Há­gæða fjáraustur úr ríkis­sjóði í borgar­línu í boði Sjálf­stæðis­flokksins

Þrátt fyrir þrotlausar umræður um samgöngumál á höfuðborgarsvæðinu situr málið fast líkt og í umferðarteppum eins og fólk þekkir of vel. Undanfarin tíu ár hefur verið framkvæmdastopp meðan kannað hefur verið með árlegum 900 milljóna króna fjárstyrkjum úr ríkissjóði hvort fleiri fáist til að nota Strætó. Allt situr pikkfast. Engar framkvæmdir og enginn árangur hefur náðst við að fjölga notendum Strætó.

Ódýr kostur í boði samkvæmt tillögum áhugafólks

Í grein minni hér fyrir viku ræddi ég tillögu hópsins Áhugafólk um samgöngur fyrir alla (ÁS) um létta útgáfu til að bæta almenningssamgöngur. ÁS leggur til að sérakreinar verði hægra megin við akbrautir á þeim köflum þar sem eru langar biðraðir bíla á álagstímum. Sérakreinar fyrir almenningsvagna verði ekki teknar frá almennri umferð heldur gerðar nýjar akreinar. Þessi létta útgáfa myndi því ekki auka umferðartafir. Þórarinn Hjaltason samgönguverkfræðingur og talsmaður áhugahópsins telur að lauslega áætlaður kostnaður við slíka létta útgáfu yrði um 20 milljarðar kr. Þessi fjárhæð er um 80 milljörðum króna lægri en 100 milljarða áætlun um stofnkostnað borgarlínu en gerir nánast sama gagn að dómi Þórarins.

Sundabraut þolir ekki bið

Sparnaðinn má nota í hagkvæmar framkvæmdir við stofnbrautir á höfuðborgarsvæðinu, þar á meðal Sundabraut sem brýnt er að leggja. Henni fylgja miklir hagsmunir, ekki síst fyrir íbúa í Grafarvogi, Grafarholti og á Kjalarnesi sem samþykktu sameiningu við Reykjavík með áskilnaði um að brautin yrði lögð.

Krafa um ábyrga meðferð opinbers fjár

Í ljósi tillagna áhugahópsins ÁS um sparnað fyrir ríkissjóð upp á 80 milljarða króna ber stjórnvöldum skylda til að endurskoða áform um að verja 50 milljörðum í kosningamál Samfylkingar og láta Keldnaland og söluandvirði Íslandsbanka fylgja með í hítina. Annað væri óábyrg meðferð á opinberu fé og vítaverð vanræksla á að gæta hagsmuna skattgreiðenda.

Sjálfstæðismenn þurfa að skýra stuðning við borgarlínu

Fjármálaráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins er á endanum ábyrgur fyrir ofangreindu framlagi ríkissjóðs til borgarlínu. Á vegum ráðherra starfar opinbera hlutafélagið Betri samgöngur ohf. sem hafa á umsjón með framkvæmdum. Þessu félagi stýra flokksmenn Sjálfstæðisflokksins, framkvæmdastjóri, sem kunnur er af starfi á vettvangi Heimdallar, og stjórnarformaður félagsins, Árni M. Mathiesen, fjármálaráðherra í hrunstjórninni.

Sjálfstæðisflokkurinn stendur þannig ábyrgur fyrir borgarlínunni, framkvæmd hennar og fjármögnun. Fjármögnunin kemur úr ríkissjóði, svo allir hafi það á hreinu. Flýti- og umferðargjöld verða lögð á fólkið sem situr fast í umferðarhnútunum. Þeir rakna ekki upp við að tvær miðjuakreinar verði teknar undir borgarlínu.

Betri samgöngur ohf. afgreiða sjónarmið sérfræðinga ÁS

Í liðinni viku ritaði framkvæmdastjóri Betri samgangna ohf., Davíð Þorláksson lögfræðingur, grein í Morgunblaðið um það sem hann kallar hágæða almenningssamgöngur. Hugtakið kemur alloft fyrir í stuttri grein en er ekki skilgreint í henni. Virðist sem orðinu „hágæða“ sé beitt til að útiloka kosti aðra en fyrirhugaða borgarlínu.

Tillögu sérfræðihópsins ÁS um létta og hagkvæma lausn er hafnað í grein framkvæmdastjórans með eftirfarandi orðum: „Ástæðan fyrir því er að sérakreinar hægra megin í göturými, eins og gert er ráð fyrir í léttu hraðvagnakerfi, eru í raun forgangsakreinar eins og eru til staðar nú þegar á höfuðborgarsvæðinu. Slíkar forgangsakreinar tryggja ekki áreiðanleika á sama hátt og sérrými í miðju, eins og gert er ráð fyrir með borgarlínunni, því að önnur umferð getur villst inn á forgangsakreinar. Meira er um þveranir annarrar umferðar með slakara umferðaröryggi og lélegra aðgengi, ásamt því að erfiðara er að veita kerfinu forgang á gatnamótum. Þetta gerir það að verkum að kerfið verður óáreiðanlegt og getur því ekki flokkast sem hágæða almenningssamgöngukerfi.“

Lesið vel, kæru lesendur, því þessi orð framkvæmdastjórans eiga að kosta ríkissjóð 80 milljarða króna.

Við brutumst út úr veirufárinu með ráðum kunnáttufólks og sérfræðinga og almennri samstöðu. Við 100 milljarða framkvæmd eru orð kunnáttumanna metin einskis virði. Enda þótt aðeins liggi fyrir frumdrög að fyrstu lotu af sex í borgarlínu má ráða af tilvitnaðri grein að hafið sé yfir vafa að hún falli í hágæðaflokk.

Fokdýrir draumórar eða raunhæfar lausnir

Sjálfstæðisflokkurinn hefur enn ekki séð ástæðu til að skýra af hverju hann tekur að sér að fjármagna úr ríkissjóði kosningamál Samfylkingar á vettvangi borgarinnar. Þegar kunnáttumenn í áhugasamtökum kynna lausn sem sparar ríkissjóði 80 milljarða króna mætir flokksmaður á síður Morgunblaðsins til að hafna slíkri lausn á forsendum sem lesendur geta sjálfir dæmt um. Brýnna virðist af hálfu flokksins að fjármagna fokdýrar trúarsetningar Samfylkingar en efna fyrirheit um Sundabraut.

Höfundur er alþingismaður Miðflokksins.