Guaidó ferðaðist leynilega um Ameríku til að afla stuðnings

Juan Guaidó, leiðtogi stjórnarandstöðunnar í Venesúela, fundaði í desember leynilega með fulltrúum ríkisstjórna annarra ríkja í Suður-Ameríku með það að markmiði að afla stuðnings sem forseti landsins. Í rúmlega tvær vikur hefur það verið vafa undirorpið hver sé forseti ríkisins.

Undanfarin ár hafa nær eingöngu harmfregnir borist frá Venesúela en þar er skortur á flestu og verðbólga í hæstu hæðum. Aðgerðir sitjandi forseta hafa oft orðið til þess að hella olíu á eldinn. Forsetakosningarnar áttu upphaflega að fara fram í desember í fyrra en var flýtt í skyndi. Svo fór að kosið var í lok maí. Sitjandi forseti, Nicolás Maduro, hlaut afgerandi kosningu eða ríflega tvo þriðju atkvæða. Helsti andstæðingur hans fékk aðeins fimmtung.

Kjörsókn var með allra versta móti en opinberar tölur herma að 46 prósent atkvæðabærra manna hafi kosið. Stjórnarandstaða landsins, svo og eftirlitsaðilar sem fylgdust með, hafa rengt þær tölur og telja að aðeins hafi tæpur fjórðungur landsmanna greitt atkvæði. Afleiðingin er sú að mörg ríki hafa neitað að viðurkenna úrslitin. Í þeim hópi eru meðal annars Bandaríkin, önnur ríki Suður-Ameríku og Evrópusambandsríki. Maduro nýtur hins vegar stuðnings Rússlands, Sýrlands, Kína, Kúbu og Tyrklands svo nokkur ríki séu nefnd til sögunnar.

Forsetinn Maduro sór embættiseið forseta þann 10. janúar þessa árs en hið sama gerði fyrrnefndur Guaidó. Sá gegnir starfi venesúelska þingsins en það er að vísu valdalaust í augum Maduro sem skipaði sérstakt þing fyrir sínar skoðanir á síðasta ári. Þingið viðurkennir að sjálfsögðu ekki vald Maduro og það var af þeim sökum sem Guaidó sór sinn eið. Í kjölfarið hóf hann myndun starfsstjórnar.

Meðal ríkja sem viðurkenna tilkall Guaidó til forseta má nefna Bandaríkin, Kanada og nær öll ríki Suður-Ameríku að Bólivíu, sem styður Maduro, og hinu hlutlausa Úrúgvæ undanskildum. Evrópuríki og Japan hafa viðurkennt vald venesúelska þingsins og hafa hótað að viðurkenna Guaidó sem forseta boði Maduro ekki til kosninga innan viku.

Innsetning stjórnarandstæðingsins í embætti kom hins vegar ekki til af sjálfu sér. Í síðasta mánuði ferðaðist hann um ríki Ameríku, bæði í norðri og suðri, til að afla sér stuðnings. AP fréttastofan hefur það eftir heimildarmönnum sínum að Guaidó hafi smyglað sér yfir landamærin til Kólumbíu, en þangað yfir hafa tugþúsundir venesúelskra flóttamanna farið undanfarna mánuði, og þaðan meðal annars til Bandaríkjanna og Brasilíu.

„Þetta er í fyrsta sinn í fimm ár sem stjórnarandstaðan í Venesúela hefur náð samkomulagi um eitthvað sem skiptir máli,“ segir kanadískur embættismaður við AP í skjóli nafnleyndar þar sem hann hefur ekki heimild til að tjá sig um efnið opinberlega. Í úttektinni er þess getið að hefði þessi stuðningur erlendra ríkja ekki fengist hefði hugmyndin fallið um sjálfa sig.

Maduro hefur enn sem komið er ekki látið sér segjast en í viðtali við CNN Türk í Tyrklandi sagði hann að fullyrðingar Guaidó og innsetning hans í embættið væru í hróplegri andstöðu við stjórnarskrá ríkisins.