Skipafélögin hafa aðlagað sig ástandinu

Stóru skipafélögin Eimskip og Samskip hafa gripið til fjölþættra aðgerða til að tryggja óhindraða flutninga vöru til og frá landinu meðal annars með því að setja reglur til að gæta að öryggi og heilsu starfsmanna.

„Meginmarkmið aðgerðanna sem gripið hefur verið til styður fyrirtækið í að halda óskertri þjónustu við viðskiptavini á þessu óvissutímabili," segir Þórunn Inga Ingjaldsdóttir forstöðumaður markaðs- og samskiptadeildar Samskipa. Starfseminni hafi verið skipt upp þannig að samgangur sé ekki á milli deilda í vöruhúsi, á gámasvæðum, skrifstofu og skip félagsins séu einangruð frá hvert örðu. Áhafnir fari ekki frá borði í höfnum og gestakomur um borð séu bannaðar.

Edda Rut Björnsdóttir markaðs- og samskiptastjóri Eimskipa segir að gripið hafi verið til sams konar ráðstafana hjá hennar félagi. „Við höfum eins og mörg fyrirtæki farið í ýmsar aðgerðir, t.d. að hólfa niður starfsemina og skipta upp hópum til að minnka áhættu og tryggja vöruflæði til og frá landinu og í þeim löndum sem við störfum," segir Edda Rut.

Skipafélögin tvö hafa bæði fækkað skipum í flota sínum vegna minni umsvifa en þau flytja megnið af öllum vörum til og frá landinu. Nauðsynlegar matvörur og annað hráefni er flutt inn og mikilvægar útflutningsafurður út til Evrópuríkja og annarra landa.

„Það hefur dregið úr magni í kerfinu okkar og við sáum líka innflutning til Íslands almennt minnka á síðasta ári. Þess vegna gerðum við tímabundnar breytingar á siglingakerfinu okkar í lok mars þar sem við einfölduðum kerfið og skiluðum tveimur skipum sem við höfðum verið með á leigu fyrr en áætlað var," segir Edda Rut. Breytingar hafi meðal annars verið gerðar til að mæta aukinni þörf fyrir útflutning á frystum fiskafurðum og minni útflutnings á ferskum fiskafurðum.

„Flutningur á matvöru hefur verið sterkur og við lögðum áherslu á það í breytingunum að tryggja hraða þjónustu á ferskvöru til Íslands og Færeyja. Byggingavara og bílar, vélar og tæki eru þeir vöruflokkar sem hafa gefið hvað mest eftir eins og við gerðum ráð fyrir í okkar áætlunum," segir Edda Rut.

Svipaða sögu er að segja hjá Samskipum. Þar hefur skipum verið fækkað um eitt en á sama tíma stutt við útflutning frá öllu landinu beint til Evrópu og boðið upp á beinan innflutning til Norðurlands.

„Innflutningur á matvælum gengur vel, lítið dregist saman en samdráttinn má að mestu skrifa á minni eftirspurn hjá veitingastöðum, stóreldhúsum og mötuneytum. Í öðrum vöruflokkum er samdráttur meiri, það er minna flutt inn af bílum, byggingavöru og sumum vörum í smásöluiðnaði," segir Þórunn Inga. Það hafi verið samdráttur í öllum vöruflokkum í sjávarútvegi og helst að stóriðja og þurrvöruflokkar hafi haldið sjó.

Þórunn Inga og Edda Rut segja báðar að vel hafi tekist að fá afgreiðlsu fyrir vörur og þjónustu í örðum löndum. Hins vegar geti stundum reynst flóknara að afgreiða málin.

„Enn sem komið er hefur allt gengið, engar beiðnir hafi algerlega strandað en það geti komið upp tafir, einkum þegar flytja þarf vörur yfir landamæri. Við leitum leiða til að hlutirnir gangi upp, sums staðar er snúið að flytja vörur með trukkum því bílstjórar mega ekki fara yfir landamæri, í staðinn hefur verið gripið til þess að flytja vörur með lestum," segir Þórunn Inga.

Edda Rut segir vöruflutninga í heiminum almennt hafa gengið vel þrátt fyrir ýmsar áskoranir og tafir á sumum mörkuðum. „Við höfum ekki fundið fyrir miklum hindrunum í vöruflutningum og finnum að yfirvöld víðast hvar leggja ríka áherslu á þeir gangi sem best. Skipin okkar eru að sigla og flutningabílarnir okkar að keyra. Hins vegar höfum við séð ákveðnar tafir t.d. á landamærum á meginlandi Evrópu, sérstaklega í mars en það hefur allt gengið þrátt fyrir það. Við höfum ekki fundið fyrir töfum í höfnum vegna faraldursins og ljóst að hafnarstarfsmenn víða um heim eru að vinna gríðarlega góða vinnu," segir Edda Rut.