Fá tæki sem er sagt greina sýni tíu sinnum hraðar

Yfirlæknir Sýkla- og veirufræðideildar Landspítalans býst við að fá tæki frá svissneskum framleiðanda afhent í haust sem myndi auka afköst deildarinnar við skimanir til muna, allt að tífalt.

Tækið nefnist Cobas 8800 og getur greint um 4.100 sýni á degi hverjum. Tækið kostar um 100 milljónir króna en það hefur verið afar eftirsótt frá því kórónuveirufaraldurinn hófst.

Í mars síðastliðnum greindi Bloomberg frá því að bandarísk heilbrigðisyfirvöld hefðu gefið grænt ljós á að nota Cobas-tækið við greiningar á sýnum við leit að kórónuveirunni. Var fullyrt að tækið greindi sýni tíu sinnum hraðar en áður þekktist.

Deildin yrði sjálfbær um skimanir

Karl G. Kristinsson, yfirlæknir Sýkla- og veirufræðideildarinnar, segir í samtali við Vísi að hann búist við að fá tækið afhent um mánaðamót október og nóvember. Kallað hefur verið eftir því að tækjakostur deildarinnar yrðu bættur en með tilkomu Cobas 8800 ætti deildin að vera sjálfbær um skimanir.

Veirufræðideildin og Íslensk erfðagreining hafa skimað allt að 3200 manns á dag innanlands og á landamærum undanfarnar vikur.

Íslensk erfðagreining hefur hingað til hjálpað til við skimanir en áfram verður stuðst við raðgreiningargetu fyrirtækisins sem hefur reynst mikilvægur þáttur við smitrakningu veirunnar.

Hugmyndir um Farsóttastofnun

Það vakti athygli í síðustu viku þegar Björn Ingi Hrafnsson, ritstjóri Viljans, sagði að Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, hefði viðrað hugmyndir um að koma á fót Farsóttastofnun.

Björn Ingi sagði þetta í viðtali í Kastljósi þar sem hann bætti við að Kári sagðist ætla að fjármagna þessa Farsóttastofnun með því að rukka íslenska ríkið vegna skimana fyrir kórónuveirunni á landamærunum sem Íslensk erfðagreining hefur hjálpað til við.

Björn Ingi greinir frá þessum hugmyndum Kára í bók sinni Vörn gegn veiru, eftir að hafa varið löngum stundum með Kára. Sagði Björn Ingi að Kári hefði nefnt að ef hann myndi rukka fyrir 50 til 70 þúsund sýni gæfi það einn og hálfan til tvo milljarða króna sem hann myndi eyrnamerkja þessari Farsóttastofnun.

Kári mætti í viðtal við fréttastofu RÚV sama kvöld þar sem hann sagðist ekki eiga von á því að rukka íslenska ríkið fyrir útlagðan kostnað fyrirtækisins vegna skimana á landamærunum. Bætti Kári við að það væri fráleitt að hann ætli að setja á fót Farsóttastofnun fyrir íslenska ríkið.

Engin ákvörðun um rukkun

„Í fyrsta lagi þá hefur engin ákvörðun verið tekin um að rukka ríkið fyrir nokkurn skapaðan hlut. Við myndum aldrei rukka fyrir þá skimun sem var gerð á meðan að faraldurinn gekk yfir. Skimun á landamærum var ekki björgunaraðgerð en mér finnst harla ólíklegt samt að við munum rukka fyrir hana,“ sagði Kári.

„Og að láta sér detta í hug að við myndum rukka einn til tvo milljarða króna fyrir þessa skimun er út í hött.“

Kári birti svo færslu á Facebook á laugardag þar sem hann sagðist bera ábyrgð á sögunni um Farsóttastofnunina sem birtist í Vörn gegn veiru.

„Það er rangt að ég hafi borið söguna til baka enda burðast ég sjaldnast þá leið með eigin sögur. Það er svo ljóst að milli þess sem ég sagði Birni Inga söguna og þangað til hann kom í Kastljós hafði mér snúist hugur enda er hann stundum soddan skopparakringla,“ ritar Kári um þetta.

Því er óljóst hvort Kári muni rukka íslenska ríkið fyrir þessa skimun. Talan einn og hálfur til tveir milljarðar fyrir 50 til 70 þúsund sýni, sem Kári nefndi í samtali við Björn Inga, vekur upp spurningar hvort íslenska ríkið geri sér grein fyrir hve há upphæðin gæti orðið

Fréttastofa sendi fyrirspurn á heilbrigðisráðuneytið þar sem farið var fram á að vita hvernig samkomulagið við Íslenska erfðagreiningu um aðkomu fyrirtækisins að skimunum á landamærunum hljóðar. Hvort unnið væri eftir gjaldskrá eða samkomulag hefði náðst um einhverja upphæð?

Heilbrigðisráðuneytið svaraði fyrirspurninni með því að benda á að sóttvarnalæknir hefði verið í samskiptum við Íslenska erfðagreiningu varðandi aðkomu fyrirtækisins að sýnatöku og kostnað þar að lútandi. Í þeim samskiptum hafi verið gert ráð fyrir að greiddur yrði efnis- og launakostnaður.

Ráðuneytið vísaði blaðamanni til sóttvarnalæknis varðandi frekari fyrirspurnir, til að mynda spurningum um hvort búið sé að áætla hve hár kostnaðurinn verði vegna aðkomu Íslenskrar erfðagreiningar að skimunum á landamærunum, hvort samið hafi verið um þak á greiðslu eða hver kostnaðurinn sé við hverja sýnatöku og greiningu?

„Eins og áður hefur komið fram þá vildi ÍE ekki gera skriflegan samning við heilbrigðisyfirvöld en sögðu að ef rukkað yrði þá yrði það fyrir efniskostnaði og launakostnaði. Annað liggur ekki fyrir,“ segir í svari Þórólfs Guðnasonar sóttvarnalæknis við fyrirspurn fréttastofu.

Aðspurður hvort hann gæti svarað því hver efniskostnaður væri við hverja sýnatöku eða hve hár launakostnaðurinn væri svaraði Þórólfur neitandi.