Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir skrifa 16. febrúar 2026 09:33 Hversu mikið af því sem við heyrum um getnaðarvarnir er í raun rétt? Er áhrifavaldurinn á TikTok áreiðanlegur eða kannski bara að reyna að fá sem flest áhorf? Það eru því miður ansi miklar líkur á að það sem við heyrum sé ekki alltaf byggt á rannsóknum eða bestu þekkingu. Það hafa örugglega lang flestar konur heyrt ýmsar útgáfur af lífsseigum en um leið röngum sögum um pilluna, lykkjuna og aðrar getnaðarvarnir. Hér eru nokkrar sögusagnir sem við höfum heyrt ansi oft. Það er skaðlegt heilsunni að sleppa blæðingum með notkun getnaðarvarna. Pillan minnkar frjósemi eða getur valdið ófrjósemi. Konur mega ekki fá lykkjuna fyrr en þær hafa eignast barn. Þetta eru allt lífseigar sögur sem erfitt er að kveða niður. Eins og margar sögur sem ganga á samfélagsmiðlunum eða bara í vinkonuspjalli eru þær allar rangar. Góð reynsla af einstaklingsráðgjöf Við hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins höfum boðið konum og öðrum einstaklingum með leg upp á einstaklingsráðgjöf um getnaðarvarnir í tæplega tvö ár. Reynslan hefur verið virkilega góð, tímar í ráðgjöf bókast venjulega hratt upp og það er mikil ánægja með tímana hjá þeim sem koma. Í getnaðarvarnarráðgjöfinni fer hjúkrunarfræðingur eða ljósmóðir yfir heilsufars- og kynheilbrigðissögu og kynnir ólíkar tegundir getnaðarvarna. Þannig er einstaklingurinn aðstoðaður við að taka upplýsta ákvörðun um hvaða getnaðarvörn henti best hverju sinni. Markmiðið er að auðvelda konum að stjórna sinni frjósemi og fyrirbyggja þungun þegar hennar er ekki óskað. Að sjálfsögðu er fyllsta trúnaðar gætt eins og í öðrum samskiptum við heilbrigðisstarfsfólk. Konur sem velja að nota ákveðna getnaðarvörn í ráðgjöfinni geta fengið ávísun fyrir hormónagetnaðarvörnum og leiðbeiningar um notkun. Kjósi þær lykkju eða staf er bókaður annar tími fyrir uppsetningu. Tímum fjölgað Í ljósi þess hversu vel sótt ráðgjöfin er höfum við hjá Heilsubrú aukið framboð á tímum verulega. Það er auðvelt að bóka tíma í gegnum mínar síður á Heilsuveru. Kostnaður fyrir ráðgjöf er aðeins 500 krónur, sem er sama upphæð og hefðbundið komugjald á heilsugæslustöð. Sama gjald er greitt fyrir mögulega endurkomu vegna uppsetningar. Ráðgjöfin er í boði fyrir konur hvar sem er á landinu Hún fer fram hjá Heilsubrú í Mjóddinni, eða Heilsugæslunni Hlíðum. Því miður getum við ekki boðið upp á þessi viðtöl í fjarþjónustu eins og er, en við erum að skoða leiðir til að gera það í framtíðinni. Tökum góðar ákvarðanir Við viljum öll taka góðar ákvarðanir um eigið heilbrigði, þar með talið kynheilbrigði. Því miður eru margir sjálfskipaðir sérfræðingar tilbúnir til að veita ýmiskonar ráð á TikTok, Instagram eða bara í spjalli á kaffistofunni og oft erfitt að átta sig á því hvað er rétt og hvað er rangt. Við vitum líka að oft eru getnaðarvarnir valdar út frá reynslu kvenna í nærumhverfinu. Þó að ein tegund getnaðarvarna henti vinkonu eða frænku er ekki þar með sagt að hún henti öllum. Það er sem betur fer auðvelt fyrir konur og aðra einstaklinga með leg að fá réttar upplýsingar um getnaðarvarnir og ráðgjöf um hvað hentar. Fyrsta skrefið er að bóka tíma í getnaðarvarnarráðgjöf hjá okkur í gegnum Heilsuveru. Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir, ljósmæður hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilsugæsla Mest lesið Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir skrifar Skoðun Dauðalæsi: Þegar samtalið skiptir mestu máli Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir. skrifar Skoðun ÁTVR, Ölgerðin og breyttir tímar Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Gilda engin lög um óvígða sambúð? Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin sker niður þjónustu við börn Lilja Dögg Alfreðsdóttir skrifar Skoðun Vill fólk að allir leikir skipti máli? Jón Fannar Árnason skrifar Skoðun Bannað að gagnrýna konur – það er kvenfyrirlitning Íris Erlingsdóttir skrifar Sjá meira
Hversu mikið af því sem við heyrum um getnaðarvarnir er í raun rétt? Er áhrifavaldurinn á TikTok áreiðanlegur eða kannski bara að reyna að fá sem flest áhorf? Það eru því miður ansi miklar líkur á að það sem við heyrum sé ekki alltaf byggt á rannsóknum eða bestu þekkingu. Það hafa örugglega lang flestar konur heyrt ýmsar útgáfur af lífsseigum en um leið röngum sögum um pilluna, lykkjuna og aðrar getnaðarvarnir. Hér eru nokkrar sögusagnir sem við höfum heyrt ansi oft. Það er skaðlegt heilsunni að sleppa blæðingum með notkun getnaðarvarna. Pillan minnkar frjósemi eða getur valdið ófrjósemi. Konur mega ekki fá lykkjuna fyrr en þær hafa eignast barn. Þetta eru allt lífseigar sögur sem erfitt er að kveða niður. Eins og margar sögur sem ganga á samfélagsmiðlunum eða bara í vinkonuspjalli eru þær allar rangar. Góð reynsla af einstaklingsráðgjöf Við hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins höfum boðið konum og öðrum einstaklingum með leg upp á einstaklingsráðgjöf um getnaðarvarnir í tæplega tvö ár. Reynslan hefur verið virkilega góð, tímar í ráðgjöf bókast venjulega hratt upp og það er mikil ánægja með tímana hjá þeim sem koma. Í getnaðarvarnarráðgjöfinni fer hjúkrunarfræðingur eða ljósmóðir yfir heilsufars- og kynheilbrigðissögu og kynnir ólíkar tegundir getnaðarvarna. Þannig er einstaklingurinn aðstoðaður við að taka upplýsta ákvörðun um hvaða getnaðarvörn henti best hverju sinni. Markmiðið er að auðvelda konum að stjórna sinni frjósemi og fyrirbyggja þungun þegar hennar er ekki óskað. Að sjálfsögðu er fyllsta trúnaðar gætt eins og í öðrum samskiptum við heilbrigðisstarfsfólk. Konur sem velja að nota ákveðna getnaðarvörn í ráðgjöfinni geta fengið ávísun fyrir hormónagetnaðarvörnum og leiðbeiningar um notkun. Kjósi þær lykkju eða staf er bókaður annar tími fyrir uppsetningu. Tímum fjölgað Í ljósi þess hversu vel sótt ráðgjöfin er höfum við hjá Heilsubrú aukið framboð á tímum verulega. Það er auðvelt að bóka tíma í gegnum mínar síður á Heilsuveru. Kostnaður fyrir ráðgjöf er aðeins 500 krónur, sem er sama upphæð og hefðbundið komugjald á heilsugæslustöð. Sama gjald er greitt fyrir mögulega endurkomu vegna uppsetningar. Ráðgjöfin er í boði fyrir konur hvar sem er á landinu Hún fer fram hjá Heilsubrú í Mjóddinni, eða Heilsugæslunni Hlíðum. Því miður getum við ekki boðið upp á þessi viðtöl í fjarþjónustu eins og er, en við erum að skoða leiðir til að gera það í framtíðinni. Tökum góðar ákvarðanir Við viljum öll taka góðar ákvarðanir um eigið heilbrigði, þar með talið kynheilbrigði. Því miður eru margir sjálfskipaðir sérfræðingar tilbúnir til að veita ýmiskonar ráð á TikTok, Instagram eða bara í spjalli á kaffistofunni og oft erfitt að átta sig á því hvað er rétt og hvað er rangt. Við vitum líka að oft eru getnaðarvarnir valdar út frá reynslu kvenna í nærumhverfinu. Þó að ein tegund getnaðarvarna henti vinkonu eða frænku er ekki þar með sagt að hún henti öllum. Það er sem betur fer auðvelt fyrir konur og aðra einstaklinga með leg að fá réttar upplýsingar um getnaðarvarnir og ráðgjöf um hvað hentar. Fyrsta skrefið er að bóka tíma í getnaðarvarnarráðgjöf hjá okkur í gegnum Heilsuveru. Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir, ljósmæður hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun