Gagnrýnin hugsun skipti máli Tómas Arnar Þorláksson skrifar 16. janúar 2026 20:03 María Rún Bjarnadóttir er lögfræðingur og sérfræðingur í tæknirétti. Sara/Lýður Mál rektors Bifrastar er nú til formlegrar skoðunar hjá Persónuvernd. Gervigreind var nýtt til að meta réttmæti höfundarstöðu þriggja starfsmanna skólans. Sérfræðingur í tæknirétti segir mikilvægt að beita gagnrýnni hugsun við notkun gervigreindar og að mannleg dómgreind þurfi að koma að íþyngjandi ákvörðunum. Greint var frá því í gær að yfirstjórn Bifrastar hafi notast við gervigreindina Claude til að meta hvort þrír starfsmenn skólans væru réttilega skráðir meðhöfundar tveggja fræðigreina. Eftir því sem fram kemur í gögnum málsins var persónugreinanlegum upplýsingum og höfundarréttarvörðu efni starfsmanna hlaðið upp í spjallmennið. Fréttastofa hefur minnisblað sem er merkt rannsóknarstjóra og deildarforseta viðskiptadeildar skólans undir höndum. Þar segir að minnisblaðið sé skrifað af gervigreind og ber þess augljós merki. Gervigreindin ber fræðigrein eftir einn starfsmann Bifrastar saman við aðra grein sem tveir starfsmenn eru merktir fyrir og metur hana því ekki á eigin grundvelli. Lögmaður starfsmannanna segir röksemdafærslu gervigreindarinnar loðna og rökin óskýr. Minnisblaðið má berja augum í spilaranum hér að neðan. Starfsmenn Bifrastar hafa lýst yfir vantrausti á rektor, deildarforseta viðskiptadeildar og rannsóknarstjóra. Málið er nú til skoðunar hjá stjórn og siðanefnd skólans. Persónuvernd barst veður af málinu í desember. Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, staðfesti í samtali við fréttastofu í dag að málið væri nú formlega til skoðunar. María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti, segir gervigreindinni takmörk sett. Gæði gagna og eðli vinnu skipti máli. Hún tekur fram að hún þekki ekki til þessa tiltekna máls. „Það skiptir máli að við nýtum gervigreind með gagnrýnum hætti, að við tökum því ekki sem gefnu sem kemur út úr henni heldur beitum einmitt mannlegri dómgreind á það sem út úr henni kemur. Við verðum að treysta því að það sé gert á viðeigandi stöðum.“ Í gögnum málsins kemur fram að rektor hafi óskað eftir því við siðanefnd skólans að starfsmennirnir þrír yrðu ekki upplýstir um að mál þeirra væri til skoðunar. Í svörum siðanefndar segir að það verklag gangi ekki upp þar sem það fari gegn reglum stjórnsýsluréttar. „Reglur stjórnsýsluréttarins eru tiltölulega skýrar um það hvaða réttindi aðilar eiga þegar um er að ræða mál sem að þau varða.“ María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti.vísir/bjarni Lögmaður starfsmannanna telur vinnubrögð yfirstjórnar Bifrastar vinna gegn sjónarmiðum um persónuvernd og höfundarrétt. „Það kemur fram í skilmálum flestra gervigreindarforrita að það sé ekki heimilt að nýta þau með þeim hætti sem brýtur í bága við lög. Til að nýta persónugreinanlegar upplýsingar þá þurfa að liggja fyrir heimildir. Þær geta verið lögbundnar eða með samþykki.“ Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, sagði nýjar áskoranir fylgja nýrri tækni þegar fréttastofa ræddi við hann um málið að loknum ríkisstjórnarfundi í morgun. „Fólk þarf bara að fóta sig í þessari nýju tækni og beita varúð.“ Gervigreind Skóla- og menntamál Höfundar- og hugverkaréttur Háskólar Mest lesið Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Erlent Banaslys í Skorradalsvatni Innlent Ofurölvi reyndi að opna bíla í akstri Innlent Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ Innlent Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Innlent „Bjóða fram“ Biðlistann í Reykjavík Innlent Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Innlent Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Innlent „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Innlent Kannast ekki við meint rán í Lágafellskirkju Innlent Fleiri fréttir „Bjóða fram“ Biðlistann í Reykjavík Ofurölvi reyndi að opna bíla í akstri „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Banaslys í Skorradalsvatni Glæný könnun gæti varpað ljósi á meirihlutamyndun Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Halla fagnaði áttræðum Karli Gústafi Sömdu um stækkun á Fylkisseli Kannast ekki við meint rán í Lágafellskirkju Ákærður fyrir að eitra fyrir samstarfsfélaga með kannabis Tjáir sig ekki um greiðslur frá Rúv en boðar yfirlýsingu Skipulagt niðurbrot á réttindum launafólks hafi náð til Íslands „Konur upplifa ekki öryggi í íslensku samfélagi“ Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Mátti ekki arfleiða sambýliskonuna að séreigninni Dómsmálaráðherra boðar herta löggjöf í vændismálum Vændiskaupendur verði nafngreindir og þeim stungið í steininn Svör Kristrúnar minni meira á Keir Starmer en Mette Fredriksen Flugvallarstæði Hvassahrauns á mesta áhættusvæði hraunflæðis Svæðisskrifstofur Guðmundar Inga líklega slegnar út af borðinu Helmingur gæti ekki mætt 100 þúsund króna útgjöldum Bein útsending: Svarar fyrir skipulagsbreytingar á framhaldsskólum Bein útsending: Ræða markmiðadrifði hagkerfi í þaula Rifjaði upp erfitt augnablik frá 1994 til að skjóta á mótherja Einhuga um að lengja gildistíma ökuskírteina Sjá meira
Greint var frá því í gær að yfirstjórn Bifrastar hafi notast við gervigreindina Claude til að meta hvort þrír starfsmenn skólans væru réttilega skráðir meðhöfundar tveggja fræðigreina. Eftir því sem fram kemur í gögnum málsins var persónugreinanlegum upplýsingum og höfundarréttarvörðu efni starfsmanna hlaðið upp í spjallmennið. Fréttastofa hefur minnisblað sem er merkt rannsóknarstjóra og deildarforseta viðskiptadeildar skólans undir höndum. Þar segir að minnisblaðið sé skrifað af gervigreind og ber þess augljós merki. Gervigreindin ber fræðigrein eftir einn starfsmann Bifrastar saman við aðra grein sem tveir starfsmenn eru merktir fyrir og metur hana því ekki á eigin grundvelli. Lögmaður starfsmannanna segir röksemdafærslu gervigreindarinnar loðna og rökin óskýr. Minnisblaðið má berja augum í spilaranum hér að neðan. Starfsmenn Bifrastar hafa lýst yfir vantrausti á rektor, deildarforseta viðskiptadeildar og rannsóknarstjóra. Málið er nú til skoðunar hjá stjórn og siðanefnd skólans. Persónuvernd barst veður af málinu í desember. Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, staðfesti í samtali við fréttastofu í dag að málið væri nú formlega til skoðunar. María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti, segir gervigreindinni takmörk sett. Gæði gagna og eðli vinnu skipti máli. Hún tekur fram að hún þekki ekki til þessa tiltekna máls. „Það skiptir máli að við nýtum gervigreind með gagnrýnum hætti, að við tökum því ekki sem gefnu sem kemur út úr henni heldur beitum einmitt mannlegri dómgreind á það sem út úr henni kemur. Við verðum að treysta því að það sé gert á viðeigandi stöðum.“ Í gögnum málsins kemur fram að rektor hafi óskað eftir því við siðanefnd skólans að starfsmennirnir þrír yrðu ekki upplýstir um að mál þeirra væri til skoðunar. Í svörum siðanefndar segir að það verklag gangi ekki upp þar sem það fari gegn reglum stjórnsýsluréttar. „Reglur stjórnsýsluréttarins eru tiltölulega skýrar um það hvaða réttindi aðilar eiga þegar um er að ræða mál sem að þau varða.“ María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti.vísir/bjarni Lögmaður starfsmannanna telur vinnubrögð yfirstjórnar Bifrastar vinna gegn sjónarmiðum um persónuvernd og höfundarrétt. „Það kemur fram í skilmálum flestra gervigreindarforrita að það sé ekki heimilt að nýta þau með þeim hætti sem brýtur í bága við lög. Til að nýta persónugreinanlegar upplýsingar þá þurfa að liggja fyrir heimildir. Þær geta verið lögbundnar eða með samþykki.“ Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, sagði nýjar áskoranir fylgja nýrri tækni þegar fréttastofa ræddi við hann um málið að loknum ríkisstjórnarfundi í morgun. „Fólk þarf bara að fóta sig í þessari nýju tækni og beita varúð.“
Gervigreind Skóla- og menntamál Höfundar- og hugverkaréttur Háskólar Mest lesið Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Erlent Banaslys í Skorradalsvatni Innlent Ofurölvi reyndi að opna bíla í akstri Innlent Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ Innlent Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Innlent „Bjóða fram“ Biðlistann í Reykjavík Innlent Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Innlent Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Innlent „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Innlent Kannast ekki við meint rán í Lágafellskirkju Innlent Fleiri fréttir „Bjóða fram“ Biðlistann í Reykjavík Ofurölvi reyndi að opna bíla í akstri „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Banaslys í Skorradalsvatni Glæný könnun gæti varpað ljósi á meirihlutamyndun Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Halla fagnaði áttræðum Karli Gústafi Sömdu um stækkun á Fylkisseli Kannast ekki við meint rán í Lágafellskirkju Ákærður fyrir að eitra fyrir samstarfsfélaga með kannabis Tjáir sig ekki um greiðslur frá Rúv en boðar yfirlýsingu Skipulagt niðurbrot á réttindum launafólks hafi náð til Íslands „Konur upplifa ekki öryggi í íslensku samfélagi“ Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Mátti ekki arfleiða sambýliskonuna að séreigninni Dómsmálaráðherra boðar herta löggjöf í vændismálum Vændiskaupendur verði nafngreindir og þeim stungið í steininn Svör Kristrúnar minni meira á Keir Starmer en Mette Fredriksen Flugvallarstæði Hvassahrauns á mesta áhættusvæði hraunflæðis Svæðisskrifstofur Guðmundar Inga líklega slegnar út af borðinu Helmingur gæti ekki mætt 100 þúsund króna útgjöldum Bein útsending: Svarar fyrir skipulagsbreytingar á framhaldsskólum Bein útsending: Ræða markmiðadrifði hagkerfi í þaula Rifjaði upp erfitt augnablik frá 1994 til að skjóta á mótherja Einhuga um að lengja gildistíma ökuskírteina Sjá meira