Þá var hægt að lækka far­gjöld um 51 prósent

Í þætti Flugþjóðarinnar á Sýn+ er stiklað á stóru í sögu innanlandsflugsins og meðal annars rakin saga þeirra flugvélategunda sem skipt hafa mestu máli. Sjónum er þó einkum beint að Dash 8-vélum Icelandair, sem núna eru aðalfarkosturinn á innanlandsleiðum og í Færeyja- og Grænlandsfluginu.

Douglas Dakota-vélar áttu stærstan þátt í að reglubundnar flugsamgöngur byggðust upp innanlands eftir síðari heimsstyrjöld. Fokker F-27 Friendship, sem þjónaði í 27 ár, leysti þristana af hólmi. Síðan kom enn öflugri Fokker, Fokker 50, sem þjónaði í 23 ár.

Það var á þeim árum sem innanlandsflugið var með hvað mestum blóma. Sem dæmi er að á Patreksfjarðarflugvelli árið 1993 mátti jafnvel sjá tvær áætlunarvélar á sama tíma, önnur að koma úr Reykjavík en hin frá Ísafirði.

Farþegafjöldi um Patreksfjarðarflugvöll var margfaldur fjöldi íbúanna. Eitt árið fóru ellefu þúsund farþegar um flugvöllinn, að sögn Kristin Þórs Egilssonar, umsjónarmanns Flugminjasafnsins að Hnjóti í Örlygshöfn.

Við sjáum myndskeið frá Patreksfirði þegar Fokker 50-vél Flugleiða rennir sér yfir flugvöllinn. Svo lágt fer hún niður undir brautina að við horfum ofan á flugvélina þegar hún þýtur framhjá flugstöðinni í svipaðri hæð og flugturninn.

Fokker 50 er flugvél sem á sérstakan sess í hjarta Sigurðar Aðalsteinssonar, sem segir hana fullkomnustu flugvél sem hann hafi flogið. Hún sé smá Airbus í þessum stærðarflokki.

Sigurður færðist frá Flugfélagi Norðurlands yfir til Flugleiða við sameiningu félaganna árið 1997. Innanlandsdeild Flugleiða sameinaðist þá FN undir gamla heitinu Flugfélag Íslands en á kennitölu Flugfélags Norðurlands. Sögðu þá sumir að Akureyringar hefðu tekið yfir innanlandsflugið.

En svo var innanlandsflugið gefið frjálst þann 1. júlí árið 1997. Í samkeppni við 50 sæta Fokker-vélar Flugfélagsins nýtti Íslandsflug 42 sæta ATR-vélar en einnig 19 sæta Dornier-vélar.

Ómar Benediktsson, framkvæmdastjóri og annar stofnanda Íslandsflugs, bendir á að almennt í Evrópu hafi frelsið í fluginu verið innleitt með þeim hætti að Flugfélagi Íslands hefði ekki leyfst að bregðast við með svo stórfelldri verðlækkun fargjalda, eins og raunin varð á.

Hérlendis hafi þannig nýjum aðila verið gert erfitt fyrir að koma sér fyrir á markaðnum þegar hugsunin hafi verið sú að gefa nýjum aðilum tækifæri þannig að það yrði virk samkeppni.

„En afkoman var ekki nægilega góð þannig að í raun og veru er það 1999 sem við sáum bara fram á það að við hefðum ekki nógu djúpa vasa,“ segir Ómar Benediktsson í þættinum.

Mér má sjá sjö mínútna kafla:

Þetta er fimmtándi þáttur Flugþjóðarinnar og sá þriðji í þriðju seríu. Áskrifendur geta séð alla þættina á streymisveitunni Sýn+.