„Per­sónu­legir þættir koma hér hvergi nærri“

Hildigunnur Svavarsdóttir, fyrrverandi forstjóri spítalans, sagði starfi sínu lausu eftir að ákveðið var að auglýsa stöðuna í febrúar. Töluvert ástand hefur verið á spítalanum síðustu mánuði vegna uppsagna samninga við sérfræðilækna, myglu og svo uppsagnar forstjórans í kjölfar þess að Alma ákvað að auglýsa embættið. Embættið hefur verið auglýst og var frestur til umsóknar gefinn til 23. mars.

Ingibjörg Isaksen þingkona Framsóknarflokksins spurði Ölmu Möller heilbrigðisráðherra á þingi í gær hvort hún væri vanhæf til að fjalla áfram um mál Sjúkrahússins á Akureyri og þá sérstaklega hvort hún teldi sig hæfa til að fjalla um ráðningu nýs forstjóra.

„Það liggur fyrir að á næstu misserum þarf að taka mikilvægar ákvarðanir um rekstur og framtíð sjúkrahússins, þar á meðal um yfirstjórn þess. Einmitt við slíkar aðstæður er lykilatriði að enginn vafi leiki á hæfi og óhlutdrægni ráðherra sem fer með yfirstjórn málaflokksins og þar með eftirlit með Sjúkrahúsinu á Akureyri,“ sagði Ingibjörg og að hún vildi nefna þrennt í þessu samhengi.

Sagði sig frá máli vegna eiginmannsins

Í fyrsta lagi vegna þess að Alma Möller sagði sig frá meðferð mála sem snýr að ferliverksamningum vegna þess að eiginmaður hennar, Torfi F. Jónasson, var á slíkum samningi sem hjartalæknir við spítalann. Alma hafi þannig sjálf metið sig vanhæfa. Í öðru lagi vegna þess að Torfi lýsti vantrausti á framkvæmdastjórn á fundi læknaráðs eftir að ákvörðun var tekin um ferliverksamningana.

„Við skulum hafa í huga að ferliverkasamningar eins og eiginmanns ráðherra skila tugum milljóna yfir þriggja ára tímabil til fyrirtækis í eigu heilbrigðisráðherra,“ segir Ingibjörg.

Taka skal þó fram í því samhengi að tillagan var dregin til baka og aldrei tekin fyrir. Auk þess var ákvörðun um samningana tekin til endurskoðunar og hefur ekki verið tekin lokaákvörðun, samkvæmt starfandi forstjóra. 

Í þriðja lagi nefnir Ingibjörg að Alma hafi, í beinu framhaldi af ákvörðun um ferliverksamninga í haust, ákveðið að auglýsa stöðu forstjóra. Fagráðið hefur harmað þetta í yfirlýsingu og lýst því yfir að þau telji að betra hefði verið að Hildigunnur Svavarsdóttir hefði haldið áfram sem forstjóri þegar spítalinn glímir við svo margar áskoranir.

„Samkvæmt 3. gr. stjórnsýslulaga er stjórnvald vanhæft þegar aðstæður eru til þess fallnar að óhlutdrægni þess sé dregin í efa, óháð því hvort raunveruleg hagsmunatengsl séu til staðar. Umboðsmaður Alþingis hefur ítrekað þessa lögskýringu,“ sagði Ingibjörg í ræðu sinni í gær og spurði svo Ölmu hvort hún teldi sig hæfa til að taka þá ákvörðun að auglýsa stöðuna við þessar aðstæður.

Þekki reglurnar vel

Alma svaraði þessu og sagðist vel þekkja hæfisreglur stjórnsýslulaga. Hún sagði þær ekki hannaðar þannig að fólk eigi að geta komið sér hjá erfiðum ákvörðunum. Hún sagði hafa verið tekna ákvörðun í ráðuneytinu um að auglýsa forstjórastöður sem losna á árinu, þær hafi verið tvær, og það séu kostir og gallar við slíka auglýsingu. Það geti fengist ný sýn á vanda og það sé aukið gagnsæi en á sama tíma geti það skapað óvissu. Vilji sitjandi forstjóri sækja um geti hann það. Alma segist telja sig hæfa til að fara yfir málið en það geti breyst þegar listi umsækjenda liggi fyrir.

Ingibjörg svaraði þá og sagði þær ástæður sem hafi legið fyrir þegar Alma lýsti yfir vanhæfni vegna ferliverksamninganna enn liggja fyrir. Eiginmaður hennar sé enn aðili að samningunum. Hún segir það bæði stjórnsýslulega og pólitíska ákvörðun að skipa forstjóra áfram, sé tilefni til, og að það sé margt sem bendi til þess að ákvörðun Ölmu um að auglýsa embættið hafi verið ómálefnaleg og líklega ógild. Ingibjörg spurði svo aftur hvort Alma teldi sig hæfa til að taka ákvörðun um það hver næsti forstjóri spítalans verður.

„…telur ráðherra að með hliðsjón af þeim tengslum, greiðslum og deilum sem hér hafa verið raktar sé útilokað að réttmætur vafi vakni um hæfi hennar samkvæmt stjórnsýslulögum til að taka slíkar ákvarðanir og yfirleitt eftirlit með stofnunum og fjármálum hennar til lengri tíma?“

Fari eftir umsækjendum

Alma sagðist hafa talið sig hafa svarað þessum spurningum þegar og ítrekaði að það fari eftir því hverjir umsækjendur verða.

„En það eru auðvitað margar ástæður fyrir því að störf eru auglýst eða ekki auglýst, bara mjög margvíslegar ástæður, og þetta er ekki í fyrsta skipti sem slík ákvörðun er tekin. Það eru margir hlutlægir mælikvarðar sem horft er til, t.d. rekstur innan heimilda á liðnum árum og margt fleira sem í erindisbréfi stendur. Persónulegir þættir koma hér hvergi nærri. Það er auðvitað þannig að ráðherra hefur ráðgjafa innan ráðuneytis sem hafa verið þar lengur en ráðherrann þó að auðvitað sé ákvörðunin ráðherrans. Að þessari ákvörðun komu fleiri aðilar en ég tek auðvitað fulla ábyrgð á henni. Og bara til að svara þingmanni aftur þá fer úrvinnsla málsins auðvitað eftir því hverjir umsækjendur eru,“ sagði Alma að lokum.