Lífið

Tón­list sem tekur á skömm og ótta með nokkrum blóts­yrðum

Lovísa Arnardóttir skrifar
Zoe hafði samband við Elínu eftir að hún sá hana syngja í undanúrslitum Söngvakeppninnar árið 2020.
Zoe hafði samband við Elínu eftir að hún sá hana syngja í undanúrslitum Söngvakeppninnar árið 2020. Vísir/Vilhelm

Elín Eyþórsdóttir og Zoe Ruth Erwin stofnuðu nýlega hljómsveitina Tár. Þær hafa báðar skapað tónlist hvor í sínu lagi og í öðrum hljómsveitum um árabil en hafa fundið nýjan takt og nýjan tilgang í nýrri hljómsveit. Þær búa til tónlist sem er heiðarleg og neita að setja tónlistina á Spotify.

Þær segjast vera með efni til í tvær plötur og eru mjög spenntar að koma fram á hátíð íslenskrar tónlistar, Iceland Airwaves, í haust.

„Ég held að þetta hafi byrjað af því að við vorum báðar orðnar virkilega þreyttar á að vinna hefðbundna níu til fimm vinnu, því hvorug okkar hefur í raun andlega burði í slíka vinnu og við hugsuðum bara, ó, við ættum að byrja að semja tónlist sem myndi henta vel fyrir kvikmyndir og sjónvarp,“ segir Zoe um það hvernig þær byrjuðu að semja tónlist saman.

Það hafi varað í um mánuð og þær hafi nær samstundis gert sér grein fyrir því að þær vildu bara gera tónlist sem þær elska báðar.

„Eftir það gerðist þetta nokkuð náttúrulega og vatt fljótt upp á sig,“ segir Zoe.

Zoe og Elín búa til þjóðlagatónlist sem þó grípur aðrar tegundir.Björn Júlíus Grímsson

Zoe og Elín hafa þekkst um árabil. Þær kynntust fyrst í Söngvakeppninni þegar Elín flutti lagið Waterloo í seinni undanúrslitum árið 2020.

„Zoe hafði samband og hrósaði mér svo fallega eftir flutninginn. Hún spurði hvort ég vildi hitta hana í kaffibolla og við hittumst og spjölluðum mikið og svo sá ég á tölvuskjánum hennar, og ég varð svo ringluð því pabbi minn er í þessari djassfönksveit sem er svona 40 og eitthvað ára gömul hljómsveit, Mezzoforte, og hún var með heimasíðuna þeirra á skjánum sínum og ég hugsaði: af hverju ertu með hljómsveitina hans pabba á skjánum þínum? Þá var hún að vinna fyrir þá og ég hafði ekki hugmynd um það,“ segir Elín.

„Ég var umboðsmaðurinn þeirra á þessum tíma,“ segir Zoe.

„Zoe var svo í bakröddum í Eurovision,“ segir Elín og á þá við þegar hún keppti fyrir Íslands hönd með systrum sínum árið 2022 og að vináttan eigi sér þannig langa sögu.

Fjölbreytt tónlist

Spurðar hvernig þær myndu flokka tónlistina sína nefna þær alternatíva þjóðlagatónlist en að tónlistin faðmi þó aðrar tegundir tónlistar.

„En sum lögin hafa klárlega meiri kántríáhrif, sum þeirra hafa meiri poppáhrif og sum þeirra hafa meiri psychadelic-áhrif, já, en þetta er þjóðlagatónlist í grunninn,“ segir Zoey.

„Þetta er þjóðlagatónlist sem sækir áhrif í aðrar tónlistarstefnur,“ segir Elín.

Elín og Zoe kepptu saman í Eurovision árið 2022 en segja báðar að þær myndu ekki taka þátt í dag.Björn Júlíus Grímsson

Þær hafa þegar samið um tuttugu lög sem er nóg í um tvær plötur og eru hvergi nærri hættar og hafa þegar gefið út fjögur þeirra.

„Við erum bara búnar að gefa út fjögur lög og þar sem allur tónlistarbransinn er eins og hann er í dag, þá er þetta allt annar hlutur. Maður þarf eiginlega að læra allt upp á nýtt. Maður þarf að hugsa um hlutina, hvernig maður ætlar að gefa þetta út. Maður þarf eiginlega að búa til stefnu í kringum það og það er eiginlega ekki okkar styrkur,“ segir Elín.

Til að ná athygli fólks og til að fá þau til að hlusta á heila plötu þurfi að vera með áætlun um útgáfu laga.

„Og þannig er það svolítið fyrir mig í dag, ef ég heyri ótrúlega góð lög. Þá hlakka ég til að heyra plötuna,“ segir Elín.

Hægt er að hlusta á tónlistina á öllum helstu streymisveitum nema Spotify sem þær viðurkenna að geri markaðssetningu á Íslandi, og í Evrópu, ögn erfiðari en hún annars væri. Ákvörðunin er pólitísk og því ekki eitthvað sem þær ætla að breyta.

„Þótt við séum í raun enginn sem skiptir máli, með örfáa hlustendur á Spotify, þá heldur maður að það skipti ekki máli. En það gerir það,“ segir Elín.

Listin alltaf pólitísk

Zoe grípur þarna orðið og segir að fyrir sig, sem Bandaríkjamann, sé þetta algjört lykilatriði.

„Því ég er bandarísk og fylgist stöðugt með því sem er að gerast þar núna. Það eina sem hefur veitt mér mikla von er að fólk er núna farið að taka mjög meðvitaða ákvörðun um að ómaka sig fyrir æðri málstað, eins og með Spotify og Disney. Við erum svo sannarlega að ómaka okkur með því að vera ekki á Spotify, því Ísland er allt á Spotify, en þetta snýst ekki allt um okkur og mér finnst mikilvægara að senda frá sér yfirlýsingu núna. Það skiptir mun meira máli til lengri tíma litið.“

List sé pólitísk og hún verði það alltaf.

„Ég held að nú séum við á tímum þar sem listamenn geta eiginlega ekki sagt: „Ó, ég læt öðrum eftir pólitíkina.“ Ég held að við séum komin langt fram úr því.“

Þær segja tónlistina eiga að vera heiðarlega og stundum læðist blótsyrði með.Björn Júlíus Grímsson

Ósætti þeirra við Spotify er til dæmis að streymisveitan hafi spilað auglýsingar frá innflytjendaeftirliti Bandaríkjanna, ICE.

„Og ég vil bara ekki að hluti af tekjum okkar fari í að fjölskyldum sé rænt og þeim stíað í sundur“

Geta túlkað textana eftir eigin höfði

Þær segja tónlistina sjálfa bæði pólitíska en fólk geti oft og tíðum túlkað textana eftir eigin höfði.

„Ég held að það sé hægt að túlka það á allan hátt. Þetta eru mjög heiðarleg lög. Þau reyna að taka burt óttann og skömmina, bara segja það sem kemur upp í hugann.“

Það er kannski eitthvað sem ekki allir tónlistarmenn gera?

„Ég held að við glímum öll við óttann við dóm annarra, þannig að hvort sem það er í tónlist, hvers kyns list, samskiptum eða samræðum, þá ritskoðum við okkur sjálf og endurmetum það sem við gerum. „Var í lagi að ég sagði þetta? Er þetta í lagi?“ Og ég held að það sama eigi við um tónlist. Við getum ritskoðað okkur of mikið. Við getum hugsað of mikið um það sem við erum að segja. Þannig að mér finnst að við höfum á vissan hátt verið hugrakkar í tónlistinni okkar, í þeim skilningi að við erum ekki að fylgjast með eða ofgreina það sem við erum að segja.“

„Við notum líka töluvert af blótsyrðum,“ segir Zoey og hlær.

Elín segir tónlistarsköpun þróast eins og annað og tónlistarmenn í dag séu margir hreinskiptari en áður. Áður hafi oftar verið talað undir rós og textinn verið ljóðrænn.

Elín hefur sinnt fjölda verkefna undanfarið og meðal annars farið í tónleikaferðalag og gefið út plötu með hljómsveitinni Hercules and Love Affair. Einnig hefur hún unnið að sínu eigin efni undir tónlistarnafninu Hips and Lips. Hún ferðaðist með hljómsveitinni um Norður-Ameríku í fyrra og stefnir á Suður-Ameríku í sumar.

„Það er mjög næs aukaverkefni og mér finnst virkilega fínt hversu ólíkt það er. Ég er mjög sveigjanleg fyrir ólíkum gerðum af tónlist og það er mjög gott að vera þannig,“ segir Elín.

Sumir þekkja þig kannski bara úr Eurovision, með systrum þínum? Sérðu eftir því í dag?

„Nei, ég sé ekki eftir því. Ég myndi ekki taka þátt í dag. Ég fyrirlít þetta fyrir það sem það er í dag. Og kannski var það bara skortur á meðvitund í þeim skilningi, en þetta var bara eitthvað tilfallandi og við gerðum það fyrir vin sem við dáumst að,“ segir hún og á við Lovísu Elísabetu Sigrúnardóttur, eða Lay Low, sem samdi lagið sem systurnar fluttu í keppninni hér og að utan.

Tár hélt sína fyrstu opinberu tónleika í Mengi nýlega fyrir fullum dyrum. Þær segja tónleikana hafa gengið glimrandi vel og eru spenntar að spila meira saman fyrir fólki. Sérstaklega eru þær spenntar fyrir því að spila á Iceland Airwaves í október en tilkynnt var um þátttöku þeirra á hátíðinni í vikunni.

Markmiði náð

„Það hefur verið markmiðið okkar. Við vildum koma fram í Fríkirkjunni. Við erum ofurspenntar fyrir því. Og við ætlum að búa til flottan varning. Við ræddum um varning sem við gætum búið til. Við ætlum að gera sokka sem á stendur „Fucking run like hell“. Við ætlum líka að gera höfuðklúta með textabrotum á,“ segir Zoey.

„Við erum bara, já, við erum spenntar og líka bara, held ég, jarðbundnar. Við gerum bara það sem við getum,“ segir Elín að lokum.






Fleiri fréttir

Sjá meira


×


Tarot dagsins

Dragðu spil og sjáðu hvaða spádóm það geymir.