Náttúruverndarsamtök fjarlægðu stíflu Eiður Þór Árnason skrifar 25. janúar 2026 23:19 Verkefnið í Ytri-Hraundal hófst í maí á síðasta ári. Fuglavernd/Jóhannes Guðbrandsson Stífla í ánni Melsá í Ytri-Hraundal var fjarlægð í desember á síðasta ári í því augnamiði að endurheimta vatnasvæði árinnar fyrir fugla og fiska. Einnig á aðgerðin að gera sjóbirtingi kleift að ferðast upp ána. Rannsóknir hófust á svæðinu í byrjun maí 2025 og var alfarið búið að fjarlægja stífluna um sjö mánuðum síðar. Stíflan var reist árið 1958 til að framleiða raforku fyrir sveitabæ í Ytri-Hraundal en hún hafði ekki verið notuð í fleiri áratugi, að sögn sjóðsins Open Rivers Programme sem styrkti verkefnið. Náttúruverndarsamtökin Fuglavernd stóðu fyrir framkvæmdinni. Stíflan er sögð hafa verið eina hindrunin sem hamlaði flæði árinnar til sjávar. Vonast sé til að aðgerðin muni stækka búsvæði Atlantshafslax og sjóbirtings og auka endurnýjun stofnsins. Fram kemur í tilkynningu frá náttúruverndarsamtökunum Fuglavernd að verkefnið hafi verið unnið í samvinnu við Land og skóg, Hafrannsóknarstofnun og Breska fuglaverndarfélagið (RSPB). Stíflan áður en hún var fjarlægð.Náttúruvernd/Jóhannes Guðbrandsson Tafðist vegna rigninga „Framkvæmdin gekk vel en hún tafðist eilítið vegna mikilla rigninga og þurfti að bíða eftir frosti svo þungar vinnuvélar kæmust alla leið á framkvæmdarsvæðið. Það kom á óvart hve fjarlægja þurfti mikið af steinsteypu sem kom í ljós undir torfgarðinum út frá stíflunni.“ Open Rivers Programme styður framkvæmdir sem miða að því að fjarlægja smærri manngerðar stíflur í árfarvegum og lækjum sem hafa áhrif á vatnasvið og líffræðilegan fjölbreytileika. Þetta er í annað sinn sem sjóðurinn styrkir Fuglavernd í þessum tilgangi. Að sögn forsvarsmanna samtakanna réðu þau sérfræðinga frá skoska fyrirtækinu CBEC til verksins sem sérhæfi sig í náttúrumiðuðum lausnum við endurheimt árfarvega. Þá segir að vatnsstreymi hafi verið mælt fyrir og eftir framkvæmdina og passað upp á að varna rofi í árbökkum eftir að stíflan var fjarlægð, að því er fram kemur í tilkynningu. Umhverfismál Fuglar Borgarbyggð Mest lesið Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Innlent Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Innlent „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ Innlent „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ Innlent Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Innlent Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Innlent Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Innlent Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Innlent Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Innlent Fleiri fréttir Niðurstaðan sé töluvert áfall fyrir ríkisstjórnina Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Segir niðurstöðuna áfall fyrir ríkisstjórnina Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Ofurölva ungmenni hlupu öll á brott nema eitt Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Lokatölur í Norðausturkjördæmi: Nei jók forskotið undir lokin Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Lokatölur úr Suðurkjördæmi: Sextíu prósent sögðu nei Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Dró saman á milli fylkinga í lokatölum Reykjavíkur norður Margra ára vegferð í vændum sigri já-ið „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ „Alveg skýrt að unga fólkið segir nei“ „Hefði viljað meira afgerandi stuðning við Nei-ið í fyrstu tölum“ Allt hnífjafnt í Kraganum samkvæmt fyrstu tölum Sextíu prósent segja já í Reykjavík norður 56 prósent segja nei í Norðausturkjördæmi Meirihluti segir já í Reykjavík suður „Ég er mjög kátur“ Nei-liðar umtalsvert fleiri samkvæmt fyrstu tölum í Norðvesturkjördæmi Sextíu prósent segja nei samkvæmt fyrstu tölum í Suðurkjördæmi Hvenær birtast tölurnar í kvöld og nótt? Bjargað úr sjálfheldu í Reynisfjöru Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Hvað segja veðbankarnir? Sjá meira
Rannsóknir hófust á svæðinu í byrjun maí 2025 og var alfarið búið að fjarlægja stífluna um sjö mánuðum síðar. Stíflan var reist árið 1958 til að framleiða raforku fyrir sveitabæ í Ytri-Hraundal en hún hafði ekki verið notuð í fleiri áratugi, að sögn sjóðsins Open Rivers Programme sem styrkti verkefnið. Náttúruverndarsamtökin Fuglavernd stóðu fyrir framkvæmdinni. Stíflan er sögð hafa verið eina hindrunin sem hamlaði flæði árinnar til sjávar. Vonast sé til að aðgerðin muni stækka búsvæði Atlantshafslax og sjóbirtings og auka endurnýjun stofnsins. Fram kemur í tilkynningu frá náttúruverndarsamtökunum Fuglavernd að verkefnið hafi verið unnið í samvinnu við Land og skóg, Hafrannsóknarstofnun og Breska fuglaverndarfélagið (RSPB). Stíflan áður en hún var fjarlægð.Náttúruvernd/Jóhannes Guðbrandsson Tafðist vegna rigninga „Framkvæmdin gekk vel en hún tafðist eilítið vegna mikilla rigninga og þurfti að bíða eftir frosti svo þungar vinnuvélar kæmust alla leið á framkvæmdarsvæðið. Það kom á óvart hve fjarlægja þurfti mikið af steinsteypu sem kom í ljós undir torfgarðinum út frá stíflunni.“ Open Rivers Programme styður framkvæmdir sem miða að því að fjarlægja smærri manngerðar stíflur í árfarvegum og lækjum sem hafa áhrif á vatnasvið og líffræðilegan fjölbreytileika. Þetta er í annað sinn sem sjóðurinn styrkir Fuglavernd í þessum tilgangi. Að sögn forsvarsmanna samtakanna réðu þau sérfræðinga frá skoska fyrirtækinu CBEC til verksins sem sérhæfi sig í náttúrumiðuðum lausnum við endurheimt árfarvega. Þá segir að vatnsstreymi hafi verið mælt fyrir og eftir framkvæmdina og passað upp á að varna rofi í árbökkum eftir að stíflan var fjarlægð, að því er fram kemur í tilkynningu.
Umhverfismál Fuglar Borgarbyggð Mest lesið Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Innlent Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Innlent „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ Innlent „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ Innlent Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Innlent Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Innlent Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Innlent Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Innlent Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Innlent Fleiri fréttir Niðurstaðan sé töluvert áfall fyrir ríkisstjórnina Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Segir niðurstöðuna áfall fyrir ríkisstjórnina Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Ofurölva ungmenni hlupu öll á brott nema eitt Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Lokatölur í Norðausturkjördæmi: Nei jók forskotið undir lokin Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Lokatölur úr Suðurkjördæmi: Sextíu prósent sögðu nei Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Dró saman á milli fylkinga í lokatölum Reykjavíkur norður Margra ára vegferð í vændum sigri já-ið „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ „Alveg skýrt að unga fólkið segir nei“ „Hefði viljað meira afgerandi stuðning við Nei-ið í fyrstu tölum“ Allt hnífjafnt í Kraganum samkvæmt fyrstu tölum Sextíu prósent segja já í Reykjavík norður 56 prósent segja nei í Norðausturkjördæmi Meirihluti segir já í Reykjavík suður „Ég er mjög kátur“ Nei-liðar umtalsvert fleiri samkvæmt fyrstu tölum í Norðvesturkjördæmi Sextíu prósent segja nei samkvæmt fyrstu tölum í Suðurkjördæmi Hvenær birtast tölurnar í kvöld og nótt? Bjargað úr sjálfheldu í Reynisfjöru Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Hvað segja veðbankarnir? Sjá meira