Öryggisverðir inn fyrir bókaverði: „Hvar ætlum við að enda þetta?“ Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 29. maí 2026 13:35 Kamilla Einars, rithöfundur og starfsmaður Þjóðarbókhlöðunnar spyr sig hvar þjónustuskerðing safnsins muni enda. Vísir/Vilhelm Rithöfundur og bókavörður gagnrýnir harðlega fyrirætlanir stjórnenda Landsbókasafnsins sem ætla að ráða öryggisverði í stað bókavarða sem eiga að manna þriðju og fjórðu hæð Þjóðarbókhlöðunnar kvöld og helgar í haust. Hún segir að dregið hafi úr allri þjónustu á safninu en stjórnendur segja ástæðuna vera sparnaðarkröfu stjórnvalda. Tilefnið er frétt mbl.is þar sem er rætt við Örn Hrafnkelsson landsbókavörð um breytingarnar. Þar kemur fram að öryggisverðir muni sinna vakt á þriðju og fjórðu hæð Þjóðarbókhlöðunnar í stað bókavarða, en áfram verði bókavörður á annarri hæð. Tilgangurinn sé að bæta öryggi gesta og starfsmanna og sé í takti við almenna þróun á bókasöfnum. Segist hann ekki hafa áhyggjur af þjónustuskerðingu en segir að ákvörðunin sé rakin til 3,5 prósenta sparnaðarkröfu í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. Spyr sig hvar aðhaldið muni enda Kamilla Einarsdóttir rithöfundur og bókavörður á Þjóðarbókhlöðunni vekur athygli á breytingunum í færslu á samfélagsmiðlum. Hún segir alla notendur safnsins þekkja hvernig dregið hafi úr allri þjónustu á safninu og nefnir nokkur dæmi. Nú eigi að draga enn meira úr þjónustu, meðal annars með breytingum á opnunartíma. Safnið í vesturbænum opnaði 1. desember 1994 eftir sameiningu Landsbókasafns Íslands og Háskólabókasafns í Þjóðarbókhlöðunni. Vísir/Vilhelm „Samkvæmt þessari frétt mun þetta spara mikinn pening. Bókaverðir eru reyndar langlægst launuðu starfsmenn safnsins en með því að fækka þeim umtalsvert og lækka laun þeirra kvenna sem eftir eru með því að fækka vöktum þeirra þá næst sjálfsagt fram einhver sparnaðar,“ skrifar Kamilla á Facebook. Þar spyr hún hvort það sé virkilega vilji Loga Einarsson menningarmálaráðherra að Ísland sé með slakasta þjóðbókar-og háskólabókasafn í Evrópu? „Finnst honum það sæma þjóð sem gefur sig út fyrir að vera bókmenntaþjóð? eða gerir það alla vega svona á tyllidögum. Finnst nemendum í Háskóla Íslands allt í lagi að á sama tíma og það er verið að hækka skrásetningargjöldin hressilega, sé verið að draga úr þjónustu við þau? Ég á svo erfitt með að trúa því um Loga, sem er mikill bókmenntamaður, að honum finnist þetta ásættanlegt.“ Þrjár kynslóðir af bókavörðum í fjölskyldunni „Hvar ætlum við að enda þetta? Ætlum við að leggja þetta niður?“ spyr Kamilla sig í samtali við Vísi. Hún segir að sér hafi borið blóðið til skyldunnar að vekja athygli á málinu. „Amma var bókavörður, ég er bókavörður og dætur mínar eru bókaverðir. Þetta er í fjölskyldunni, ég varð að stíga upp. Bókasöfn skipta máli, við erum alltaf að stæra okkur af því að vera bókmenntaþjóð, hvernig getur það verið að miklu fátækari lönd en við geti samt boðið upp á miklu betri söfn?“ Hún bendir á að sami þjónustutími sé í landsbókasafni Færeyja, landi þar sem eigi heima 56 þúsund manns og 1200 stúdentar, versus 380 þúsund Íslendinga og fjórtán þúsund háskólanemar. Öryggisverðir, þeir bjóða ekki upp á sömu þjónustu og bókaverðir? „Nei, aldrei. Engin reynd manneskja myndi reyna að halda því fram að það væri mögulegt. Þetta er hluti af þróun sem hefur verið í gangi síðustu ár, þar sem þjónusta hefur verið minnkuð í öllum deildum. Það er ekkert sambærilegt safn í löndum sem við berum okkur saman við með svona litla þjónustu.“ Bókasöfn Bókmenntir Háskólar Mest lesið Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Innlent Sætir morðhótunum og óhróðri í vinsælum Facebook-hópi Innlent Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Innlent Gabríel Douane og fimm aðrir sýknaðir Innlent Tugir tilkynninga í viku: „Þetta var ekki í fyrsta skipti sem þau voru handtekin“ Innlent „Hún drap börnin“ Erlent Gunnar Þórðarson er látinn Innlent Okkar McCartney, okkar Bach kveður Innlent Heilum gámi af kampavíni stolið af Ölgerðinni Innlent Horfðu á bílinn velta niður fjallið Innlent Fleiri fréttir Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero „Þá bara krassa lungun“ Bruni við Breiðhöfða Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Þaulskipulagðir vasaþjófar, minkaveiðar og lífgjöf Dekk sprakk við lendingu vélar Borgarísjaka rekur í átt að Skagafirði Stærsta umferðarhelgi ársins hafin Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Meirihluti ætlar að segja já í ágúst Skilningsleysi foreldra mætti litblindum syninum Staðan orðin „þokkalega góð“ Tugir tilkynninga í viku: „Þetta var ekki í fyrsta skipti sem þau voru handtekin“ Okkar McCartney, okkar Bach kveður Vasaþjófar gómaðir á Suðurlandi og minkafár í rénun Fleiri en einn hafi verið að verki Dýralæknafélag Íslands fordæmir skemmdarverk í Dalsbúi Gunnar Þórðarson er látinn Dregur úr ánægju með frammistöðu ríkisstjórnarflokkanna Sex handteknir grunaðir um vasaþjófnað Sætir morðhótunum og óhróðri í vinsælum Facebook-hópi Gabríel Douane og fimm aðrir sýknaðir Heilum gámi af kampavíni stolið af Ölgerðinni Mosfellsdalur minnti á vígvöll Greinir á um leiðir til að draga úr nikótínneyslu ungmenna Gæsluvarðhald samþykkt yfir Ming Ting „Það er búið að slökkva og húsið er ónýtt“ Gripinn á nánast tvöföldum hámarkshraða Skothljóð og minkafár í Mosfellsdal í beinni Sjá meira
Tilefnið er frétt mbl.is þar sem er rætt við Örn Hrafnkelsson landsbókavörð um breytingarnar. Þar kemur fram að öryggisverðir muni sinna vakt á þriðju og fjórðu hæð Þjóðarbókhlöðunnar í stað bókavarða, en áfram verði bókavörður á annarri hæð. Tilgangurinn sé að bæta öryggi gesta og starfsmanna og sé í takti við almenna þróun á bókasöfnum. Segist hann ekki hafa áhyggjur af þjónustuskerðingu en segir að ákvörðunin sé rakin til 3,5 prósenta sparnaðarkröfu í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. Spyr sig hvar aðhaldið muni enda Kamilla Einarsdóttir rithöfundur og bókavörður á Þjóðarbókhlöðunni vekur athygli á breytingunum í færslu á samfélagsmiðlum. Hún segir alla notendur safnsins þekkja hvernig dregið hafi úr allri þjónustu á safninu og nefnir nokkur dæmi. Nú eigi að draga enn meira úr þjónustu, meðal annars með breytingum á opnunartíma. Safnið í vesturbænum opnaði 1. desember 1994 eftir sameiningu Landsbókasafns Íslands og Háskólabókasafns í Þjóðarbókhlöðunni. Vísir/Vilhelm „Samkvæmt þessari frétt mun þetta spara mikinn pening. Bókaverðir eru reyndar langlægst launuðu starfsmenn safnsins en með því að fækka þeim umtalsvert og lækka laun þeirra kvenna sem eftir eru með því að fækka vöktum þeirra þá næst sjálfsagt fram einhver sparnaðar,“ skrifar Kamilla á Facebook. Þar spyr hún hvort það sé virkilega vilji Loga Einarsson menningarmálaráðherra að Ísland sé með slakasta þjóðbókar-og háskólabókasafn í Evrópu? „Finnst honum það sæma þjóð sem gefur sig út fyrir að vera bókmenntaþjóð? eða gerir það alla vega svona á tyllidögum. Finnst nemendum í Háskóla Íslands allt í lagi að á sama tíma og það er verið að hækka skrásetningargjöldin hressilega, sé verið að draga úr þjónustu við þau? Ég á svo erfitt með að trúa því um Loga, sem er mikill bókmenntamaður, að honum finnist þetta ásættanlegt.“ Þrjár kynslóðir af bókavörðum í fjölskyldunni „Hvar ætlum við að enda þetta? Ætlum við að leggja þetta niður?“ spyr Kamilla sig í samtali við Vísi. Hún segir að sér hafi borið blóðið til skyldunnar að vekja athygli á málinu. „Amma var bókavörður, ég er bókavörður og dætur mínar eru bókaverðir. Þetta er í fjölskyldunni, ég varð að stíga upp. Bókasöfn skipta máli, við erum alltaf að stæra okkur af því að vera bókmenntaþjóð, hvernig getur það verið að miklu fátækari lönd en við geti samt boðið upp á miklu betri söfn?“ Hún bendir á að sami þjónustutími sé í landsbókasafni Færeyja, landi þar sem eigi heima 56 þúsund manns og 1200 stúdentar, versus 380 þúsund Íslendinga og fjórtán þúsund háskólanemar. Öryggisverðir, þeir bjóða ekki upp á sömu þjónustu og bókaverðir? „Nei, aldrei. Engin reynd manneskja myndi reyna að halda því fram að það væri mögulegt. Þetta er hluti af þróun sem hefur verið í gangi síðustu ár, þar sem þjónusta hefur verið minnkuð í öllum deildum. Það er ekkert sambærilegt safn í löndum sem við berum okkur saman við með svona litla þjónustu.“
Bókasöfn Bókmenntir Háskólar Mest lesið Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Innlent Sætir morðhótunum og óhróðri í vinsælum Facebook-hópi Innlent Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Innlent Gabríel Douane og fimm aðrir sýknaðir Innlent Tugir tilkynninga í viku: „Þetta var ekki í fyrsta skipti sem þau voru handtekin“ Innlent „Hún drap börnin“ Erlent Gunnar Þórðarson er látinn Innlent Okkar McCartney, okkar Bach kveður Innlent Heilum gámi af kampavíni stolið af Ölgerðinni Innlent Horfðu á bílinn velta niður fjallið Innlent Fleiri fréttir Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero „Þá bara krassa lungun“ Bruni við Breiðhöfða Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Þaulskipulagðir vasaþjófar, minkaveiðar og lífgjöf Dekk sprakk við lendingu vélar Borgarísjaka rekur í átt að Skagafirði Stærsta umferðarhelgi ársins hafin Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Meirihluti ætlar að segja já í ágúst Skilningsleysi foreldra mætti litblindum syninum Staðan orðin „þokkalega góð“ Tugir tilkynninga í viku: „Þetta var ekki í fyrsta skipti sem þau voru handtekin“ Okkar McCartney, okkar Bach kveður Vasaþjófar gómaðir á Suðurlandi og minkafár í rénun Fleiri en einn hafi verið að verki Dýralæknafélag Íslands fordæmir skemmdarverk í Dalsbúi Gunnar Þórðarson er látinn Dregur úr ánægju með frammistöðu ríkisstjórnarflokkanna Sex handteknir grunaðir um vasaþjófnað Sætir morðhótunum og óhróðri í vinsælum Facebook-hópi Gabríel Douane og fimm aðrir sýknaðir Heilum gámi af kampavíni stolið af Ölgerðinni Mosfellsdalur minnti á vígvöll Greinir á um leiðir til að draga úr nikótínneyslu ungmenna Gæsluvarðhald samþykkt yfir Ming Ting „Það er búið að slökkva og húsið er ónýtt“ Gripinn á nánast tvöföldum hámarkshraða Skothljóð og minkafár í Mosfellsdal í beinni Sjá meira