Starfslokasamningar kostað undir­stofnanir fleiri hundruð milljónir

Þetta má lesa úr svörum ráðuneytanna tveggja við fyrirspurnum Karls Gauta Hjaltasonar, þingmanns Miðflokksins. Karl Gauti sendi sambærilega fyrirspurn um starfslokasamninga og kostnað vegna þeirra á öll ráðuneyti og hafa svör jafnt og þétt verið að berast. Þegar hefur Vísir greint frá svörum sex annarra ráðuneyta, en samtals hefur kostnaður þeirra átta ráðuneyta sem þegar hafa svarað og undirstofnana þeirra numið um 913 milljónum á umræddu tímabili. Enn hafa ekki borist svör frá þremur ráðuneytum.

Í tilfelli undirstofnana umhverfis-, orku-, og loftslagsráðuneytisins var kostnaður mestur 12,5 milljónir vegna eins starfslokasamnings hjá Úrvinnslusjóði árið 2023. Þá nam kostnaður rétt rúmum tíu milljónum vegna starfslokasamnings hjá Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála í fyrra og á árinu 2019 var einn slíkur samningur gerður hjá Veðurstofu Íslands upp á 3,9 milljónir. Þrír starfslokasamningar til viðbótar hafa verið gerðir hjá Veðurstofunni á tímabilinu og hefur kostnaður vegna þeirra samtals numið 4,6 milljónum. Loks gerði Umhverfisstofnun einn starfslokasamning 2024 sem kostaði stofnunina 1,6 milljónir.

Hátt í 280 milljónir hjá lögregluembættum

Í svari dómsmálaráðherra við fyrirspurn Karls Gauta er tekið fram að fjörutíu stofnanir starfi á málefnasviði ráðuneytisins og að fjöldi embættismanna sé hlutfallslega meiri hjá dómstólum og lögregluembættum en hjá öðrum stofnunum. Af þeim fjörutíu stofnunum sem heyra undir ráðuneytið voru gerðir starfslokasamningar hjá tólf stofnunum auk ráðuneytisins sjálfs. Ekki er sundurliðað í svarinu hversu margir starfslokasamningar voru gerðir hjá hverri stofnun, en kostnaður vegna slíkra samninga er útlistaður fyrir hverja stofnun á því ári sem kostnaður féll til.

Séu starfslokasamningar hjá sex sýslumannsembættum skoðaðir saman hefur kostnaður sýslumannsembættanna alls numið 66,3 milljónum vegna starfslokasamninga á árunum 2018 til 2025. Líkt og áður segir er ekki tilgreint í svarinu hversu margir samningar liggja þar að baki. Kostnaðurinn féll hins vegar til á árunum 2018, 2021, 2022, 2024 og 2025, og var mestur hjá Sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu.

Hjá embætti Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu hefur kostnaður vegna starfslokasamninga numið 99,3 milljónum sem féllu til á árunum 2023, 2024 og 2025. Þá hafa slíkir samningar kostað embætti Lögreglustjórans á Suðurnesjum 87 milljónir frá árinu 2020. Ekki komast fleiri lögregluembætti á lista fyrir utan ríkislögreglustjóra þar sem kostnaður hefur numið 89,9 milljónum á tímabilinu.

Aðrar stofnanir sem komast á blað eru Landhelgisgæsla Íslands sem varið hefur 5,7 milljónum í starfslokasamninga á tímabilinu, Kærunefnd útlendingamála hefur pungað út 23,9 milljónum og Útlendingastofnun 19,5 milljónum. Þá hefur ráðuneytið sjálft gert tvo starfslokasamninga og nam kostnaður vegna þeirra 7,5 milljónum í fyrra. Samtals hefur kostnaður vegna þeirra 27 starfslokasamninga sem þarna liggja að baki 399,1 milljón á tímabilinu.

Starfslok Helga Magnúsar ekki meðtalin

Athygli vekur að embætti ríkissaksóknara er ekki á listanum, en starfslok Helga Magnúsar Gunnarssonar, fyrrverandi vararíkissaksóknara, vöktu mikið umtal í vetur.

„Starfslokasamningar sem gerðir eru við embættismenn eru taldir upp hjá því embætti sem viðkomandi starfaði við á því ári sem kostnaður féll til enda fellur kostnaður við slíka samninga þar. Kostnaður vegna starfsloka á grundvelli 4. mgr. 20. gr. stjórnarskrárinnar fellur ekki á málefnasvið dómsmálaráðuneytis og er kostnaður sem er greiddur af sama lið og eftirlaun hæstaréttardómara,“ segir meðal annars í svari dómsmálaráðherra. Þar sem Helgi Magnús var æviráðinn embættismaður nýtur hann fullra eftirlauna vararíkissaksóknara líkt og mælt er fyrir um í umræddu ákvæði í stjórnarskrá.

Þá er bent á í svarinu að kostnaður við starfslokasamning falli ekki í öllum tilvikum til á því ári sem slíkur samningur er gerður.