Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Skíðasambandinu fannst Halldór of slæm fyrirmynd Sport Rikki G kafnaði aftur í beinni útsendingu Fótbolti Stækkaði typpi skíðastökkvara Sport Arsenal missti niður tveggja marka forskot í jafntefli við botnliðið Enski boltinn Undir pressu vegna tengsla við Epstein: „Ég get ekki rekið hann“ Sport Hélt að hundurinn sem hljóp inn á brautina væri úlfur Sport Þurfti að flauta af æfingar áður en hann slasaði menn Körfubolti Fær um þrjátíu milljónir í sárabætur frá ríkasta manni Úkraínu Sport Skýtur skökku við: Beindi spjótum sínum að Mourinho Fótbolti Þjálfari Stólanna segir upp störfum áður en tímabilið byrjar Íslenski boltinn Fleiri fréttir „Ég efaðist um hversu mikinn kjark ég hefði í hjartanu“ Dramatískur sigur hjá Tryggva og félögum á Kanaríeyjum Atletico Madrid missti niður tveggja marka forskot í Belgíu Arsenal missti niður tveggja marka forskot í jafntefli við botnliðið Gamli Valsarinn í stuði þegar Bodö skellti Inter í Meistaradeildinni Þjálfari Stólanna segir upp störfum áður en tímabilið byrjar Ómar Ingi markahæstur þegar Magdeburg tryggði sig inn í átta liða úrslit KR-konur frystar í Hveragerði í kvöld Uppgjörið: Keflavík-Grindavík 94-86 | Tviburasystur í stuði og engin hefnd Elín Klara lék best allra á vellinum Elísa skoraði glæsimark hjá Fanneyju en Blikar töpuðu 11-1 samanlagt Gordon bakarameistarinn í bökun í Bakú Viktor Gísli fagnaði sigri og sæti í átta liða úrslitunum Lewis Hamilton finnst skemmtilegra að keyra nýja F1-bílinn Norðmaðurinn kominn í mjög fámennan hóp með Michael Phelps Hetjan var pabbi sem var mættur til að styðja son vinar síns Reykjavíkurmaraþonið eignast systur í Pittsburgh Þurfti að flauta af æfingar áður en hann slasaði menn „Af hverju ætti hann að vera að setja treyjuna yfir munninn?“ Sverrir frá Eyjum til FH Löng bið Shiffrin á enda Benítez valtur í sessi og gamall lærisveinn hans gæti stýrt Sverri Skíðasambandinu fannst Halldór of slæm fyrirmynd Sparar ekki stóru orðin í garð Íslendingsins sem gæti farið alla leið í boltanum Hélt að hundurinn sem hljóp inn á brautina væri úlfur Sjáðu mörkin úr Meistaradeildinni: Dansinn hjá Vinicius, draumaleikur Doué og fimmfaldur fögnuður Stækkaði typpi skíðastökkvara Valdimar fer ekki til Mexíkó Undir pressu vegna tengsla við Epstein: „Ég get ekki rekið hann“ Sara Dögg tekin inn í hópinn fyrir næstu leiki í undankeppni EM Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Skíðasambandinu fannst Halldór of slæm fyrirmynd Sport Rikki G kafnaði aftur í beinni útsendingu Fótbolti Stækkaði typpi skíðastökkvara Sport Arsenal missti niður tveggja marka forskot í jafntefli við botnliðið Enski boltinn Undir pressu vegna tengsla við Epstein: „Ég get ekki rekið hann“ Sport Hélt að hundurinn sem hljóp inn á brautina væri úlfur Sport Þurfti að flauta af æfingar áður en hann slasaði menn Körfubolti Fær um þrjátíu milljónir í sárabætur frá ríkasta manni Úkraínu Sport Skýtur skökku við: Beindi spjótum sínum að Mourinho Fótbolti Þjálfari Stólanna segir upp störfum áður en tímabilið byrjar Íslenski boltinn Fleiri fréttir „Ég efaðist um hversu mikinn kjark ég hefði í hjartanu“ Dramatískur sigur hjá Tryggva og félögum á Kanaríeyjum Atletico Madrid missti niður tveggja marka forskot í Belgíu Arsenal missti niður tveggja marka forskot í jafntefli við botnliðið Gamli Valsarinn í stuði þegar Bodö skellti Inter í Meistaradeildinni Þjálfari Stólanna segir upp störfum áður en tímabilið byrjar Ómar Ingi markahæstur þegar Magdeburg tryggði sig inn í átta liða úrslit KR-konur frystar í Hveragerði í kvöld Uppgjörið: Keflavík-Grindavík 94-86 | Tviburasystur í stuði og engin hefnd Elín Klara lék best allra á vellinum Elísa skoraði glæsimark hjá Fanneyju en Blikar töpuðu 11-1 samanlagt Gordon bakarameistarinn í bökun í Bakú Viktor Gísli fagnaði sigri og sæti í átta liða úrslitunum Lewis Hamilton finnst skemmtilegra að keyra nýja F1-bílinn Norðmaðurinn kominn í mjög fámennan hóp með Michael Phelps Hetjan var pabbi sem var mættur til að styðja son vinar síns Reykjavíkurmaraþonið eignast systur í Pittsburgh Þurfti að flauta af æfingar áður en hann slasaði menn „Af hverju ætti hann að vera að setja treyjuna yfir munninn?“ Sverrir frá Eyjum til FH Löng bið Shiffrin á enda Benítez valtur í sessi og gamall lærisveinn hans gæti stýrt Sverri Skíðasambandinu fannst Halldór of slæm fyrirmynd Sparar ekki stóru orðin í garð Íslendingsins sem gæti farið alla leið í boltanum Hélt að hundurinn sem hljóp inn á brautina væri úlfur Sjáðu mörkin úr Meistaradeildinni: Dansinn hjá Vinicius, draumaleikur Doué og fimmfaldur fögnuður Stækkaði typpi skíðastökkvara Valdimar fer ekki til Mexíkó Undir pressu vegna tengsla við Epstein: „Ég get ekki rekið hann“ Sara Dögg tekin inn í hópinn fyrir næstu leiki í undankeppni EM Sjá meira