Hegðun skólabarna mótuð

Nýlega var staddur hér á landi Dr. Jeffrey Sprague frá Háskólanum í Oregon. Tilgangur ferðarinnar var að kynna PBS-hugmyndafræðina (positive be­havior support) sem gengur út á að móta hegðun skólabarna á uppbyggilegan hátt. PBS hefur verið notað í Bandaríkjunum í 15 ár og er nú notað í yfir þrjú þúsund skólum þar í landi og víða annars staðar í veröldinni. Kannanir sýna að í þeim skólum þar sem PBS er notað ber minna á óæskilegri hegðun.

Jeffrey segir markmið PBS að minnka hegðun sem er til vandræða svo sem andfélagslega- og afbrotahegðun. Þegar PBS var fyrst notað var áherslan einstaklingsmiðuð en hefur þróast út í vinnu með stærri hópa, svo sem skóla og leikskóla. Segja má að PBS sé að mestu fyrirbyggjandi kerfi þar sem tekið er á hegðunarvandamálum áður en þau verða óyfirstíganleg.

Jeffrey segir hvern skóla fyrir sig þurfa að skilgreina þá hegðun sem leggja á áherslu á, eins og að fara eftir fyrirmælum, að trufla ekki kennsluna eða vera vingjarnlegur. Sýnt hefur verið fram á að þeir nemendur sem unnið hafa eftir PBS séu ólíklegri til að leiðast út í afbrotahegðun, vímuefnaneyslu og önnur vandamál síðar meir. Þá hefur verið sýnt fram á að notkun PBS hafi jákvæð áhrif á árangur barna í skóla.

Sex skólar í Reykjavík nota, eða eru að kynna sér, PBS-kerfið og segir Margrét Birna Þórarinsdóttir, sálfræðingur í þjónustumiðstöð Breiðholts, að uppsetning kerfisins krefjist mikils undirbúnings og samstöðu kennara innan skólanna.

Það er skilyrði að minnsta kosti 85 prósent starfsmanna skólanna vilji vinna samkvæmt PBS áður en hugmynafræðin er tekin upp í viðkomandi skóla. Þá þarf hver skóli fyrir sig að útskýra fyrir nemendum til hvers er ætlast af þeim ásamt því að styðja við æskilega hegðun. Ennfremur er mikilvægt að börnin viti hvað bíði þeirra ef þau fara ekki eftir settum reglum og hvaða umbun þau hljóti ef vel gengur.

Ingunnarskóli er einn þeirra skóla sem notar PBS-agakerfið. Þar er reynslan mjög góð og segir Svandís Sturludóttir námsráðgjafi að neikvæð hegðun í skólanum hafi farið minnkandi eftir að það var tekið upp.