Opnar sig um kvíða og þung­lyndi

Una er nýjasti gesturinn í hlaðvarpi Björns Skúlasonar sem sýnt er á Vísi. Hlaðvarpið er hluti af árverkniátaki Hugarafls, Allt í lagi, sem hefur það að markmiði að opna umræðu um andlega heilsu og hvetja fólk til að nýta sér úrræði þegar á reynir.

Í hlaðvarpinu segir Una að mikilvægt sé að halda umræðunni um andlega líðan á lofti.

„Ég hef sjálf þurft, og er enn þá að þiggja, sálfræðiaðstoð. Ég hef glímt við þunglyndi, kvíða og sjálfsímyndunarvandræði, fullkomnunaráráttu...þetta er langur listi. Mér finnst ofboðslega mikilvægt að halda þessari umræðu gangandi. Ég er svo þakklát fyrir það að vera af þessari kynslóð sem fékk hjálp snemma,“ segir hún. 

„Ég er 17 ára þegar ég fer fyrst til sálfræðings og þar byrja ég fyrst að aflæra ranghugmyndir sem ég var með um sjálfa mig. Það er fullt af fólki sem fær ekki að aflæra þessar hugmyndir fyrr en miklu seinna á ævinni. Mér finnst frábært að við séum að vekja athygli á því hvað það sé gagnlegt og hjálplegt að fá aðstoð.“

Við erum bara dýr

Björn nefnir að hann sé af þeirri kynslóð að tilfinningar séu ekki ræddar, viðkvæðið á árum áður hafi verið að bretta bara upp ermar og redda sér. Það var enga hjálp að fá frá sálfræðingum til dæmis. 

„Ég held að það sé alveg ljóst að það hefur orðið ákveðin bylting, mikil opnun. Við erum að sjá kynslóðir tala saman og læra hver af annarri, fólk að uppræta áfallamynstur. Það er rosalega margt að breytast til hins betra en við eigum ennþá langt í land. Við þurfum varla að ræða það því það vita það allir – ég finn það í beinunum – við erum full af skömm, sorg og einmanaleika. Okkar einfaldi hugur, við megum ekki gleyma því að við erum bara dýr og erum ekki jafnklár og við höldum að við séum, hann er svo gjarn á að sannfæra okkur um að við séum alein um að líða einhvern veginn og að það sé örugglega enginn þarna úti sem skilji hvernig mér líður, sem er vitleysa,“ segir hún.

Una segir frá því að hún finni ekki fyrir kvíða þegar hún kemur fram sem tónlistarmaður. Ástæðan fyrir því sé að þá sé hún örugg og viti hvað sé framundan. 

„Ég þarf að passa mig að nota sviðið ekki of mikið sem eitthvað skjól frá sjálfri mér, ég geri það svolítið. Þegar ég fæ að koma fram og spila á gítar þá líður mér vel. Ég þarf að passa að mæta mér líka þegar mér líður ekki vel.“

Fríkaði út

Þegar hún var unglingur hafi hún áttað sig á því að hún væri sennilega ekki gagnkynhneigð. Í kjölfarið hafi hún upplifað miklar efasemdir um sjálfa sig, depurð og rosalega mikinn kvíða allt vegna þess að hún upplifði innri flækjur vegna kynhneigðar sinnar.

„Það var svo fyndið að ég er bara umkringd mjög opnu fólki og engir fordómar eða slíkt. Ég óttaðist ekki viðbrögð annarra; var ekki hrædd um að foreldrar mínir yrðu ósáttir við mig eða að vinir myndu hafna mér. Kvíðinn byggði miklu frekar á mínu óþoli gagnvart óvissu og að skilja ekki sjálfa mig. Mér fannst það rosalega óþægilegt. Ég er ekki mjög sveigjanleg týpa, ég vil vita hvað mér finnst og hvernig mér líður - og hafa það á hreinu. Svo koma einhverjar tilfinningar sem maður skilur ekki og þá fríkaði ég bara út. Þetta komst almennilega á hreint þegar ég varð raunverulega hrifin af annarri stelpu, þá gat ég hætt að hugsa þetta því þá var þetta bara orðið mjög skýrt. Ég get líka verið skotin í stelpum, þá veit ég það, en þegar það gerðist þá var þetta allt svolítið abstrakt og óskýrt.“

Vildi vera „venjuleg“

Þá nefnir Una að þegar hún var barn hafi hún lagt mikla áherslu á að klæða sig í venjuleg föt. Ástæðan hafi verið sú að hún hafi ekki viljað að það væru til myndir af henni í „asnalegum fötum“ sem hún þyrfti að skoða þegar hún yrði fullorðin.

„Þetta er eitthvað í mér að vilja að vera venjuleg - eðlileg - að komast að því að það eitt stærsta til að „tjékka í“ til að vera venjulegur er að vera gagnkynhneigður og allt í einu gat ég það ekki lengur. Það var svolítið erfitt fyrir mig. Og öll þessi skilgreining á því að vera venjulegur er náttúrlega bara samfélagið og þessi félagsmótun, sem einhverra hluta vegna ég var mjög upptekin af því að uppfylla sem barn. Ég er ekki alveg komin með svörin við því.“ 

Hlusta má á hlaðvarpið á öllum helstu hlaðvarpsveitum og horfa má á það í spilaranum ofar í fréttinni.