Erfitt að ræða launin í vinnunni Rakel Sveinsdóttir skrifar 9. júní 2023 07:23 Eitt af því sem við eigum erfitt með að tala um eru peningar. Ekki aðeins í tengslum við laun eða vinnu heldur eru umræður oft erfiðara á milli hjóna, vina eða fjölskyldumeðlima. Það sem getur hjálpað mikið í samtalinu um laun er að undirbúa sig undir samtalið. Vísir/Getty Það er staðreynd að eitt af erfiðustu umræðuefnum fólks eru samtöl um peninga. Þessi samtöl eru oft erfið á milli hjóna, þau geta líka verið erfið á milli vina þar sem deila þarf kostnaði eða ræða kostnað. Peningar geta jafnvel verið erfið umræða í fjölskyldum, til dæmis þegar verið er að slá saman í gjafakaup eða þegar það er brúðkaup en fjölskyldur brúðhjóna eru fjárhagslega á mjög ólíkum stað. Að ræða launamálin í vinnunni er líka erfitt og þótt kjaramál séu oftast fyrirferðarmikil í fréttum er svo stór hópur fólks í atvinnulífinu sem er ekki á launum samkvæmt kjarasamningum, heldur semur hver og einn um sín laun. Spurningin er þá: Hvaða góðu ráð getum við fengið um þau samtöl? Hér eru dæmi um nokkur góð ráð. Fyrsta atriðið er undirbúningur. Hverjar eru væntingarnar þínar? Hver er óskastaðan? Hvað finnst þér réttlátt? Annað er síðan: Hvað er verið að greiða fyrir sambærileg störf almennt á vinnumarkaðinum? Þetta er mikilvægt atriði því þegar það kemur að launasamtalinu skiptir miklu máli að vera með rökin á hreinu. Til dæmis er mjög mikilvægt að vera með rökstuðninginn þinn á hreinu því vinnuveitandi getur til dæmis aldrei greitt laun miðað við hvað þú þarft fyrir þitt heimili, gryfja sem margir falla í þegar verið er að tala um laun. Þriðja atriðið er síðan að vera vel upplýstur og spyrja vinnuveitandann spurninga. Ef launasamtalið er vegna starfs sem þú ert mögulega að ráða þig í, skiptir miklu máli að þú sért vel upplýst/ur um hvað ætlast er til af þér í starfinu, er starfslýsingin skýr, vinnustundir eða vaktarplan skýrt og svo framvegis. Þá hefur það löngum verið sagt að betra sé að nefna hærri tölu en lægri, því það er auðveldara að semja niður á við um laun og samninga. Loks er gott að horfa á almenn atriði sem skipta þig máli varðandi þetta starf eða þennan vinnustað. Þessi atriði geta verið ótengd launasamtalinu sem slíku, en eru samt veigamikil fyrir þig kostnaðar- eða lífstílslega. Skiptir máli að vera nálægt vinnustaðnum, að sveigjanleiki sé til staðar í vinnutíma, að fjarvinna sé í boði, að matur sé niðurgreiddur í mötuneyti, að líkamsræktaraðstaða sé í boði og svo framvegis. Hér má lesa ágætis grein um launasamtal og góð ráð í Harvard Business Review. Góðu ráðin Starfsframi Vinnustaðurinn Tengdar fréttir Að takast á við höfnun í vinnunni Að upplifa höfnun er ótrúlega algengt fyrirbæri. Bæði í starfi og einkalífi. Oftar en ekki er þetta höfnunartilfinning byggð á misskilningi. Eitthvað sem við ímyndum okkur sjálf, erum sannfærð um að sé rétt og túlkum rangt í samskipti eða hegðun. 2. júní 2023 07:01 Yfir 50 lönd komin með fjarvinnudvalarleyfi en kröfurnar ólíkar Í kjölfar Covid fjölgar þeim löndum hratt sem gefa nú út sérstök fjarvinnudvalarleyfi sem gerir fólki kleift að búa í landinu í lengri eða skemmri tíma. Sem þýðir að fyrir þann hóp fólks sem kýs að starfa í fjarvinnu, er heimurinn að verða að valkosti sem aðsetur. 5. maí 2023 07:00 Vanhæfir leiðtogar: Sjálfstraust oft misskilið sem hæfni Rannsóknir hafa sýnt að eitt stærsta vandamál heimsins felst í því að of margir eru í leiðtogastöðum, sem þó hafa ekki hæfni til þess. Skýringin er sögð sú að of oft misskilst sjálfstraust fyrir hæfni. 17. mars 2023 07:01 Neikvæð áhrif foreldra á viðhorf barna til vinnu Við viljum öll að börnunum okkar gangi sem best í lífi og starfi þegar þau eru orðin fullorðin. Óháð því hvaða menntun eða starfsferil þau velja sér. 10. mars 2023 07:01 Ólínulegir vinnudagar og ólínuleg verkefnavinna Það á ekki lengur við að tala bara um níu til fimm vinnu eða vaktir. 3. mars 2023 07:00 Mest lesið Forstjórinn sem myndi velja að klæðast rauðu út ævina ef... Atvinnulíf Prís neitar að frysta verð en heldur verði áfram lágu Neytendur Atvinnulausum Íslendingum fjölgaði um 700 á einu ári Viðskipti innlent Rigning, rok, gular viðvaranir – og við ætlum að keyra á 110% Atvinnulíf Hvar fæ ég bestu vextina til skamms tíma? Viðskipti innlent Meira um atvinnuleysi: „Tækifærin eru líka mörg á landsbyggðinni“ Atvinnulíf Norðlensk framleiðsla sem er að slá í gegn á Íslandi Samstarf Verulegur samdráttur hjá Isavia Viðskipti innlent 50skills tryggir 729 milljónir í fjármögnun Viðskipti innlent Mikill munur á afkomu almannatengla Viðskipti innlent Fleiri fréttir Forstjórinn sem myndi velja að klæðast rauðu út ævina ef... Rigning, rok, gular viðvaranir – og við ætlum að keyra á 110% Meira um atvinnuleysi: „Tækifærin eru líka mörg á landsbyggðinni“ Ekkert blabla: „Þetta er bara ógeðslega fokking erfitt og það má vera það“ Nostradamus í atvinnulífinu: Tíu dæmi um breytingar í daglegu lífi „Þau bentu mér á að ég gólaði ansi oft með“ Fólk dregið í dilka í umræðum launa- og kjaramála Ekkert blabla: Íslenska vinnumarkaðsmódelið deyjandi Gigg-hagkerfið: Iðnaðarmenn sannreyndir og yfir þúsund í hundagöngu Erlendis fjölgar draugastörfum: Auglýsa störf sem ekki eru til „Gerðu grín að okkur og kölluðu „litlu strákana með litina““ Möguleg endalok ferilsins: Hræðist að tapa fyrir eiginkonunni Þegar allt er að fara fjandans til… Skipuleggur matseðil fjölskyldunnar á augabragði, passar upp á óþol og sparar í innkaupum Ekkert blabla: „Þá get ég bara spurt Copilot hvað Rakel er með í laun?“ Kaflaskil í vinnu: Hver er ég eftir uppsögn? Ekkert blabla: „Veikindi eru ekki alltaf orsök veikindaleyfa“ Topp tíu listinn 2026: Þetta eru bestu útlöndin fyrir fjarvinnu eða eftirlaunalífið 50+ konur eru framtíðin fyrir gjörbreyttan vinnumarkað Hreyfing: Ekki lengur þörf á að greiða tugi þúsunda yfir mánuðinn Starfsfólk lagt inn á spítala með AI-geðrof Sjá meira
Peningar geta jafnvel verið erfið umræða í fjölskyldum, til dæmis þegar verið er að slá saman í gjafakaup eða þegar það er brúðkaup en fjölskyldur brúðhjóna eru fjárhagslega á mjög ólíkum stað. Að ræða launamálin í vinnunni er líka erfitt og þótt kjaramál séu oftast fyrirferðarmikil í fréttum er svo stór hópur fólks í atvinnulífinu sem er ekki á launum samkvæmt kjarasamningum, heldur semur hver og einn um sín laun. Spurningin er þá: Hvaða góðu ráð getum við fengið um þau samtöl? Hér eru dæmi um nokkur góð ráð. Fyrsta atriðið er undirbúningur. Hverjar eru væntingarnar þínar? Hver er óskastaðan? Hvað finnst þér réttlátt? Annað er síðan: Hvað er verið að greiða fyrir sambærileg störf almennt á vinnumarkaðinum? Þetta er mikilvægt atriði því þegar það kemur að launasamtalinu skiptir miklu máli að vera með rökin á hreinu. Til dæmis er mjög mikilvægt að vera með rökstuðninginn þinn á hreinu því vinnuveitandi getur til dæmis aldrei greitt laun miðað við hvað þú þarft fyrir þitt heimili, gryfja sem margir falla í þegar verið er að tala um laun. Þriðja atriðið er síðan að vera vel upplýstur og spyrja vinnuveitandann spurninga. Ef launasamtalið er vegna starfs sem þú ert mögulega að ráða þig í, skiptir miklu máli að þú sért vel upplýst/ur um hvað ætlast er til af þér í starfinu, er starfslýsingin skýr, vinnustundir eða vaktarplan skýrt og svo framvegis. Þá hefur það löngum verið sagt að betra sé að nefna hærri tölu en lægri, því það er auðveldara að semja niður á við um laun og samninga. Loks er gott að horfa á almenn atriði sem skipta þig máli varðandi þetta starf eða þennan vinnustað. Þessi atriði geta verið ótengd launasamtalinu sem slíku, en eru samt veigamikil fyrir þig kostnaðar- eða lífstílslega. Skiptir máli að vera nálægt vinnustaðnum, að sveigjanleiki sé til staðar í vinnutíma, að fjarvinna sé í boði, að matur sé niðurgreiddur í mötuneyti, að líkamsræktaraðstaða sé í boði og svo framvegis. Hér má lesa ágætis grein um launasamtal og góð ráð í Harvard Business Review.
Góðu ráðin Starfsframi Vinnustaðurinn Tengdar fréttir Að takast á við höfnun í vinnunni Að upplifa höfnun er ótrúlega algengt fyrirbæri. Bæði í starfi og einkalífi. Oftar en ekki er þetta höfnunartilfinning byggð á misskilningi. Eitthvað sem við ímyndum okkur sjálf, erum sannfærð um að sé rétt og túlkum rangt í samskipti eða hegðun. 2. júní 2023 07:01 Yfir 50 lönd komin með fjarvinnudvalarleyfi en kröfurnar ólíkar Í kjölfar Covid fjölgar þeim löndum hratt sem gefa nú út sérstök fjarvinnudvalarleyfi sem gerir fólki kleift að búa í landinu í lengri eða skemmri tíma. Sem þýðir að fyrir þann hóp fólks sem kýs að starfa í fjarvinnu, er heimurinn að verða að valkosti sem aðsetur. 5. maí 2023 07:00 Vanhæfir leiðtogar: Sjálfstraust oft misskilið sem hæfni Rannsóknir hafa sýnt að eitt stærsta vandamál heimsins felst í því að of margir eru í leiðtogastöðum, sem þó hafa ekki hæfni til þess. Skýringin er sögð sú að of oft misskilst sjálfstraust fyrir hæfni. 17. mars 2023 07:01 Neikvæð áhrif foreldra á viðhorf barna til vinnu Við viljum öll að börnunum okkar gangi sem best í lífi og starfi þegar þau eru orðin fullorðin. Óháð því hvaða menntun eða starfsferil þau velja sér. 10. mars 2023 07:01 Ólínulegir vinnudagar og ólínuleg verkefnavinna Það á ekki lengur við að tala bara um níu til fimm vinnu eða vaktir. 3. mars 2023 07:00 Mest lesið Forstjórinn sem myndi velja að klæðast rauðu út ævina ef... Atvinnulíf Prís neitar að frysta verð en heldur verði áfram lágu Neytendur Atvinnulausum Íslendingum fjölgaði um 700 á einu ári Viðskipti innlent Rigning, rok, gular viðvaranir – og við ætlum að keyra á 110% Atvinnulíf Hvar fæ ég bestu vextina til skamms tíma? Viðskipti innlent Meira um atvinnuleysi: „Tækifærin eru líka mörg á landsbyggðinni“ Atvinnulíf Norðlensk framleiðsla sem er að slá í gegn á Íslandi Samstarf Verulegur samdráttur hjá Isavia Viðskipti innlent 50skills tryggir 729 milljónir í fjármögnun Viðskipti innlent Mikill munur á afkomu almannatengla Viðskipti innlent Fleiri fréttir Forstjórinn sem myndi velja að klæðast rauðu út ævina ef... Rigning, rok, gular viðvaranir – og við ætlum að keyra á 110% Meira um atvinnuleysi: „Tækifærin eru líka mörg á landsbyggðinni“ Ekkert blabla: „Þetta er bara ógeðslega fokking erfitt og það má vera það“ Nostradamus í atvinnulífinu: Tíu dæmi um breytingar í daglegu lífi „Þau bentu mér á að ég gólaði ansi oft með“ Fólk dregið í dilka í umræðum launa- og kjaramála Ekkert blabla: Íslenska vinnumarkaðsmódelið deyjandi Gigg-hagkerfið: Iðnaðarmenn sannreyndir og yfir þúsund í hundagöngu Erlendis fjölgar draugastörfum: Auglýsa störf sem ekki eru til „Gerðu grín að okkur og kölluðu „litlu strákana með litina““ Möguleg endalok ferilsins: Hræðist að tapa fyrir eiginkonunni Þegar allt er að fara fjandans til… Skipuleggur matseðil fjölskyldunnar á augabragði, passar upp á óþol og sparar í innkaupum Ekkert blabla: „Þá get ég bara spurt Copilot hvað Rakel er með í laun?“ Kaflaskil í vinnu: Hver er ég eftir uppsögn? Ekkert blabla: „Veikindi eru ekki alltaf orsök veikindaleyfa“ Topp tíu listinn 2026: Þetta eru bestu útlöndin fyrir fjarvinnu eða eftirlaunalífið 50+ konur eru framtíðin fyrir gjörbreyttan vinnumarkað Hreyfing: Ekki lengur þörf á að greiða tugi þúsunda yfir mánuðinn Starfsfólk lagt inn á spítala með AI-geðrof Sjá meira
Að takast á við höfnun í vinnunni Að upplifa höfnun er ótrúlega algengt fyrirbæri. Bæði í starfi og einkalífi. Oftar en ekki er þetta höfnunartilfinning byggð á misskilningi. Eitthvað sem við ímyndum okkur sjálf, erum sannfærð um að sé rétt og túlkum rangt í samskipti eða hegðun. 2. júní 2023 07:01
Yfir 50 lönd komin með fjarvinnudvalarleyfi en kröfurnar ólíkar Í kjölfar Covid fjölgar þeim löndum hratt sem gefa nú út sérstök fjarvinnudvalarleyfi sem gerir fólki kleift að búa í landinu í lengri eða skemmri tíma. Sem þýðir að fyrir þann hóp fólks sem kýs að starfa í fjarvinnu, er heimurinn að verða að valkosti sem aðsetur. 5. maí 2023 07:00
Vanhæfir leiðtogar: Sjálfstraust oft misskilið sem hæfni Rannsóknir hafa sýnt að eitt stærsta vandamál heimsins felst í því að of margir eru í leiðtogastöðum, sem þó hafa ekki hæfni til þess. Skýringin er sögð sú að of oft misskilst sjálfstraust fyrir hæfni. 17. mars 2023 07:01
Neikvæð áhrif foreldra á viðhorf barna til vinnu Við viljum öll að börnunum okkar gangi sem best í lífi og starfi þegar þau eru orðin fullorðin. Óháð því hvaða menntun eða starfsferil þau velja sér. 10. mars 2023 07:01
Ólínulegir vinnudagar og ólínuleg verkefnavinna Það á ekki lengur við að tala bara um níu til fimm vinnu eða vaktir. 3. mars 2023 07:00