Alltaf í (geð)ræktinni?

Á þessum árstíma eru mörg okkar með háfleyg markmið um ástundun í ræktinni. Við ætlum að verða sterkari, lyfta meiru, hlaupa lengra, sigrast á jógastöðunum og svo mætti lengi telja. Almennt erum við meðvituð um mikilvægi þess að hreyfa okkur reglulega og sinna líkamlegri heilsu ævina alla. Ávinningurinn er ótvíræður. En settum við okkur einhver markmið sem snúa að því að stunda geðrækt á nýju ári? Hvað getum við gert til að hlúa að geðheilsu okkar?

Landssamtökin Geðhjálp standa fyrir vitundarvakningunni G-vítamín þar sem boðið er upp á einfaldar tillögur að atriðum til að bæta andlega líðan. Á hverjum degi er hægt að nálgast góð ráð á Facebook og Instagramsíðum Geðhjálpar, auk þess sem hægt er að sækja skjáhvílur og fá G-vítamín sent í tölvupósti á hverjum degi með því að skrá sig til leiks á gvitamin.is. Atriði eins og að þakka fyrir daginn að kvöldi, prófum eitthvað nýtt og lítum á mistök okkar sem reynslu, geta reynst ákveðið mótvægi við svartnættinu sem ríkir á þessum árstíma og öllu því sem mögulega bjátar á. Með því að tileinka okkur reglubundna geðrækt getum við náð auknu jafnvægi og bættri líðan dags daglega, auk þess sem hún getur verið ákveðið haldreipi í lífsins ólgusjó.

Ég heyrði í nokkrum í kringum mig og bað þau um að deila þeirra G-vítamínum, hvað þau gera til að hlúa að eigin geðheilsu. Dæmin eru til þess fallin að gefa okkur hugmyndir og innblástur.

Það getur verið breytilegt með tímanum og aðstæðum en það er alltaf eitthvað sem sameinar hreyfingu og samveru. Það sem hleður mín batterí er að fara út úr húsi, hreyfa mig eitthvað og helst í góðum félagsskap. Það getur til dæmis verið að fara í smá göngutúr með vinkonu minni, fara í sund með fjölskyldunni, fara á gönguskíði með manninum mínum. Allt eftir því hvernig veður er og aðstæður hverju sinni. -  Soffía Erla Einarsdóttir

Mér finnst rosa gott að ganga fjöll til þess að hreinsa hugann smá og detta í smá núvitund,  en það sem ég geri kannski einna helst er að hitta vini og eyða tíma með þeim, það hleður mín batterí langmest og ég finn hvað það er nauðsynlegt fyrir mína geðheilsu. -  Þórður Páll Jónínuson

Þórður og Soffía lögðu áherslu á útiveru, hreyfingu og tengsl við þau sem standa þeim næst. Það getur skipt sköpum að komast aðeins í ferskt loft, hvað þá að ná dagsbirtustund á meðan hún varir. Útiveran getur sameinað bæði geðrækt sem og líkamsrækt fyrir þau sem það kjósa, og þannig slegið tvær flugur í einu höggi! Samskipti við nákomna eru ómetanleg. Þau eru liður í því að rækta tengslin, finna að við erum ekki ein, deila líðandi stund með öðrum, tjá tilfinningar og atburði. Við þurfum öll á því að halda.

Raunhæft skipulag hversdagsleikans minnkar stress umtalsvert. Gæti að svefni og passa að hvílast reglulega. Þegar ég finn að ég ræð ekki við aðstæður þá hef ég leitað til sálfræðings og það hefur aldeilis munað um það, en ég passa að sálfræðingurinn beiti raunprófuðum aðferðum og sé talinn góður og áhrifaríkur í sinni vinnu með skjólstæðingum. -  Zuilma Gabríela Sigurðardóttir

Mín vítamín eru að læra og lesa eitthvað nýtt, helst daglega. Ljóð eru einn minn besti heilsubrunnur. Og að grúska í gömlum fræðum yngir mig! Því heilann þarf stöðugt að næra, þá er geðheilsan góð. - Dagbjört Höskuldsdóttir

Zuilma deildi hvernig hún hlúir að undirstöðuatriðum góðrar geðheilsu og Dagbjört ræktaði andann með því að vera sífellt að læra. Góð andleg líðan byggir meðal annars á þrautseigju, bjargráðum, streitustjórnun, núvitund og tilfinningastjórnun. Við þurfum líka að finna að það sé tilgangur með þessari tilvist, að við höfum margt fram að færa og skiptum máli. Einnig hjálpar að sýna sér mildi og reyna að finna fegurðina í hversdeginum. Það getur verið gefandi að skora á sig, stíga reglubundið út fyrir þægindahringinn og tileinka sér nýja þekkingu. Í raun: leitast við að lifa lífi í samræmi við gildin okkar.

Aðstæður okkar og áhugasvið eru mismunandi. Ekkert eitt ráð eða aðferð hentar öllum. Ég vona að umfjöllunin um G-vítamín verði til þess að við séum meðvitaðri um margar leiðir til að hlúa að geðheilsunni og finnum okkar útfærslur í þeim efnum. Það er aldrei að vita nema að næstu nýársheit muni innihalda markmið sem snúa að andlegri líðan okkar. Sjáumst við svo ekki bara - í geðræktinni?

Höfundur er formaður Geðhjálpar.