Aukin veikindaforföll ekki vegna einstaklingsbundinna vandamála Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 26. janúar 2026 16:46 Kolbrún Halldórsdóttir formaður BHM. Vísir/Vilhelm Of einföld mynd hefur verið dregin upp af veikindaforföllum á vinnumarkaði og látið að því liggja að þau séu einstaklingsbundin heilbrigðisvandamál. Nýjustu gögn frá Noregi, Svíþjóð og Danmerku benda hinsvegar til þess að kerfislægar ástæður liggi að baki, álag, mannekla og sífellt kröfuharðara vinnuumhverfi þar sem streita, kvíði og þunglyndi vegi sífellt þyngra. Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri greiningu BHM á veikindaforföllum og streitu á vinnumarkaði með samanburði við þróuun á Norðurlöndum. Þar segir meðal annars að álagstengdir sjúkdómar og stress séu þekktir áhrifavaldar, sem bitni ekki síst á fólki í framlínu opinberrar þjónustu. „Þann hóp þekkir BHM vel, þar er m.a. um að ræða fjölmennar kvennastéttir og háskólamenntaða sérfræðinga. Aukið álag, mannekla og kröfuharðara vinnuumhverfi hefur áhrif á þjónustugæði, starfsánægju og getu samfélagsins til að halda í dýrmætan lykilmannauð. Það kallar á samstillt átak að færa til betri vegar það sem aflaga hefur farið.“ Segir að mikilvæg áskorun sé fólgin í skráningu tölfræðiupplýsinga sem sé mun nákvæmari hjá nágrönnum Íslands á hinum Norðurlöndunum. Segir í tilkynningunni að BHM telji nauðsynlegt að horfa heildstætt á málin til að dýpka umræðuna. „Í því sambandi þarf að leggja fleira til grundvallar en veikindaforföll ein og sér, t.d. þarf að efla vinnuvernd og forvarnir með kerfislægri nálgun og styrkja snemmtæka starfsendurhæfingu og endurkomu til vinnu, með lærdómi af reynslu nágrannalanda. Rýna þarf kerfin, sem við höfum byggt upp og ná samkomulagi um þróun þeirra til framtíðar.“ Vinnumarkaður Stéttarfélög Heilsa Mest lesið Hvað segja veðbankarnir? Innlent Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent Þurfti að halda áfram að vinna þrátt fyrir hættulegt ástand á meðgöngu Lífið Tíu dósir ratað í ruslafötuna en rest á jörðina Innlent Hafði afskipti af ellefu ára stúlku í miðbænum eftir miðnætti Innlent Möguleiki á stórum flóðbylgjum úr íslenskum jökullónum Innlent „Nú er komið að mér“ Erlent Segir Katrínu sparka í konuna sína Innlent Skálmöld brá í óleyfi fyrir í „vandræðalegu þjóðrembumyndbandi“ Innlent Geri lítið úr fyrirmyndarstarfi Innlent Fleiri fréttir Hvenær birtast tölurnar í kvöld og nótt? Bjargað úr sjálfheldu í Reynisfjöru Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Hvað segja veðbankarnir? Valkyrjurnar halda blaðamannafund Tíu dósir ratað í ruslafötuna en rest á jörðina Geri lítið úr fyrirmyndarstarfi Átröskun vangreind hjá strákum og sífellt yngri börn þurfa aðstoð Vísbendingar um aukna kjörsókn Kjörsókn meiri en á sama tíma í síðustu þingkosningum „Þetta gæti ekki verið meira spennandi“ Allt bendi til lítils jökulshlaups Bjart og þurrt þegar þjóðin gengur að kjörborðinu Hafði afskipti af ellefu ára stúlku í miðbænum eftir miðnætti Möguleiki á stórum flóðbylgjum úr íslenskum jökullónum Óttast aukið álag eftir fjöldauppsagnir hjá Reykjavíkurborg Sökuðu rektor um meiðyrði og stjórnarskrárbrot og hótuðu skaðabótamáli Hnífjafnt í síðustu könnuninni Umræðan hafi verið ruglingsleg og á lágu plani Skálmöld brá í óleyfi fyrir í „vandræðalegu þjóðrembumyndbandi“ Símtöl almennt málefnaleg en dónaskapur inni á milli Aldrei komið í þvílíkt fjölmenni þar sem er svona mikil þögn Jákvæð „sjálfsmyndarkrísa“ í Brussel Forystukonum ríkisstjórnarinnar brugðið vegna alvarlegra hótana Líflátshótanir, þandar taugar og bein útsending frá norsku konungshöllinni Voru á Íslandi þegar maðurinn var drepinn Missti öxi sem hann hafði inni á sér og var handtekinn Uppsagnirnar hafi komið eins og reiðarslag Telur að barátta Ólafs muni koma í bakið á honum Sjá meira
Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri greiningu BHM á veikindaforföllum og streitu á vinnumarkaði með samanburði við þróuun á Norðurlöndum. Þar segir meðal annars að álagstengdir sjúkdómar og stress séu þekktir áhrifavaldar, sem bitni ekki síst á fólki í framlínu opinberrar þjónustu. „Þann hóp þekkir BHM vel, þar er m.a. um að ræða fjölmennar kvennastéttir og háskólamenntaða sérfræðinga. Aukið álag, mannekla og kröfuharðara vinnuumhverfi hefur áhrif á þjónustugæði, starfsánægju og getu samfélagsins til að halda í dýrmætan lykilmannauð. Það kallar á samstillt átak að færa til betri vegar það sem aflaga hefur farið.“ Segir að mikilvæg áskorun sé fólgin í skráningu tölfræðiupplýsinga sem sé mun nákvæmari hjá nágrönnum Íslands á hinum Norðurlöndunum. Segir í tilkynningunni að BHM telji nauðsynlegt að horfa heildstætt á málin til að dýpka umræðuna. „Í því sambandi þarf að leggja fleira til grundvallar en veikindaforföll ein og sér, t.d. þarf að efla vinnuvernd og forvarnir með kerfislægri nálgun og styrkja snemmtæka starfsendurhæfingu og endurkomu til vinnu, með lærdómi af reynslu nágrannalanda. Rýna þarf kerfin, sem við höfum byggt upp og ná samkomulagi um þróun þeirra til framtíðar.“
Vinnumarkaður Stéttarfélög Heilsa Mest lesið Hvað segja veðbankarnir? Innlent Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent Þurfti að halda áfram að vinna þrátt fyrir hættulegt ástand á meðgöngu Lífið Tíu dósir ratað í ruslafötuna en rest á jörðina Innlent Hafði afskipti af ellefu ára stúlku í miðbænum eftir miðnætti Innlent Möguleiki á stórum flóðbylgjum úr íslenskum jökullónum Innlent „Nú er komið að mér“ Erlent Segir Katrínu sparka í konuna sína Innlent Skálmöld brá í óleyfi fyrir í „vandræðalegu þjóðrembumyndbandi“ Innlent Geri lítið úr fyrirmyndarstarfi Innlent Fleiri fréttir Hvenær birtast tölurnar í kvöld og nótt? Bjargað úr sjálfheldu í Reynisfjöru Bein útsending: Kosningavaka Sýnar Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Hvað segja veðbankarnir? Valkyrjurnar halda blaðamannafund Tíu dósir ratað í ruslafötuna en rest á jörðina Geri lítið úr fyrirmyndarstarfi Átröskun vangreind hjá strákum og sífellt yngri börn þurfa aðstoð Vísbendingar um aukna kjörsókn Kjörsókn meiri en á sama tíma í síðustu þingkosningum „Þetta gæti ekki verið meira spennandi“ Allt bendi til lítils jökulshlaups Bjart og þurrt þegar þjóðin gengur að kjörborðinu Hafði afskipti af ellefu ára stúlku í miðbænum eftir miðnætti Möguleiki á stórum flóðbylgjum úr íslenskum jökullónum Óttast aukið álag eftir fjöldauppsagnir hjá Reykjavíkurborg Sökuðu rektor um meiðyrði og stjórnarskrárbrot og hótuðu skaðabótamáli Hnífjafnt í síðustu könnuninni Umræðan hafi verið ruglingsleg og á lágu plani Skálmöld brá í óleyfi fyrir í „vandræðalegu þjóðrembumyndbandi“ Símtöl almennt málefnaleg en dónaskapur inni á milli Aldrei komið í þvílíkt fjölmenni þar sem er svona mikil þögn Jákvæð „sjálfsmyndarkrísa“ í Brussel Forystukonum ríkisstjórnarinnar brugðið vegna alvarlegra hótana Líflátshótanir, þandar taugar og bein útsending frá norsku konungshöllinni Voru á Íslandi þegar maðurinn var drepinn Missti öxi sem hann hafði inni á sér og var handtekinn Uppsagnirnar hafi komið eins og reiðarslag Telur að barátta Ólafs muni koma í bakið á honum Sjá meira