Ekki plága heldur umbreyting - frá streymisveitum til gervigreindar Kristinn Bjarnason skrifar 23. febrúar 2026 08:45 „Gervigreindin er plága“ er fyrirsögn fréttar þar sem gervigreind er sögð versta tæknibyltingin. Umræðan minnir á viðbrögð sem við höfum séð áður þegar ný tækni ryður sér til rúms. Um aldamótin rakst maður stundum á lélega músík, mögulega stolin, enda flest lög hvort sem góð eða slæm byggð á hljóðbútum sem er tekið frá öðrum. Ástæðan var að það var ekki svo auðvelt að gefa út tónlist og möguleikar miðlunar því fáir. Með tilkomu deiliforrita á netinu fjölgaði slíku efni verulega og þegar SoundCloud og Spotify komu fram varð sprenging. Skyndilega gat hver sem er gefið út tónlist og komið henni á framfæri. Í fyrstu var gagnrýnin með sama hætti og þessi frétt. Fólk sagði gæði tónlistar yrði minni og ruslið taka yfir. En það sem gerðist var að nýir listamenn fengu tækifæri sem þeir hefðu aldrei fengið áður. Aðgangur jókst, fjölbreytnin meiri og fólk fékk úrval. Nákvæmlega þetta er að gerast núna í efnissköpun með gervigreind. Já, það verður meira af slöku efni og það verður meira af fölsunum, breyttum myndum og rangfærslum. Slíkt var svo sem til áður með fótósjoppuðum myndum og falsfréttum, það er gjörsamlega óþolandi að það þurfi að afvegaleiða með þeim hætti. Þröskuldurinn er lægri og hraðinn meiri. Það er raunverulegt vandamál og það þarf að bregðast við því, bæði með reglum og ábyrgri notkun. Á sama tíma fær fólk sem hafði ekki aðgang að tækni, tíma eða kunnáttu áður nú raunverulegan möguleika á að skapa, læra og miðla. Fyrirtæki geta unnið hraðar, nemendur fengið stuðning og einstaklingar tjáð hugmyndir sem áttu áður erfitt með að koma í ritað form. Verkefnið á því ekki að vera að stöðva tæknina heldur að læra að nota hana, setja henni skýr mörk og aðstoða fólk að greina á milli þess sem sé gott eða slæmt. Rétt eins og með tónlist, ekki eftir því hvort hún væri til, heldur hvort hún væri góð og félli að þeirra smekk. Höfundur er meðstofnandi Breytt Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir Skoðun Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson Skoðun Óvissan í alþjóðamálum - Hvað ef Norðmenn verða á undan? Dagur B. Eggertsson Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson Skoðun Þögnin rofin um þjóðartekjurnar Jón Gunnar Jónsson Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson Skoðun Skoðun Skoðun Þegar ríkið tekur reikninginn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin um þjóðartekjurnar Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Falleinkunn heima, en hugurinn í Brussel Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Tökum slaginn fyrir börnin Tótla I. Sæmundsdóttir,Þorbjörg Helga Þorgilsdóttir skrifar Skoðun Óvissan í alþjóðamálum - Hvað ef Norðmenn verða á undan? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson skrifar Skoðun Borgin þarf ekki kjötexi — hún þarf mælikerfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Stríð ESB gegn jöfnuði og velferð Andri Sigurðsson skrifar Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson skrifar Skoðun Þegar efinn verður þýðingarmeiri en sannleikurinn Guðjón Heiðar Pálsson skrifar Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns skrifar Skoðun Sjálfstæð þjóð tekur sér sæti við borðið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ræður Evrópusambandið hvort dánaraðstoð verði leyfð á Íslandi? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun 4.677 nýir vegfarendur á leið í skólann Lára Hrafnsdóttir,Gunnar Geir Gunnarsson skrifar Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson skrifar Skoðun Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Sjá meira
„Gervigreindin er plága“ er fyrirsögn fréttar þar sem gervigreind er sögð versta tæknibyltingin. Umræðan minnir á viðbrögð sem við höfum séð áður þegar ný tækni ryður sér til rúms. Um aldamótin rakst maður stundum á lélega músík, mögulega stolin, enda flest lög hvort sem góð eða slæm byggð á hljóðbútum sem er tekið frá öðrum. Ástæðan var að það var ekki svo auðvelt að gefa út tónlist og möguleikar miðlunar því fáir. Með tilkomu deiliforrita á netinu fjölgaði slíku efni verulega og þegar SoundCloud og Spotify komu fram varð sprenging. Skyndilega gat hver sem er gefið út tónlist og komið henni á framfæri. Í fyrstu var gagnrýnin með sama hætti og þessi frétt. Fólk sagði gæði tónlistar yrði minni og ruslið taka yfir. En það sem gerðist var að nýir listamenn fengu tækifæri sem þeir hefðu aldrei fengið áður. Aðgangur jókst, fjölbreytnin meiri og fólk fékk úrval. Nákvæmlega þetta er að gerast núna í efnissköpun með gervigreind. Já, það verður meira af slöku efni og það verður meira af fölsunum, breyttum myndum og rangfærslum. Slíkt var svo sem til áður með fótósjoppuðum myndum og falsfréttum, það er gjörsamlega óþolandi að það þurfi að afvegaleiða með þeim hætti. Þröskuldurinn er lægri og hraðinn meiri. Það er raunverulegt vandamál og það þarf að bregðast við því, bæði með reglum og ábyrgri notkun. Á sama tíma fær fólk sem hafði ekki aðgang að tækni, tíma eða kunnáttu áður nú raunverulegan möguleika á að skapa, læra og miðla. Fyrirtæki geta unnið hraðar, nemendur fengið stuðning og einstaklingar tjáð hugmyndir sem áttu áður erfitt með að koma í ritað form. Verkefnið á því ekki að vera að stöðva tæknina heldur að læra að nota hana, setja henni skýr mörk og aðstoða fólk að greina á milli þess sem sé gott eða slæmt. Rétt eins og með tónlist, ekki eftir því hvort hún væri til, heldur hvort hún væri góð og félli að þeirra smekk. Höfundur er meðstofnandi Breytt