Dagur B. Eggertsson, þingmaður Samfylkingarinnar, skrifaði í skoðanagrein á Vísi í morgun að hann vildi flýta mótun varnarmálastefnu og „þessu Evrópuferli.“

Sjá nánar: Vill flýta þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að ESB

„Ég tel það sé ekkert óeðlilegt við það að fólk velti fyrir sér af hverju það er ekki betra að vera með sæti við borðið. Þetta eru sjónarmið sem ég skil náttúrulega mætavel,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra.

Hún segir það hins vegar ekki breyta að samkomulag sé milli ríkisstjórnarflokkanna, Viðreisnar, Flokks fólksins og Samfylkingarinnar. Í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar segir að „þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu fer fram eigi síðar en árið 2027.“

Þá kemur einnig fram í stefnuyfirlýsingunni að mótuð skuli öryggis- og varnarmálastefna.

„Þá ræddum við það líka við myndum ríkisstjórnarinnar að meta hagsmuni Íslands og á endanum snýst þetta alltaf um hvað er best fyrir Ísland,“ segir Þorgerður.

Hún vilji efla samskipti Íslands við Noreg, Bretland og Frakkland.

„Við viljum gjarnan gera svipaðan samning og Norðmenn gerðu við Evrópusambandið. Ég kýs gjarnan líka að sjá svona þríhliða samning við Noreg og Bretland líka hvað varnir og öryggi snertir,“ segir hún.

Þá þurfi að viðhalda samskiptum við Bandaríkin.

Staðan betri í gær heldur en í fyrradag

Mikið hefur gengið á í alþjóðamálum og vakti fundur Úkraínuforseta og leiðtoga Bandaríkjanna fyrir helgi mikla athygli. Þar sökuðu Donald Trump, forseti Bandaríkjanna og JD Vance, varaforseti Bandaríkjanna, Vólódímír Selenskí Úkraínuforseta um vanþakklæti og virðingarleysi.

Nítján þjóðarleiðtogar hittust þá á fundi Keir Starmer, forsætisráðherra Bretlands, í Lundúnum í gær. Starmer tilkynnti eftir fundinn að til stæði að mynda bandalag þjóða til að stíga með beinum hætti inn í varnir Úkraínu.

„Mér fannst hún vera jákvætt skref, það er mikilvægt að Evrópa standi saman sem aldrei fyrr, þétti raðirnar. Ég var á fundi í morgun með MB8 ríkjunum ásamt líka Englandi og Frakklandi þar sem var verið að fara betur yfir niðurstöður fundarins og ég ætla að segja að staðan er betri í gær heldur en hún var í fyrradag,“ segir Þorgerður.

Hún segir fund Trumps, Vance og Selenskí ekki eitthvað sem hún vildi horfa upp á

„Við þurfum á því að halda að Vestræn lýðræðisríki standi saman. Það þýðir líka að Bandaríkin verði að vera með okkur í liði en það er verið að vinna núna út frá ákveðnu skipulagi eftir fund gærdagsins og ég bind vonir við það að þegar líður á vikuna þá skýrast þessi mál enn frekar. Fyrst og fremst til að koma á friði í Úkraínu, um það snýst þetta mál allt,“ segir Þorgerður.

Þurfi að efla varnir Íslands

Þorgerður hefur áður sagt að efla þurfi varnir landsins.

„Fyrsta skrefið er auðvitað varnar- og öryggisstefna sem við höfum boðað,“ segir hún.

Að hennar mati þurfi að flýta þeirri vinnu vegna atburða síðustu daga. 

„Við erum að sjá borgaralega innviði okkar styrkta, hvort sem það sé lögregla eða landhelgisgæslan svo dæmi séu nefnd en líka ákveðin tæki og tól sem við þurfum að koma okkur upp. Við erum blessunarlega búin að vera efla öryggissvæðið á Keflavíkurflugvelli mjög mikið og við þurfum að halda því áfram,“ segir hún.

Þá þarf líka að efla greiningargetu Íslendinga á stöðu landsins.

„Við getum ekki eingöngu tekið við pólitísku og varnarlegu mati frá Bandaríkjunum annars vegar og Evrópu hins vegar. Við þurfum að efla okkar greiningu og þekkingu,“ segir Þorgerður.