þá selja apótekin líka smyrsl sem linar kláðann og fólk á bara að hafa þetta með sér ef það á von á því að vera bitið.“