Bindur vonir við „plan B“

Fulltrúar Evrópusambandsins (ESB) hafa gert íslenskum og norskum stjórnvöldum ljóst að þau verði ekki undanþegin verndartollum sambandsins á kísilmálm. Framkvæmdastjórn sambandsins tilkynnti sameiginlegu EES-nefndinni um nýjar tillögur að verndartollum á innflutt járnblendi.

„Tillaga framkvæmdastjórnarinnar er ákveðin vonbrigði,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra í samtali við fréttastofu. Tillaga framkvæmdastjórnarinnar verður tekin til atkvæðagreiðslu meðal aðildarríkja ESB á föstudag.

Fulltrúar Elkem, eina kísiljárnframleiðanda landsins, eru heldur ekki sáttir. Álfheiður Ágústsdóttir, forstjóri Elkem á Íslandi, segir við Vísi að það séu vonbrigði að Ísland sé „skilið eftir fyrir utan.“

Þorgerður: Tillagan stríði gegn EES-samningnum

Enn ríkir mikil leynd um nákvæmt innihald tillögunnar og Þorgerður Katrín heldur spilunum þétt að sér.

„Með henni [tillögunni] er að mínu mati verið að fara gegn EES-samningnum,“ bætir Þorgerður Katrín við. Tillagan sé ekki í samræmi við samninginn eins og íslensk stjórnvöld skilji hann og vinni eftir honum. Hún tekur fram að Ísland sé eins hluti af innri markaði sambandsins.

„Það hefur greinilega verið hlustað á okkar sjónarmið,“ vill Þorgerður meina. „Af því að sjónarmiðin í fyrsta lagi eru að við séum stór hluti af innri markaðnum. Við höfum verið að vinna mjög skilvirkt eftir EES-samningnum en líka hitt: að það er ekki íslenskt járnblendi sem er að skekkja markaðinn innan Evrópusambandsins. Það eru aðrar þjóðir utan Evrópu sem eru að gera það,“ bætir hún við og nefnir Kína, Bandaríkin og Indland.

„Fyrst plan A er ekki að ganga hjá okkur þá vorum við líka með plan B, sem við Íslendingar og í rauninni Norðmenn búum yfir,“ segir Þorgerður en fer ekki nánar út í það hvað felst í „plani B.“

Efast um að hagsmunagæslan hefði getað verið sterkari

Þorgerður Katrín segir hagsmunagæslunni í þessu máli síður en svo lokið.

En hefði hagsmunagæslan ekki getað verið sterkari?

„Ég einfaldlega verð að vera einlæg, ég efast um að það hefði verið hægt að gera það,“ svarar ráðherrann, sem segist víða hafa fengið jákvæð viðbrögð.

„Við erum búin að nýta hvert einasta tækifæri, fólkið okkar í sendiráðum. Og ég vil líka ekki síður þakka þingmönnum þvert á flokka, sem hafa tekið þátt í hverju tækifæri í þessari hagsmunagæslu, hvort sem það var hjá Norðurlandaráði eða annars staðar í samskiptum við þær þjóðir sem tilheyra Evrópusambandinu.“

Elkem: Of mikið af ósvöruðum spurningum

Álfheiður hjá Elkem segir að fyrirtækið bíði eftir að fá upplýsingar um hvernig aðgerðunum verði raunverulega háttað svo hægt sé að meta áhrifin sem þetta kunni að hafa á fyrirtækið.

„Í grunninn getum við sagt að það séu vonbrigði að Ísland sé skilið eftir fyrir utan en við verðum að meta stöðuna og hvernig þetta mun liggja,“ segir hún.

En svona við fyrstu sýn, er þetta eitthvað sem ógnar ykkar tilverugrundvelli?

„Það er of snemmt að tjá sig um það en ég met það þannig að þetta ógni kannski ekki tilverugrundvelli okkar,“ segir hún.

„En það er erfitt að koma fram með möguleg áhrif á reksturinn á Grundartanga fyrr en við erum komin með allar upplýsingar í hendurnar og getum metið það út frá hvað tillögurnar raunverulega bera með sér.“

Næstu daga munu fulltrúar fyrirtækisins liggja yfir málinu en Álfheiður segir að Elkem sé í góðum samskiptum við utanríkisráðuneytið.

„Það er of mikið af ósvöruðum spurningum til að átta sig að fullu á áhrifunum.“