Reynsluboltinn sem Svan­hildur tekur við af í Washington

Tillaga Bjarna hefur vakið mikla athygli en skipan Svanhildar er að hámarki til fimm ára og ekki með möguleika á framlengingu. Guðlaugur Þór Þórðarson, umhverfis- og orkumálaráðherra Sjálfstæðisflokksins, vildi sem utanríkisráðherra setja þak á fjölda sendiherra og að stöður yrðu almennt auglýstar.

Svo var ekki í þessu tilfelli en Bjarni hefur sagt þakklátur fyrir að Svanhildur hafi fallist á tillögu hans um að hún tæki við sendiherrastólnum. Svanhildur er lögfræðingur að mennt, með MBA-gráðu frá Háskólanum í Reykjavík auk þess að hafa verið framkvæmdastjóri þingflokks Sjálfstæðisflokksins áður en hún varð aðstoðarmaður Bjarna í átta ár.

Heimild Bjarna til að skipa Svanhildi er skýr en í breytingu á lögum í sendiherratíð Guðlaugs Þórs var áfram heimilt að leita út fyrir raðir fastra starfsmanna utanríkisþjónustunnar eftir sendiherrum „sem hafa aflað sér sérþekkingar, reynslu og tengsla á öðrum vettvangi, svo sem í stjórnmálum eða í atvinnulífinu, til að annast afmörkuð verkefni í þágu hagsmuna Íslands á alþjóðavettvangi. Með þessu móti verður þeirri heimild, sem nú er ótakmörkuð, settar málefnalegar skorður,“ sagði í grein Guðlaugs Þórs í Morgunblaðinu árið 2020.

Í umræðunni um skipan Svanhildar hefur farið lítið fyrir því að skoða feril sendiherrans sem senn hverfur á braut þó óvíst sé hvert. Bergdís hóf störf hjá utanríkisráðuneytinu árið 1991 og varð ritari við verslunardeildina. Hún hóf síðan störf við sendiráð Íslands í Bonn í Þýskalandi og varð varaformaður sendinefndarinnar.

Reyndur samningamaður

Frá 2000 til 2003 var hún aðstoðarframkvæmdastjóri stjórnmáladeildar sem sá um öryggismál, málefni Atlantshafsbandalagsins og Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu og tvíhliða samskipti við Bandaríkin, Kanada og Rússland. Árið 2003 varð hún aðstoðarframkvæmdastjóri verslunardeildar utanríkisráðuneytisins og síðan framkvæmdastjóri alþjóðaöryggis- og þróunarmála árið 2007.

Árið 2007 var Bergdís jafnframt útnefnd aðstoðaraðalritari EFTA í Brussel og gegndi því embætti til ársins 2012. Hún var helsti samningamaður Íslendinga í fríverslunarviðræðum við Kína í september 2012. Í september árið 2014 var hún útnefnd formaður sendinefndar Íslands til Evrópusambandsins og sendiherra Íslands í Belgíu, Hollandi, Lúxemborg og San Marínó.

Í ágúst árið 2018 var Bergdís útnefnd fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum. Í október sama ár var tilkynnt að hún yrði nýr sendiherra Íslands í Bandaríkjunum frá 1. ágúst 2019. Tæki við stöðunni af Geir H. Haarde.

Bergdís er fædd árið 1962 og því á 61. aldursári.

Þekki kosti og galla Svanhildar vel

Sendiherrar voru flestir 41 árið 2017, eru 28 núna en verða 25 á næsta ári að sögn Bjarna Benediktssonar. Hann segir mikinn feng fyrir utanríkisþjónustuna að fá Svanhildi til starfa með hennar fjölbreyttu reynslu.

„Við getum sagt með Svanhildi Hólm að það er að sjálfsögðu augljóst öllum að ég þekki hennar kosti og galla mjög vel. Og er þess vegna mjög ánægður með að hún skyldi hafa fallist á að koma í utanríkisþjónustuna og taka skipun tímabundið,“ segir utanríkisráðherra.

Tillaga Bjarna kom fram eftir að Alþingi fór í jólaleyfi og hefur því ekki verið rædd á Alþingi. Þórhildur Sunna Ævarsdóttir þingflokksformaður Pírata hefur sagt mikilvægt að ráðherra svari fyrir tillögu sína í þinginu.

„Sér í lagi í ljósi náinna tengsla beggja þessara aðila við ráðherrann sem skipar þá,“ segir Þórhildur Sunna Ævarsdóttir og vísaði til þess að Guðmundur Árnason, ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu undir forystu Bjarna árum saman, verður sendiherra Íslands í Róm á Ítalíu en staðan heyrir undir sendiráðið í París.

Bjarni hlær að vangaveltum fólks þess efnis að skipan hans á fólki í sendiherrastöður sem tengist honum sterkum böndum séu til marks um að hann sé að íhuga brotthvarf úr stjórnmálum.

„Hversu mörg ár eru nú liðin frá því menn byrjuðu að tala um að ég væri að hætta. Ég er hérna ennþá. Þetta hefur ekkert með mig að gera, þetta hefur með þær embættisskyldur mínar að gera að tryggja að utanríkisþjónustan virki vel fyrir landsmenn,“ sagði Bjarni á dögunum.