Þetta er hægt

Síðasta árið hefur Reykjavíkurborg verið með í gangi tilraunverkefni um styttingu vinnuvikunnar án launaskerðingar. Niðurstöður þessarar tilraunar benda til að starfsmönnum hafi tekist að sinna verkefnum sínum til fulls þrátt fyrir fjórum til fimm klukkutímum styttri vinnuviku.

Lengi hefur verið barist fyrir réttindum verkalýðsins og hefur lengd vinnuvikunnar oft verið meðal baráttuefna. Framan af voru litlar sem engar takmarkanir á lengd vinnutíma og unnar allt að 14 til 16 klukkustundir á sólarhring. Lög voru síðan sett um 40 stunda vinnuviku árið 1971 sem standa enn, rétt eins og umræðan um styttingu vinnuvikunnar.

Niðurstöður Reykjavíkurborgar gefa þeim sem vilja fækka vinnustundum byr undir báða vængi. Andleg og líkamleg líðan starfsmanna er betri, starfsánægja þeirra meiri og tíðni skammtímaveikinda lækkar. Sóley Tómasdóttir, forseti borgarstjórnar og formaður stýrihóps um innleiðingu verkefnisins, sagði í samtali við Fréttablaðið í gær æskilegt að halda áfram með verkefnið til að mæla hvort jákvæð áhrif varði.

Í seinni tíð hefur það verið talið brýnt verkefni að auka samþættingu fjölskyldu- og atvinnulífs og tryggja þannig vellíðan starfsfólks. Samkvæmt skýrslum OECD um jafnvægi milli vinnu og frítíma kom Ísland illa út og er í 27. sæti af 36 þjóðum.Þannig má auðvelda umönnun barna, aldraðra eða langveikra aðstandenda og auka lífsgæði starfsfólks. Reykjavíkurborg er ekki að finna upp hjólið, almenn reynsla þar sem þetta hefur verið reynt sýnir jákvæðar niðurstöður og að svigrúm til að bæta skipulag vinnutíma sé sannarlega fyrir hendi á ýmsum vinnustöðum.

Í október síðastliðnum lögðu fjórir þingmenn stjórnarandstöðunnar fram frumvarp þar sem lagt var til að vinnuvikan yrði stytt í 35 klukkustundir þannig að vinnudagurinn styttist úr átta stundum í sjö. Síðar í sama mánuði skrifuðu Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra og Eygló Harðardóttir félagsmálaráðherra undir viljayfirlýsingu þess efnis að kanna skyldi með tilraunaverkefni hvort unnt væri að stytta vinnutíma án launaskerðingar og ná fram gagnkvæmum ávinningi starfsfólks og stofnana.

Fréttablaðið greindi frá því á þriðjudag að Íslendingar væru enn að flytja úr landi í stríðum straumum. Á síðasta ári voru brottfluttir einstaklingar með íslenskt ríkisfang samtals meira en þúsund umfram aðflutta. Það er tæplega tilviljun að flestir brottfluttra Íslendinga fara til Norðurlandanna þar sem kjörin eru heilt yfir betri að teknu tilliti til launa, vinnutíma og aðbúnaðar fjölskyldufólks. Framleiðni, sem mælir hversu vel við nýtum vinnuafl og fjármagn til að skapa verðmæti, er um fimmtungi lægri hér á landi en í grannríkjunum. Við vinnum lengur en framleiðum minna. Því er niðurstaða tilraunar Reykjavíkurborgar afar jákvæð. Starfsmenn unnu minna en skiluðu sama verki. Þetta er hægt.

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 13. maí