Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Tómas Arnar Þorláksson skrifar 24. júní 2026 18:54 Patrik Ingi Heiðarsson er lamaður fyrir neðan brjóst. vísir/Lýður Valberg Maður sem hlaut mænuskaða eftir slys á mótorhjóli fyrir þremur árum síðan fær ekki þá NPA-þjónustu sem hann á rétt á þótt hún hafi verið samþykkt fyrir sjö mánuðum. Hann hefur til að mynda ekki getað hitt dóttur sína í tvö ár og legið ítrekað í eigin þvagi klukkutímum saman vegna skorts á aðstoð. Patrik Ingi Heiðarsson slasaðist alvarlega í nóvember árið 2023 eftir mótorhjólaslys í bænum Menton í Frakklandi þar sem hann bjó á þeim tíma. Hann er í dag lamaður fyrir neðan brjóst en vinstri hönd hans skaddaðist einnig talsvert. Síðasta sumar greindi fréttastofa frá því að Patrik hafði dvalið á Grensásdeild Landspítalans í um ár þrátt fyrir að hafa fengið íbúð í Hátúni úthlutaða. Nú er hann fluttur inn en getur ekki lifað því lífi sem hann kýs þar sem NPA-samningur hans hefur ekki enn verið virkjaður þrátt fyrir að samningurinn hafi verið samþykktur í nóvember. Notendastýrð persónuleg þjónusta eða NPA er lögfest á Íslandi. Samningurinn nemur 237 tímum á mánuði, í dag nýtur hann aðeins aðstoðar í þrjár klukkustundir á sólarhring en þyrfti á sólarhringsaðstoð að halda sem nemur 730 tímum enda ófær um flestar daglegar athafnir einn síns liðs. „Nú á ég dóttur í Frakklandi sem mig langar að sjá, mig langar að ferðast líka. Hefurðu náð að hitta hana eitthvað? „Ég hef ekkert séð hana í tvö ár.“ Segist fá engin svör Patrik reiðir sig því alfarið á þjónustu starfsfólks heimaþjónustu og 68 ára móður sinnar sem sé langþreytt eftir tvö ár af löngum dögum. „Það er margt sem ég þarf aðstoð með. Til dæmis matartíma. Ég get ekki eldað mat eins og staðan er. Ég get ekki farið sjálfur á klósettið og í sturtu. Ég fæ sturtu einu sinni í viku, svona heilbað,“ segir hann og furðar sig á því að ekki sé kerfi til staðar sem tryggir viðeigandi þjónustu tafarlaust. Þú fékkst núna NPA-þjónustu samþykkta í nóvember, hvað kemur í veg fyrir að þú fáir hana í raun? „Borgin er ekki búin að samþykkja greiðslusamninginn.“ Færðu einhverjar skýringar á því? „Engar, ég veit meira að segja ekki hvar ég er í röðinni.“ Eins og áður segir er NPA-þjónusta lögfest hér á landi samkvæmt lögum um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir. Í 34. grein þeirra laga segir til dæmis: Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði. Að mati NPA-miðstöðvarinnar er ekki undir neinum kringumstæðum hægt að halda því fram að Patriki sé í dag veitt viðeigandi þjónusta. Þá hafa ýmsir hnökrar verið á máli hans. Þrisvar upp á bráðadeild og var hætt kominn „Það er rosa mikið af starfsfólki sem kemur hérna og ég held að það séu svona um fimmtán til tuttugu manns sem koma hérna í hverjum mánuði. Síðan lendir maður í alls konar sýkingum sem maður vissi ekki að væru til, jafnvel bara út af óhreinindum sem starfsfólk skilur eftir,“ segir Patrik. Hann segir öryggi sínu, heilsu og mannlegri reisn ítrekað vera stefnt í hættu við núverandi ástand. „Inni á baði er svona dallur með þvagpoka í, þetta er notað sem næturpoki, því ég er með þvaglegg. Þessi dallur var bara ógeðslegur. Þurrkað þvag í botninum og pokinn alltaf skilinn eftir opinn þannig að sýklar fara þarna inn og út. Svo voru lyfin mín þarna líka ofan í. Þá var einhver búinn að þau þarna ofan í. Þannig að ég fæ þarna svæsnar sýkingar og ég held að ég hafi lent þrisvar upp á bráðadeild.“ Varstu hætt kominn? „Mjög held ég.“ Lá í þvagi sínu í alla nótt Hann kvartar einnig undan skorti á eftirfylgni við læknisaðstoð. Þá kemur það fyrir að þvagleggur hans stíflast á nóttinni. „Þá fer að leka út um þvagrásina mína. Þá ligg ég bara í þvagi alla nóttina.“ Er þá bara ekkert annað að gera en að bíða? „Já. Því það er enginn sem getur aðstoðað mig á nóttinni. Þannig að ég þurfti að bíða til klukkan hálf níu í morgun þegar ég hringdi í heimahjúkrun.“ Ertu þá oft einn og hjálparlaus hér? „Þá þarf ég að ýta á neyðarhnappinn og biðja um sjúkrabíl.“ Hann sjái líf með fullunnandi þjónustu fyrir sér í hyllingum og telur að hann myndi endurheimta frelsi sitt við það öðlast NPA-þjónustu. „Mér finnst það ófyrirgefanlegt að fólk þurfi að bíða eftir einhverju sem er búið að binda í lög. Fólk ætti að fá þjónustu um leið og samningur er samþykktur. Lífið mitt er í raun bara búið að vera í bið, á algjörri hillu og inni í skáp,“ segir hann og tekur fram að honum líði eins og hann hafi gleymst í kerfinu. Málefni fatlaðs fólks Heilbrigðismál Mest lesið Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Innlent Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Erlent Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Innlent Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Erlent Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Innlent Lá á þakplötu þegar hann hringdi í Neyðarlínuna Veður Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag Innlent Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Erlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent Fleiri fréttir island.is-svindlið bjóði hættunni heim Í símanum undir stýri og hljóp í burtu Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Lést í starfsmannaferð: „Við tökum einn dag í einu“ „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Maðurinn sem lést var Íslendingur Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Fleiri foreldrar sem störfuðu í EES geti átt rétt á skaðabótum Flúði táragas lögreglu í Nice Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag „Ég elska Obbu“ Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Einn handtekinn vegna líkamsárásar í miðbænum Popúlismi og einangrunarhyggja ógnar loftslagsaðgerðum Biður Jón afsökunar „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Komi til greina að nýta gervigreind í námsgagnagerð Ari nýr formaður Ungra vinstri grænna Farið að hvessa: „Veðrið er ekkert svo slæmt en ekkert sérstakt heldur“ Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Sjá meira
Patrik Ingi Heiðarsson slasaðist alvarlega í nóvember árið 2023 eftir mótorhjólaslys í bænum Menton í Frakklandi þar sem hann bjó á þeim tíma. Hann er í dag lamaður fyrir neðan brjóst en vinstri hönd hans skaddaðist einnig talsvert. Síðasta sumar greindi fréttastofa frá því að Patrik hafði dvalið á Grensásdeild Landspítalans í um ár þrátt fyrir að hafa fengið íbúð í Hátúni úthlutaða. Nú er hann fluttur inn en getur ekki lifað því lífi sem hann kýs þar sem NPA-samningur hans hefur ekki enn verið virkjaður þrátt fyrir að samningurinn hafi verið samþykktur í nóvember. Notendastýrð persónuleg þjónusta eða NPA er lögfest á Íslandi. Samningurinn nemur 237 tímum á mánuði, í dag nýtur hann aðeins aðstoðar í þrjár klukkustundir á sólarhring en þyrfti á sólarhringsaðstoð að halda sem nemur 730 tímum enda ófær um flestar daglegar athafnir einn síns liðs. „Nú á ég dóttur í Frakklandi sem mig langar að sjá, mig langar að ferðast líka. Hefurðu náð að hitta hana eitthvað? „Ég hef ekkert séð hana í tvö ár.“ Segist fá engin svör Patrik reiðir sig því alfarið á þjónustu starfsfólks heimaþjónustu og 68 ára móður sinnar sem sé langþreytt eftir tvö ár af löngum dögum. „Það er margt sem ég þarf aðstoð með. Til dæmis matartíma. Ég get ekki eldað mat eins og staðan er. Ég get ekki farið sjálfur á klósettið og í sturtu. Ég fæ sturtu einu sinni í viku, svona heilbað,“ segir hann og furðar sig á því að ekki sé kerfi til staðar sem tryggir viðeigandi þjónustu tafarlaust. Þú fékkst núna NPA-þjónustu samþykkta í nóvember, hvað kemur í veg fyrir að þú fáir hana í raun? „Borgin er ekki búin að samþykkja greiðslusamninginn.“ Færðu einhverjar skýringar á því? „Engar, ég veit meira að segja ekki hvar ég er í röðinni.“ Eins og áður segir er NPA-þjónusta lögfest hér á landi samkvæmt lögum um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir. Í 34. grein þeirra laga segir til dæmis: Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði. Að mati NPA-miðstöðvarinnar er ekki undir neinum kringumstæðum hægt að halda því fram að Patriki sé í dag veitt viðeigandi þjónusta. Þá hafa ýmsir hnökrar verið á máli hans. Þrisvar upp á bráðadeild og var hætt kominn „Það er rosa mikið af starfsfólki sem kemur hérna og ég held að það séu svona um fimmtán til tuttugu manns sem koma hérna í hverjum mánuði. Síðan lendir maður í alls konar sýkingum sem maður vissi ekki að væru til, jafnvel bara út af óhreinindum sem starfsfólk skilur eftir,“ segir Patrik. Hann segir öryggi sínu, heilsu og mannlegri reisn ítrekað vera stefnt í hættu við núverandi ástand. „Inni á baði er svona dallur með þvagpoka í, þetta er notað sem næturpoki, því ég er með þvaglegg. Þessi dallur var bara ógeðslegur. Þurrkað þvag í botninum og pokinn alltaf skilinn eftir opinn þannig að sýklar fara þarna inn og út. Svo voru lyfin mín þarna líka ofan í. Þá var einhver búinn að þau þarna ofan í. Þannig að ég fæ þarna svæsnar sýkingar og ég held að ég hafi lent þrisvar upp á bráðadeild.“ Varstu hætt kominn? „Mjög held ég.“ Lá í þvagi sínu í alla nótt Hann kvartar einnig undan skorti á eftirfylgni við læknisaðstoð. Þá kemur það fyrir að þvagleggur hans stíflast á nóttinni. „Þá fer að leka út um þvagrásina mína. Þá ligg ég bara í þvagi alla nóttina.“ Er þá bara ekkert annað að gera en að bíða? „Já. Því það er enginn sem getur aðstoðað mig á nóttinni. Þannig að ég þurfti að bíða til klukkan hálf níu í morgun þegar ég hringdi í heimahjúkrun.“ Ertu þá oft einn og hjálparlaus hér? „Þá þarf ég að ýta á neyðarhnappinn og biðja um sjúkrabíl.“ Hann sjái líf með fullunnandi þjónustu fyrir sér í hyllingum og telur að hann myndi endurheimta frelsi sitt við það öðlast NPA-þjónustu. „Mér finnst það ófyrirgefanlegt að fólk þurfi að bíða eftir einhverju sem er búið að binda í lög. Fólk ætti að fá þjónustu um leið og samningur er samþykktur. Lífið mitt er í raun bara búið að vera í bið, á algjörri hillu og inni í skáp,“ segir hann og tekur fram að honum líði eins og hann hafi gleymst í kerfinu.
Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði.
Málefni fatlaðs fólks Heilbrigðismál Mest lesið Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Innlent Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Erlent Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Innlent Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Erlent Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Innlent Lá á þakplötu þegar hann hringdi í Neyðarlínuna Veður Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag Innlent Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Erlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent Fleiri fréttir island.is-svindlið bjóði hættunni heim Í símanum undir stýri og hljóp í burtu Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Lést í starfsmannaferð: „Við tökum einn dag í einu“ „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Maðurinn sem lést var Íslendingur Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Fleiri foreldrar sem störfuðu í EES geti átt rétt á skaðabótum Flúði táragas lögreglu í Nice Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag „Ég elska Obbu“ Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Einn handtekinn vegna líkamsárásar í miðbænum Popúlismi og einangrunarhyggja ógnar loftslagsaðgerðum Biður Jón afsökunar „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Komi til greina að nýta gervigreind í námsgagnagerð Ari nýr formaður Ungra vinstri grænna Farið að hvessa: „Veðrið er ekkert svo slæmt en ekkert sérstakt heldur“ Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Sjá meira