Ekki plága heldur umbreyting - frá streymisveitum til gervigreindar Kristinn Bjarnason skrifar 23. febrúar 2026 08:45 „Gervigreindin er plága“ er fyrirsögn fréttar þar sem gervigreind er sögð versta tæknibyltingin. Umræðan minnir á viðbrögð sem við höfum séð áður þegar ný tækni ryður sér til rúms. Um aldamótin rakst maður stundum á lélega músík, mögulega stolin, enda flest lög hvort sem góð eða slæm byggð á hljóðbútum sem er tekið frá öðrum. Ástæðan var að það var ekki svo auðvelt að gefa út tónlist og möguleikar miðlunar því fáir. Með tilkomu deiliforrita á netinu fjölgaði slíku efni verulega og þegar SoundCloud og Spotify komu fram varð sprenging. Skyndilega gat hver sem er gefið út tónlist og komið henni á framfæri. Í fyrstu var gagnrýnin með sama hætti og þessi frétt. Fólk sagði gæði tónlistar yrði minni og ruslið taka yfir. En það sem gerðist var að nýir listamenn fengu tækifæri sem þeir hefðu aldrei fengið áður. Aðgangur jókst, fjölbreytnin meiri og fólk fékk úrval. Nákvæmlega þetta er að gerast núna í efnissköpun með gervigreind. Já, það verður meira af slöku efni og það verður meira af fölsunum, breyttum myndum og rangfærslum. Slíkt var svo sem til áður með fótósjoppuðum myndum og falsfréttum, það er gjörsamlega óþolandi að það þurfi að afvegaleiða með þeim hætti. Þröskuldurinn er lægri og hraðinn meiri. Það er raunverulegt vandamál og það þarf að bregðast við því, bæði með reglum og ábyrgri notkun. Á sama tíma fær fólk sem hafði ekki aðgang að tækni, tíma eða kunnáttu áður nú raunverulegan möguleika á að skapa, læra og miðla. Fyrirtæki geta unnið hraðar, nemendur fengið stuðning og einstaklingar tjáð hugmyndir sem áttu áður erfitt með að koma í ritað form. Verkefnið á því ekki að vera að stöðva tæknina heldur að læra að nota hana, setja henni skýr mörk og aðstoða fólk að greina á milli þess sem sé gott eða slæmt. Rétt eins og með tónlist, ekki eftir því hvort hún væri til, heldur hvort hún væri góð og félli að þeirra smekk. Höfundur er meðstofnandi Breytt Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson Skoðun Skoðun Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Sjá meira
„Gervigreindin er plága“ er fyrirsögn fréttar þar sem gervigreind er sögð versta tæknibyltingin. Umræðan minnir á viðbrögð sem við höfum séð áður þegar ný tækni ryður sér til rúms. Um aldamótin rakst maður stundum á lélega músík, mögulega stolin, enda flest lög hvort sem góð eða slæm byggð á hljóðbútum sem er tekið frá öðrum. Ástæðan var að það var ekki svo auðvelt að gefa út tónlist og möguleikar miðlunar því fáir. Með tilkomu deiliforrita á netinu fjölgaði slíku efni verulega og þegar SoundCloud og Spotify komu fram varð sprenging. Skyndilega gat hver sem er gefið út tónlist og komið henni á framfæri. Í fyrstu var gagnrýnin með sama hætti og þessi frétt. Fólk sagði gæði tónlistar yrði minni og ruslið taka yfir. En það sem gerðist var að nýir listamenn fengu tækifæri sem þeir hefðu aldrei fengið áður. Aðgangur jókst, fjölbreytnin meiri og fólk fékk úrval. Nákvæmlega þetta er að gerast núna í efnissköpun með gervigreind. Já, það verður meira af slöku efni og það verður meira af fölsunum, breyttum myndum og rangfærslum. Slíkt var svo sem til áður með fótósjoppuðum myndum og falsfréttum, það er gjörsamlega óþolandi að það þurfi að afvegaleiða með þeim hætti. Þröskuldurinn er lægri og hraðinn meiri. Það er raunverulegt vandamál og það þarf að bregðast við því, bæði með reglum og ábyrgri notkun. Á sama tíma fær fólk sem hafði ekki aðgang að tækni, tíma eða kunnáttu áður nú raunverulegan möguleika á að skapa, læra og miðla. Fyrirtæki geta unnið hraðar, nemendur fengið stuðning og einstaklingar tjáð hugmyndir sem áttu áður erfitt með að koma í ritað form. Verkefnið á því ekki að vera að stöðva tæknina heldur að læra að nota hana, setja henni skýr mörk og aðstoða fólk að greina á milli þess sem sé gott eða slæmt. Rétt eins og með tónlist, ekki eftir því hvort hún væri til, heldur hvort hún væri góð og félli að þeirra smekk. Höfundur er meðstofnandi Breytt
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar