Til framtíðar

Samtök áhugafólks um áfengisvandann (SÁÁ) vinna gríðarlegt starf gagnvart skelfilegasta faraldri sem gengur yfir landið. Ofneysla áfengis og annarra vímuefna rústar ekki aðeins lífi og tilveru alkóhólistans sjálfs, heldur einnig allri fjölskyldu hans. Starf SÁÁ er brjóstvörn samfélagsins í baráttunni við þennan faraldur sem hefur frá því í mars, heimtað fleiri mannslíf hér á landi en Covid-19.

Lykillinn að árangursríku starfi SÁÁ er fagleg sýn, elja og samstaða starfsfólksins og traustur rekstrargrundvöllur. Um þetta snýst aðalfundur SÁÁ sem haldinn verður 30. júní.

Fagleg sýn á meðferð

Allir sem hafa fylgst með undanfarin misseri vita að undir faglegri forystu Valgerðar Rúnarsdóttur, yfirlæknis á Vogi, hefur verið lyft grettistaki í meðferðarmálum SÁÁ, hvert sem litið er. Þessu mikilvæga faglega starfi er brýnt að halda áfram, efla og styrkja. Við sáum á átökum um meðferðarstarfið sem fjallað var um í fjölmiðlum í vetur, að í okkar röðum eru öfl sem eru tilbúin til þess að varpa fyrir róða þessu mikilvæga starfi, bæði án röksemda og einnig án þess að hafa nokkra sýn um hvað eigi að taka við. Það er svo augljóst að varla þarf að eyða á það orðum hversu mikilvægt það er fyrir meðferðarstarf SÁÁ – og þar með samfélagið allt – að styrkja og efla þá faglegu nálgun sem hefur verið leiðarstefið í þjónustu SÁÁ við skjólstæðinga.

Vaxandi þekking starfsfólks SÁÁ hefur styrkt öll okkar meðferðarúrræði og þjónustu við skjólstæðinga og fjölskyldur þeirra. Það er staðreynd að undir núverandi faglegri forystu hefur stórlega dregið úr starfsmannaveltu. Þannig hefur aukin reynsla og þekking orðið til þess að bæta meðferðarstarfið til muna, sem er mikilvægt fráhvarf frá þeirri miklu starfsmannaveltu sem lengi einkenndi starfið, með mjög neikvæðum afleiðingum fyrir skjólstæðinga SÁÁ og fjölskyldur þeirra.

Samfélagið græðir

Einn mikilvægasti hornsteinninn í meðferðarstarfinu er að tryggja öruggan og stöðugan rekstur. SÁÁ rekur sjúkrahúsið Vog, meðferðarstöðina á Vík, göngudeildarmeðferð og margt fleira. Þetta mikilvæga meðferðarstarf kostar mikla fjármuni. En um leið má aldrei gleyma þeim gríðarlega samfélagslega ávinningi sem fylgir því að koma fólki til heilsu. Meðferðarstarf SÁÁ verður aldrei metið að fullu til fjár, en óhætt er að fullyrða að fjárhagslegur ávinningur samfélagsins af því að koma áfengis- og vímuefnasjúklingum til heilsu er langt um meiri en sem nemur útgjöldum við meðferð.

Það breytir ekki þeirri staðreynd að mikilvægt er að tryggja fjármögnun SÁÁ til lengri tíma með samningum við ríkisvaldið. Ekki þýðir að halda áfram þeirri aðferðarfræði að fara bónleiðina til stjórnvalda fyrir fjárlög með tilheyrandi árvissum fjölmiðlahasar, heldur þarf að tryggja starfinu viðunandi rekstrargrundvöll fram í tímann og auka allan fyrirsjáanleika í rekstri. Jafnframt verðum við að tryggja faglegt og rekstrarlegt sjálfstæði samtakanna.

Burt með spilakassana

Fjárhagur SÁÁ mætti að sönnu vera betri. Þetta skýrist að miklu leyti af miklum umframkostnaði við uppbyggingu meðferðarstöðvarinnar á Vík og svo Covid-19 faraldrinum, sem t.a.m. hefur tímabundið áhrif á fjármögnun, eins og álfasölu SÁÁ. Hvort tveggja eru hindranir sem vel er unnt að yfirstíga með samvinnu og yfirvegaðri langtímahugsun, sem leggur áherslu á þá faglegu sýn í meðferðarstarfi sem hér hefur verið lýst.

Ekki verður komist hjá því að nefna eina stoð í rekstri SÁÁ sem sannast sagna er fúin. Þetta er þátttaka í rekstri spilakassa. Þessi þátttaka SÁÁ skilar um 60 milljónum króna inn í rekstur SÁÁ á ári. Ljóst er að þetta fé verður að koma annars staðar. Trúverðugleiki SÁÁ er langt um verðmætari en svo að eiga þátt í að magna upp fleiri samfélagsleg vandamál, líkt og spilafíkn augljóslega er. SÁÁ verður að hætta þátttöku í rekstri spilakassa!

Framtíð eða fortíð?

Aðalfundur SÁÁ 2020 verður haldinn á Nordica Hóteli, þriðjudaginn 30. Júní, kl. 17. Þar verða valdir 16 stjórnarmenn sem munu ráða úrslitum um framtíð SÁÁ. Með mér í liði er öflugur og reyndur hópur karla og kvenna sem deilir mínum áherslum um faglegt starf, traustan rekstur og að losa okkur við spilakassana! Ég hvet alla félaga í SÁÁ til þess að mæta á fundinn og greiða okkur atkvæði sitt. Þannig treystum við öflugt starf SÁÁ inn í framtíðina.

Starf SÁÁ verður aldrei byggt á einum manni og enn síður fornri frægð eða gömlum afrekum. Við viljum byggja starfið á nútímalegum og faglegum grunni, öflugu samstarfi, ekki einungis innan SÁÁ og grasrótar samtakanna, heldur einnig við aðila út um allt samfélagið og stjórnvöld. Þannig mun okkur takast að vinna betur í þágu einstaklinga og fjölskyldna og gera allt samfélagið betra til framtíðar.

Einar Hermannsson, frambjóðandi til formanns SÁÁ.