Evrópskir unglingar reykja mest allra af rafrettum Kjartan Kjartansson skrifar 26. febrúar 2026 07:52 Um fjörtíu prósent reykingakvenna heimsins eru í Evrópu. Alþjóðaheilbrigðisstofunin hefur sérstaklega áhyggjur af því að auknar rafrettureykingar eyði árangri af tókbasvörnum undanfarinnar áratuga. Vísir/EPA Rúm fjórtán prósent evrópskra unglinga reykja svokallaðar rafrettur og er hlutfallið hvergi hærra á byggðu bóli. Yfirmaður Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar í Evrópu segir það afleiðingu vísvitandi markaðsherferðar rafrettufyrirtækja sem beint sé að unglingum og ungmennum. Dökk mynd af þróun reykinga í Evrópu er dregin upp í nýjum gögnum sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) birti í dag. Hægar gengur að draga úr þeim í álfunni en annars staðar í heiminum. Útlit er fyrir að 53 lönd Evrópu haldi sameiginlega stöðu sinni sem það landsvæði þar sem reykingar eru útbreiddastar til loka þessa áratugs. Tóbaksreykingar valda nú þegar um 1,1 milljón dauðsfalla í Evrópu á hverju ári. Á sama tíma banna aðeins átján af 53 Evrópuríkjum reykingar á öllum opinberum stöðum og í nítján þeirra er tóbak nú ódýrara en það var árið 2014. Sérstaklega hefur stofnunin áhyggjur af reykingum kvenna og unglinga. Evrópa er eina svæðið innan vébanda WHO þar sem markmið um þrjátíu prósent samdrátt í reykingum kvenna fyrir 2025 næst ekki. Reykingar kvenna hafa minnkað um tólf prósent frá 2010. Nú er svo komið að fjörutíu prósent fullorðinna reykingakvenna í heiminum eru evrópskar. Hvergi eru heldur reykingar á meðal unglingsstúlkna á aldrinum þrettán til fimmtán ára algengari. Áratugaárangur í hættu Um fjórar milljónir unglinga (13-15 ára) eru sagðar nota tóbaksvörur í Evrópu. WHO bendir sérstaklega á stórauknar rafrettureykingar evrópskra unglinga. Hún er hvergi meiri en í Evrópu þar sem 14,3 prósent unglinga á þessum aldri reyki rafrettur. „Þetta er ekki slys, þetta er afleiðing vísvitandi herferðar iðnaðarins sem beint er að ungu fólki með vörum með bragðefnum og fágaðri samfélagsmiðlamarkaðssetningu,“ er haft eftir Hans Henri Kluge, yfirmanni WHO í Evrópu í tilkynningu stofnunarinnar. Öll ríki ættu að fylgja fordæmi Danmerkur, Belgíu og Hollands og setja reglur um rafrettur, banna bragðefni og takmarka auglýsingar á þeim til að vernda framtíðarkynslóðir, að mati Kluge. „Áratugaárangur er í hættu nema lög haldi í við hraða þróun í nikótínlandslaginu,“ segir Kluge. Heilbrigðismál Tóbak Sameinuðu þjóðirnar Rafrettur Mest lesið Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Erlent Segja upp tveimur sérfræðingum Innlent Dagný Ósk látin Innlent Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Innlent Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Erlent Framkvæmdastjóri hjá BL handtekinn og settur í leyfi Innlent „Að mínu mati fyrsta alvöru haustlægðin“ Innlent Framkvæmdastjóri hjá þekktu fyrirtæki meðal handteknu Innlent Stíflueyðir og gólfþrif ollu slysinu á Óseyri Innlent Hollendingar hætta við Eurovision-sniðgöngu Innlent Fleiri fréttir Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Dreifðu óvart piparúða um þinghúsið fyrir leikmun í innflytjendaumræðu Íslensk lögregla hjálpaði við rannsókn á smygli á fólki til Bretlands Polo einn kröftugasti fellibylur sögunnar Segja aðgengi að heimili forsetans forréttindi en ekki rétt Fögnuður varð að fjöldamorði Taívan og mannréttindi rauðar línur fyrir Kínverja Bað Trump um „vetrarpakka“ Segir stóra ákvörðun framundan Xi vill að Trump sleppi takinu á Taívan Þetta er í samkomulaginu um Grænland Halda andstæðingum fjarri Grænlandi með samkomulagi Svona var ræða Trumps: Spurning um „gereyðingu“ og nýtt nafn á gervigreind Í leyfi á meðan kosningasvik eru til rannsóknar Bein útsending: Ræða Trumps á allsherjarþinginu Bretar ætla að aðstoða Sáda gegn Hútum Beita buddunni til að vega á móti óvinsældum Trumps Rétta yfir konu spænska forsætisráðherrans Grunur um alvarlegt kosningasvindl í Svíþjóð Stefna að tveimur nýjum herstöðvum á Grænlandi Sniðganga Hvíta húsið Bað Selenskí um að stöðva árásir á rússneskar olíuvinnslur Höfða mál gegn Trump vegna bannsins Pútín sló öll met Sigurboginn verður leyniskyttuhreiður Maður á níræðisaldri lést í átökum um sólbekk Noregur og Kanada auka samstarf í varnarmálum Fyrirgefur Lindsay fyrir að myrða börnin Mótmæli í Texas vegna ICE-liða Sjá meira
Dökk mynd af þróun reykinga í Evrópu er dregin upp í nýjum gögnum sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) birti í dag. Hægar gengur að draga úr þeim í álfunni en annars staðar í heiminum. Útlit er fyrir að 53 lönd Evrópu haldi sameiginlega stöðu sinni sem það landsvæði þar sem reykingar eru útbreiddastar til loka þessa áratugs. Tóbaksreykingar valda nú þegar um 1,1 milljón dauðsfalla í Evrópu á hverju ári. Á sama tíma banna aðeins átján af 53 Evrópuríkjum reykingar á öllum opinberum stöðum og í nítján þeirra er tóbak nú ódýrara en það var árið 2014. Sérstaklega hefur stofnunin áhyggjur af reykingum kvenna og unglinga. Evrópa er eina svæðið innan vébanda WHO þar sem markmið um þrjátíu prósent samdrátt í reykingum kvenna fyrir 2025 næst ekki. Reykingar kvenna hafa minnkað um tólf prósent frá 2010. Nú er svo komið að fjörutíu prósent fullorðinna reykingakvenna í heiminum eru evrópskar. Hvergi eru heldur reykingar á meðal unglingsstúlkna á aldrinum þrettán til fimmtán ára algengari. Áratugaárangur í hættu Um fjórar milljónir unglinga (13-15 ára) eru sagðar nota tóbaksvörur í Evrópu. WHO bendir sérstaklega á stórauknar rafrettureykingar evrópskra unglinga. Hún er hvergi meiri en í Evrópu þar sem 14,3 prósent unglinga á þessum aldri reyki rafrettur. „Þetta er ekki slys, þetta er afleiðing vísvitandi herferðar iðnaðarins sem beint er að ungu fólki með vörum með bragðefnum og fágaðri samfélagsmiðlamarkaðssetningu,“ er haft eftir Hans Henri Kluge, yfirmanni WHO í Evrópu í tilkynningu stofnunarinnar. Öll ríki ættu að fylgja fordæmi Danmerkur, Belgíu og Hollands og setja reglur um rafrettur, banna bragðefni og takmarka auglýsingar á þeim til að vernda framtíðarkynslóðir, að mati Kluge. „Áratugaárangur er í hættu nema lög haldi í við hraða þróun í nikótínlandslaginu,“ segir Kluge.
Heilbrigðismál Tóbak Sameinuðu þjóðirnar Rafrettur Mest lesið Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Erlent Segja upp tveimur sérfræðingum Innlent Dagný Ósk látin Innlent Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Innlent Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Erlent Framkvæmdastjóri hjá BL handtekinn og settur í leyfi Innlent „Að mínu mati fyrsta alvöru haustlægðin“ Innlent Framkvæmdastjóri hjá þekktu fyrirtæki meðal handteknu Innlent Stíflueyðir og gólfþrif ollu slysinu á Óseyri Innlent Hollendingar hætta við Eurovision-sniðgöngu Innlent Fleiri fréttir Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Dreifðu óvart piparúða um þinghúsið fyrir leikmun í innflytjendaumræðu Íslensk lögregla hjálpaði við rannsókn á smygli á fólki til Bretlands Polo einn kröftugasti fellibylur sögunnar Segja aðgengi að heimili forsetans forréttindi en ekki rétt Fögnuður varð að fjöldamorði Taívan og mannréttindi rauðar línur fyrir Kínverja Bað Trump um „vetrarpakka“ Segir stóra ákvörðun framundan Xi vill að Trump sleppi takinu á Taívan Þetta er í samkomulaginu um Grænland Halda andstæðingum fjarri Grænlandi með samkomulagi Svona var ræða Trumps: Spurning um „gereyðingu“ og nýtt nafn á gervigreind Í leyfi á meðan kosningasvik eru til rannsóknar Bein útsending: Ræða Trumps á allsherjarþinginu Bretar ætla að aðstoða Sáda gegn Hútum Beita buddunni til að vega á móti óvinsældum Trumps Rétta yfir konu spænska forsætisráðherrans Grunur um alvarlegt kosningasvindl í Svíþjóð Stefna að tveimur nýjum herstöðvum á Grænlandi Sniðganga Hvíta húsið Bað Selenskí um að stöðva árásir á rússneskar olíuvinnslur Höfða mál gegn Trump vegna bannsins Pútín sló öll met Sigurboginn verður leyniskyttuhreiður Maður á níræðisaldri lést í átökum um sólbekk Noregur og Kanada auka samstarf í varnarmálum Fyrirgefur Lindsay fyrir að myrða börnin Mótmæli í Texas vegna ICE-liða Sjá meira