Þetta reddast Indriði Stefánsson skrifar 15. apríl 2022 09:01 Þetta orðatiltæki okkar Íslendinga er eitthvað sem útlendingar eiga mjög erfitt með að skilja og hvað þá umbera. Sérstaklega þegar við notum það til að réttlæta það að vanrækja undirbúning og velta þannig ábyrgðinni á aðra eða treysta á meðvirkni. Núverandi ríkisstjórn tók við fyrir rúmum fjórum mánuðum síðan. Eitt af fyrstu verkum stjórnarinnar var að hvítþvo sjálfa sig og framkvæmd kosninga með útúrsnúningum. Þannig réttlættu þau niðurstöðuna án þess að nýta neina af þeim möguleikum sem í boði voru til úrbóta og hefðu ýtt undir traust á Alþingi og kosningum almennt. En skoðum nú hvernig hefur tekist til við stjórn landsins á þessum fjórum mánuðum sem liðnir eru. Klúður á samfélagsmiðlum Bæði Áslaugu Örnu, háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, og Þórdísi Kolbrúnu Reykfjörð Gylfadóttur, utanríkisráðherra, varð fótaskortur á samfélagsmiðlum. Áslaug Arna setti læk við umdeilda færslu hjá vini sínum Loga Bergmann eftir að hafa, fjórum mánuðum áður, gagnrýnt vararíkissaksóknara fyrir að læka færslu vinar síns, Sigurðar G. Guðjónssonar. Tíst Þórdísar Kolbrúnar á degi Martin Luther King, setti þrengingar að frelsinu vegna Covid í samhengi við frelsisbaráttu svartra, sem er í besta falli óheppilegt. Handahófskennd stjórnsýsla og óheppilegar ferðir Þegar íslenskt þjóðfélag sat lamað vegna Covid í kjölfar ákvörðunar um að opna skóla á ný, þvert á ráðleggingar sóttvarnalæknis, fór Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra, í skíðaferð og var því ekki viðstaddur þegar Alþingi tók til starfa eftir jólafrí þar sem mörg brýn mál biðu afgreiðslu. Stuttu áður, eða rétt fyrir jól, fengu margir viðburðahaldarar undanþágur til að halda viðburðum sínum til streitu. Samkvæmt nýlegu útvarpsviðtali við Bjarna Benediktsson þykir honum hann fyrst og fremst bera að standa skil innan eigin flokks og við eigin kjósendur, ekki stjórnarandstöðuna og þau sem kusu hann ekki. Jóns saga Gunnarssonar Jón Gunnarsson, innanríkisráðherra, á alveg sérstakan sess í starfsemi þessarar ríkisstjórnar. Tveimur vikum eftir að hann tók við sem ráðherra hætti annar aðstoðarmanna hans vegna þess að hann treysti sér ekki til að vinna með hinum. Á þessum stutta tíma hefur hann meðal annars stutt aðgerðir Lögreglunnar gegn blaðamönnum vegna umfjöllunar um Samherja, kallað eftir auknu aðgengi að áfengi á meðan ríkisstjórnin neitar að afglæpavæða neysluskammta vímuefna, breytt afgreiðslu Útlendingastofnunar þannig að Alþingi fékk ekki nauðsynleg gögn til að fjalla um veitingu ríkisborgararéttar, lagt fram frumvarp um vopnaburð og forvirkar rannsóknarheimildir fyrir lögreglu og sagst vilja þvinga hælisleitendur í PCR-próf. Þetta allt á sama tíma og hann trassaði það að setja nauðsynlegar reglugerðir vegna komandi sveitarstjórnarkosninga sem hefðu þurft að vera löngu tilbúnar. Kjörræðismaðurinn Þórdís Kolbrún þurfti nú í apríl að svara sérstaklega fyrir viðleitni íslenska ríkisins til að kjörræðismaður Íslands í Hvíta Rússlandi, Aleksander Moshensky, yrði ekki beittur þvingunum af hendi Evrópusambandsins vegna afskipta af kosningum í landinu. Í ljósi nýjustu atburða í Úkraínu verður það að teljast sérstaklega óheppilegt. Af Búnaðarþingi Frægt er orðið nýlegt dæmi þar sem Sigurður Ingi Jóhannesson, innviðaráðherra, þurfti að biðjast afsökunar á ummælum um framkvæmdastjóra bændasamtakanna eftir að aðstoðarmaður hans hafði ítrekað neitað að nokkuð særandi hafi verið sagt. Kæra hefur borist Forsætisnefnd Alþingis sem þarf að skera úr um hvort Sigurður Ingi hafi með þeim brotið siðareglur alþingismanna. Ekki banka, seldi banka Eitt helsta málefni Sjálfstæðisflokksins er einkavæðing. Þrátt fyrir að það hafi gjarnan gengið nokkuð illa, til dæmis Borgun og fyrri einkavæðing bankanna, þá virðist Sjálfstæðisflokkurinn fullviss um að næst gangi þetta betur og reddist. Í útboðinu á síðasta ári var 35% hlutur seldur á miklu undirverði og þeir sem keyptu högnuðust mikið. Markmið útboðsins núna var að selja til stórra aðila. Það virðist ekki hafa tekist því minni fjárfestar sem keyptu hluti allt niður í milljón króna að kaupvirði fengu að kaupa á kostnað stóru aðilanna sem fengu minna en þeir vildu. Margir hverjir eru þegar búnir að selja með þó nokkrum hagnaði. Fyrir þetta þurfti ríkið svo að borga 700 milljónir til ráðgjafa sem keyptu sjálfir í bankanum. Pólitísk ábyrgð? Þetta er ríkisstjórninni búið að takast á 4 mánuðum, allt að því er virðist í trausti þess að þetta reddist. Öfugt við það sem við sjáum í nágrannalöndunum þar sem menn taka pólitíska ábyrgð alvarlega og verði þeim á í messunni, jafnvel smávægilega, þá taka þeir afleiðingunum. Enda er þar skilningur á því að embættið og stjórnmálin séu mikilvægari en persónan. Hér er þessu öfugt farið; persónan er mikilvægari en embættið eða stjórnmálin. Virðing Alþingis Því hefur oft verið fleygt fram að virðing Alþingis liggi í klæðaburði og málfari þingmanna. En þegar á Alþingi og í ríkisstjórn raðast fólk sem axlar ekki ábyrgð þarf það ekki að koma neinum á óvart að virðing landsmanna á Alþingi og stjórnmálum sé ekki mikil, enda í samræmi við virðingu stjórnmálamanna fyrir eigin störfum. Hér breytir engu hversu mikil eða stór afglöpin eru. Raunverulegar afleiðingar eru engar. Afleiðingarnar koma frá kjósendum Miðað við að þetta sé árangur fjögurra mánaða veltir maður fyrir sér hver árangurinn verði á öllu kjörtímabilinu. Allt með samþykki ríkisstjórnarflokkanna, Vinstri grænna, Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, sem virðast hafa óþrjótandi umburðarlyndi fyrir mistökum hinna. Eins og Bjarni segir sjálfur þá telur hann sig bara þurfa að svara fyrir kjósendum. Það er því undir kjósendum komið að ákveða afleiðingarnar með atkvæði sínu og þá um leið hvort þetta reddist. Höfundur er varaþingmaður Pírata og á í öðru sæti á lista Pírata í kosningum til bæjarstjórnar Kópavogs. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Píratar Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur Indriði Stefánsson Mest lesið Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir Skoðun Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson Skoðun Óvissan í alþjóðamálum - Hvað ef Norðmenn verða á undan? Dagur B. Eggertsson Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson Skoðun Skoðun Skoðun Þögnin rofin um þjóðartekjurnar Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Falleinkunn heima, en hugurinn í Brussel Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Tökum slaginn fyrir börnin Tótla I. Sæmundsdóttir,Þorbjörg Helga Þorgilsdóttir skrifar Skoðun Óvissan í alþjóðamálum - Hvað ef Norðmenn verða á undan? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson skrifar Skoðun Borgin þarf ekki kjötexi — hún þarf mælikerfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Stríð ESB gegn jöfnuði og velferð Andri Sigurðsson skrifar Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson skrifar Skoðun Þegar efinn verður þýðingarmeiri en sannleikurinn Guðjón Heiðar Pálsson skrifar Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns skrifar Skoðun Sjálfstæð þjóð tekur sér sæti við borðið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ræður Evrópusambandið hvort dánaraðstoð verði leyfð á Íslandi? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun 4.677 nýir vegfarendur á leið í skólann Lára Hrafnsdóttir,Gunnar Geir Gunnarsson skrifar Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson skrifar Skoðun Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Sjá meira
Þetta orðatiltæki okkar Íslendinga er eitthvað sem útlendingar eiga mjög erfitt með að skilja og hvað þá umbera. Sérstaklega þegar við notum það til að réttlæta það að vanrækja undirbúning og velta þannig ábyrgðinni á aðra eða treysta á meðvirkni. Núverandi ríkisstjórn tók við fyrir rúmum fjórum mánuðum síðan. Eitt af fyrstu verkum stjórnarinnar var að hvítþvo sjálfa sig og framkvæmd kosninga með útúrsnúningum. Þannig réttlættu þau niðurstöðuna án þess að nýta neina af þeim möguleikum sem í boði voru til úrbóta og hefðu ýtt undir traust á Alþingi og kosningum almennt. En skoðum nú hvernig hefur tekist til við stjórn landsins á þessum fjórum mánuðum sem liðnir eru. Klúður á samfélagsmiðlum Bæði Áslaugu Örnu, háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, og Þórdísi Kolbrúnu Reykfjörð Gylfadóttur, utanríkisráðherra, varð fótaskortur á samfélagsmiðlum. Áslaug Arna setti læk við umdeilda færslu hjá vini sínum Loga Bergmann eftir að hafa, fjórum mánuðum áður, gagnrýnt vararíkissaksóknara fyrir að læka færslu vinar síns, Sigurðar G. Guðjónssonar. Tíst Þórdísar Kolbrúnar á degi Martin Luther King, setti þrengingar að frelsinu vegna Covid í samhengi við frelsisbaráttu svartra, sem er í besta falli óheppilegt. Handahófskennd stjórnsýsla og óheppilegar ferðir Þegar íslenskt þjóðfélag sat lamað vegna Covid í kjölfar ákvörðunar um að opna skóla á ný, þvert á ráðleggingar sóttvarnalæknis, fór Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra, í skíðaferð og var því ekki viðstaddur þegar Alþingi tók til starfa eftir jólafrí þar sem mörg brýn mál biðu afgreiðslu. Stuttu áður, eða rétt fyrir jól, fengu margir viðburðahaldarar undanþágur til að halda viðburðum sínum til streitu. Samkvæmt nýlegu útvarpsviðtali við Bjarna Benediktsson þykir honum hann fyrst og fremst bera að standa skil innan eigin flokks og við eigin kjósendur, ekki stjórnarandstöðuna og þau sem kusu hann ekki. Jóns saga Gunnarssonar Jón Gunnarsson, innanríkisráðherra, á alveg sérstakan sess í starfsemi þessarar ríkisstjórnar. Tveimur vikum eftir að hann tók við sem ráðherra hætti annar aðstoðarmanna hans vegna þess að hann treysti sér ekki til að vinna með hinum. Á þessum stutta tíma hefur hann meðal annars stutt aðgerðir Lögreglunnar gegn blaðamönnum vegna umfjöllunar um Samherja, kallað eftir auknu aðgengi að áfengi á meðan ríkisstjórnin neitar að afglæpavæða neysluskammta vímuefna, breytt afgreiðslu Útlendingastofnunar þannig að Alþingi fékk ekki nauðsynleg gögn til að fjalla um veitingu ríkisborgararéttar, lagt fram frumvarp um vopnaburð og forvirkar rannsóknarheimildir fyrir lögreglu og sagst vilja þvinga hælisleitendur í PCR-próf. Þetta allt á sama tíma og hann trassaði það að setja nauðsynlegar reglugerðir vegna komandi sveitarstjórnarkosninga sem hefðu þurft að vera löngu tilbúnar. Kjörræðismaðurinn Þórdís Kolbrún þurfti nú í apríl að svara sérstaklega fyrir viðleitni íslenska ríkisins til að kjörræðismaður Íslands í Hvíta Rússlandi, Aleksander Moshensky, yrði ekki beittur þvingunum af hendi Evrópusambandsins vegna afskipta af kosningum í landinu. Í ljósi nýjustu atburða í Úkraínu verður það að teljast sérstaklega óheppilegt. Af Búnaðarþingi Frægt er orðið nýlegt dæmi þar sem Sigurður Ingi Jóhannesson, innviðaráðherra, þurfti að biðjast afsökunar á ummælum um framkvæmdastjóra bændasamtakanna eftir að aðstoðarmaður hans hafði ítrekað neitað að nokkuð særandi hafi verið sagt. Kæra hefur borist Forsætisnefnd Alþingis sem þarf að skera úr um hvort Sigurður Ingi hafi með þeim brotið siðareglur alþingismanna. Ekki banka, seldi banka Eitt helsta málefni Sjálfstæðisflokksins er einkavæðing. Þrátt fyrir að það hafi gjarnan gengið nokkuð illa, til dæmis Borgun og fyrri einkavæðing bankanna, þá virðist Sjálfstæðisflokkurinn fullviss um að næst gangi þetta betur og reddist. Í útboðinu á síðasta ári var 35% hlutur seldur á miklu undirverði og þeir sem keyptu högnuðust mikið. Markmið útboðsins núna var að selja til stórra aðila. Það virðist ekki hafa tekist því minni fjárfestar sem keyptu hluti allt niður í milljón króna að kaupvirði fengu að kaupa á kostnað stóru aðilanna sem fengu minna en þeir vildu. Margir hverjir eru þegar búnir að selja með þó nokkrum hagnaði. Fyrir þetta þurfti ríkið svo að borga 700 milljónir til ráðgjafa sem keyptu sjálfir í bankanum. Pólitísk ábyrgð? Þetta er ríkisstjórninni búið að takast á 4 mánuðum, allt að því er virðist í trausti þess að þetta reddist. Öfugt við það sem við sjáum í nágrannalöndunum þar sem menn taka pólitíska ábyrgð alvarlega og verði þeim á í messunni, jafnvel smávægilega, þá taka þeir afleiðingunum. Enda er þar skilningur á því að embættið og stjórnmálin séu mikilvægari en persónan. Hér er þessu öfugt farið; persónan er mikilvægari en embættið eða stjórnmálin. Virðing Alþingis Því hefur oft verið fleygt fram að virðing Alþingis liggi í klæðaburði og málfari þingmanna. En þegar á Alþingi og í ríkisstjórn raðast fólk sem axlar ekki ábyrgð þarf það ekki að koma neinum á óvart að virðing landsmanna á Alþingi og stjórnmálum sé ekki mikil, enda í samræmi við virðingu stjórnmálamanna fyrir eigin störfum. Hér breytir engu hversu mikil eða stór afglöpin eru. Raunverulegar afleiðingar eru engar. Afleiðingarnar koma frá kjósendum Miðað við að þetta sé árangur fjögurra mánaða veltir maður fyrir sér hver árangurinn verði á öllu kjörtímabilinu. Allt með samþykki ríkisstjórnarflokkanna, Vinstri grænna, Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, sem virðast hafa óþrjótandi umburðarlyndi fyrir mistökum hinna. Eins og Bjarni segir sjálfur þá telur hann sig bara þurfa að svara fyrir kjósendum. Það er því undir kjósendum komið að ákveða afleiðingarnar með atkvæði sínu og þá um leið hvort þetta reddist. Höfundur er varaþingmaður Pírata og á í öðru sæti á lista Pírata í kosningum til bæjarstjórnar Kópavogs.