Skiptu út Smjörva fyrir Bertolli: „Aurarnir vega þyngra“ Agnar Már Másson skrifar 1. mars 2026 13:55 Smjörvanum hefur verið skipt út fyrir Bertolli. Samsett Mynd Framkvæmdastjóri Bændasamtakanna segir það skjóta skökku við að Landspítalinn hafi skipt Smjörva út fyrir Bertolli á kaffistofum og mötuneytum spítalans. Dýraverndarlögfræðingur telur ákvörðunina rétta og segir Íslendinga mjólkurfíkla. Þegar stórt er smurt er oft fátt um smjör en Morgunblaðið greindi einmitt frá því í vikunni að kurr væri meðal starfsfólks Landspítalans vegna þess að ekki væri lengur hægt að fá Smjörva á kaffistofum starsfmanna og í mataraðstöðu á spítalanum. Heldur væri nú aðeins boðið upp á ítalska viðbitið Bertolli í mötuneytinu. Samkvæmt svari Landspítalans til Vísis ber stofnuninni skylda að horfa til tveggja þátta við innkaup á matvælum; hollustu og verðs. Og í þessu tilfelli væri Bertolli bæði hollari og ódýrari. Kílóverðið á Smjörva er um 2.042 krónur í Bónus en kílóverð á Bertolli um 1.037 kr, samkvæmt tölum frá verðlagssíðu ASÍ. „Aurarnir vega þyngra“ Skiptar skoðanir eru þó á þessu máli en Margrét Ágústa Sigurðardóttir, framkvæmdastjóri Bændasamtakanna, lýsir óánægju sinni í skoðanapistli á Vísi, en tekur fram að hún telji ekki að Landspítalinn sé „vondi kallinn“ í þessu máli. „Það er auðvelt að hafa samúð með stjórnendum spítalans sem eru að gera sitt besta við erfiðar aðstæður og að starfa innan þess ramma sem þeim er settur af stjórnvöldum,“ bætir hún við. Hún bendir þó á að í innkaupastefnu matvæla fyrir ríkisaðila frá 2019 segi með því að velja innlend matvæli í stað sambærilegra innfluttra matvæla sé stuðlað að auknu fæðuöryggi og eflingu atvinnustarfsemi á Íslandi. „Taka má hjartanlega undir þetta en því miður virðast aurarnir vega þyngra í innkaupum stofnana en langtímamarkmið um fæðuöryggi, eflingu atvinnustarfsemi, nýsköpunar og minni losun kolefnis.“ Hún segir það skjóta afar skökku við að fyrirtæki og stofnanir ríkisins skuli frekar velja innflutta matvöru til notkunar í sínum mötuneytum. Í sumum tilfellum sé um stórar stofnanir að ræða sem hafi töluvert mikil umsvif í innkaupum matvara. „Fjármunir, sem ella gætu stutt við markmið ríkisins í fjölda málaflokka, renna þess í stað í vasa heildsala og til framleiðslu landbúnaðarvara - erlendis. Vandfundið er skýrara dæmi um þegar önnur höndin byggir upp á meðan hin rífur niður.“ Hún segist ekki trúa öðru en að stjórnmálamenn, ráðherrar og þingmenn, taki þessi mál til gagngerrar skoðunar. „Innlend matvara er framleidd við aðstæður sem þykja öfundsverðar á erlendri grundu, notkun eiturefna og sýklalyfja er brotabrot á við það sem gerist í nágrannalöndunum og fjarlægðin frá framleiðanda til neytanda er örstutt. Landbúnaður og matvælaframleiðsla er hornsteinninn í mörgum dreifðari byggðum landsins auk þess sem þau skipta sköpum fyrir fæðuöryggi og viðnámsþol þjóðarinnar.“ „Hið holla Bertolli“ eða „hinn rándýri Smjörvi“? Árni Stefán Árnason dýraverndarlögfræðingur er á öndverðum meiði við framkvæmdastjórann, en hann stingur einmitt líka niður penna á Vísi þar sem hann fjallar einnig um það að Landspítalinn hafi valið „hið holla Bertolli“ yfir hinn „rándýra Smjörva.“ Hann tekur fram að notkun á mjólkurvörum feli í sér „eitthvert viðbjóðslegasta dýraníð“ sem á sér stað á Íslandi. „Ég kem því mjólkurkúnni og afkvæmum hennar til varnar í þessum pistli,“ skrifar Árni, sem vill meina að Íslendingar séu fíklar á allar mjólkurafurðir. „Kýr eru sæddar ár eftir ár til að verða ófrískar svo þær geti alið kálfa. Tilgangurinn er einn og aðeins einn, að stela mjólkinni sem þær framleiða fyrir kálfinn. Nýfæddur kálfurinn er dregin frá móður sinni stuttu eftir fæðingu og sér hana aldrei framar. Þessu klappa Íslendingar fyrir þegar þeir mæra hinn handónýta ost sem framleiddur er hérlendis og standa í röðum eftir allskonar ís og sulla í sig það sem er kallað Nýmjólk.“ Hann segir að framfylgd íslenskrar löggjafar í dýravernd er handónýt þegar komi að búfé og öfgakennd þegar komi að gæludýrum. „Niðurstaðan er einföld. Löggjafinn er ófær um að rita lög sem verndar dýr með sönnu og því er öll framkvæmd dýraverndar að lögum af hendi framkvæmdavaldsins í algeru skralli hjá hinni handónýtu Matvælastofnun en síðast en ekki síst hjá Viðreisnarráðherranum Hönnu Katrínu sem engan áhuga hefur á dýravernd.“ Landspítalinn Rekstur hins opinbera Mest lesið Lögðu herbergið í rúst og létu sig hverfa Innlent Vona að hægt verði að keyra til Eyja eftir tíu ár Innlent Foreldrar kaupi efnið fyrir börn sín og jafnvel vini þeirra Innlent „Hann heitir bara Leó páfi held ég“ Innlent „Þú hefðir átt að vera með okkur í nótt“ Innlent Sólmyrkvinn mögulega þúfan sem veltir hlassinu Innlent Segir fólki á ósamþykktum peptíðum að hætta strax Innlent Alvarlegar afleiðingar „brúnkuefnis“ og meirihlutinn sem er ekki fyrsti kostur Innlent Bandaríski sjóherinn vildi taka skip á leigu og gera út til Grænlands Erlent Útiloka ekki samstarf en sjá djúpa gjá í málefnunum Innlent Fleiri fréttir Lögðu herbergið í rúst og létu sig hverfa Vona að hægt verði að keyra til Eyja eftir tíu ár „Þú hefðir átt að vera með okkur í nótt“ Sekta fyrir nagladekk eftir helgi Sólmyrkvinn mögulega þúfan sem veltir hlassinu „Hann heitir bara Leó páfi held ég“ Foreldrar kaupi efnið fyrir börn sín og jafnvel vini þeirra Útiloka ekki samstarf en sjá djúpa gjá í málefnunum Kjörbúðin lokar og ein verslun eftir í bænum Alvarlegar afleiðingar „brúnkuefnis“ og meirihlutinn sem er ekki fyrsti kostur Landskjörstjórn fellst á tillögur um nýtt orðalag Ekki áhyggjuefni að skipið sé á leið til Íslands „Skutlarinn“ ekki ákærður fyrir að berja Hauk Ægi með spýtu Gullgrafaraæði magnast upp í tengslum við sólmyrkvann Bein útsending: Ræða bakslag í jafnréttismálum Kosningaspá Vísis: Berjast hart um þriðja fulltrúann Einar Ólafsson, fyrsti forstjóri Cargolux, látinn Borgin víki sér ítrekað undan ábyrgð Segir fólki á ósamþykktum peptíðum að hætta strax Hafa reist leikskóla á sex mánuðum fyrir helming kostnaðarins Ók í gegnum glerhurð í Kaupangi „Getur verið erfitt fyrir okkur sums staðar“ Eiginkonan hvarf til Rússlands skömmu eftir giftingu Forsetinn á fund páfans „Þetta er bara sanngirnismál“ Alls leituðu tvö hundruð manns í sex sólarhringa Sigmar Ó. Maríusson er látinn Lenti á hvolfi í á: „Þetta er ekkert notalegt“ „Ég er ekki viss um að þau viti hvað við viljum“ „Skilningur opnar ekki höfnina“ Sjá meira
Þegar stórt er smurt er oft fátt um smjör en Morgunblaðið greindi einmitt frá því í vikunni að kurr væri meðal starfsfólks Landspítalans vegna þess að ekki væri lengur hægt að fá Smjörva á kaffistofum starsfmanna og í mataraðstöðu á spítalanum. Heldur væri nú aðeins boðið upp á ítalska viðbitið Bertolli í mötuneytinu. Samkvæmt svari Landspítalans til Vísis ber stofnuninni skylda að horfa til tveggja þátta við innkaup á matvælum; hollustu og verðs. Og í þessu tilfelli væri Bertolli bæði hollari og ódýrari. Kílóverðið á Smjörva er um 2.042 krónur í Bónus en kílóverð á Bertolli um 1.037 kr, samkvæmt tölum frá verðlagssíðu ASÍ. „Aurarnir vega þyngra“ Skiptar skoðanir eru þó á þessu máli en Margrét Ágústa Sigurðardóttir, framkvæmdastjóri Bændasamtakanna, lýsir óánægju sinni í skoðanapistli á Vísi, en tekur fram að hún telji ekki að Landspítalinn sé „vondi kallinn“ í þessu máli. „Það er auðvelt að hafa samúð með stjórnendum spítalans sem eru að gera sitt besta við erfiðar aðstæður og að starfa innan þess ramma sem þeim er settur af stjórnvöldum,“ bætir hún við. Hún bendir þó á að í innkaupastefnu matvæla fyrir ríkisaðila frá 2019 segi með því að velja innlend matvæli í stað sambærilegra innfluttra matvæla sé stuðlað að auknu fæðuöryggi og eflingu atvinnustarfsemi á Íslandi. „Taka má hjartanlega undir þetta en því miður virðast aurarnir vega þyngra í innkaupum stofnana en langtímamarkmið um fæðuöryggi, eflingu atvinnustarfsemi, nýsköpunar og minni losun kolefnis.“ Hún segir það skjóta afar skökku við að fyrirtæki og stofnanir ríkisins skuli frekar velja innflutta matvöru til notkunar í sínum mötuneytum. Í sumum tilfellum sé um stórar stofnanir að ræða sem hafi töluvert mikil umsvif í innkaupum matvara. „Fjármunir, sem ella gætu stutt við markmið ríkisins í fjölda málaflokka, renna þess í stað í vasa heildsala og til framleiðslu landbúnaðarvara - erlendis. Vandfundið er skýrara dæmi um þegar önnur höndin byggir upp á meðan hin rífur niður.“ Hún segist ekki trúa öðru en að stjórnmálamenn, ráðherrar og þingmenn, taki þessi mál til gagngerrar skoðunar. „Innlend matvara er framleidd við aðstæður sem þykja öfundsverðar á erlendri grundu, notkun eiturefna og sýklalyfja er brotabrot á við það sem gerist í nágrannalöndunum og fjarlægðin frá framleiðanda til neytanda er örstutt. Landbúnaður og matvælaframleiðsla er hornsteinninn í mörgum dreifðari byggðum landsins auk þess sem þau skipta sköpum fyrir fæðuöryggi og viðnámsþol þjóðarinnar.“ „Hið holla Bertolli“ eða „hinn rándýri Smjörvi“? Árni Stefán Árnason dýraverndarlögfræðingur er á öndverðum meiði við framkvæmdastjórann, en hann stingur einmitt líka niður penna á Vísi þar sem hann fjallar einnig um það að Landspítalinn hafi valið „hið holla Bertolli“ yfir hinn „rándýra Smjörva.“ Hann tekur fram að notkun á mjólkurvörum feli í sér „eitthvert viðbjóðslegasta dýraníð“ sem á sér stað á Íslandi. „Ég kem því mjólkurkúnni og afkvæmum hennar til varnar í þessum pistli,“ skrifar Árni, sem vill meina að Íslendingar séu fíklar á allar mjólkurafurðir. „Kýr eru sæddar ár eftir ár til að verða ófrískar svo þær geti alið kálfa. Tilgangurinn er einn og aðeins einn, að stela mjólkinni sem þær framleiða fyrir kálfinn. Nýfæddur kálfurinn er dregin frá móður sinni stuttu eftir fæðingu og sér hana aldrei framar. Þessu klappa Íslendingar fyrir þegar þeir mæra hinn handónýta ost sem framleiddur er hérlendis og standa í röðum eftir allskonar ís og sulla í sig það sem er kallað Nýmjólk.“ Hann segir að framfylgd íslenskrar löggjafar í dýravernd er handónýt þegar komi að búfé og öfgakennd þegar komi að gæludýrum. „Niðurstaðan er einföld. Löggjafinn er ófær um að rita lög sem verndar dýr með sönnu og því er öll framkvæmd dýraverndar að lögum af hendi framkvæmdavaldsins í algeru skralli hjá hinni handónýtu Matvælastofnun en síðast en ekki síst hjá Viðreisnarráðherranum Hönnu Katrínu sem engan áhuga hefur á dýravernd.“
Landspítalinn Rekstur hins opinbera Mest lesið Lögðu herbergið í rúst og létu sig hverfa Innlent Vona að hægt verði að keyra til Eyja eftir tíu ár Innlent Foreldrar kaupi efnið fyrir börn sín og jafnvel vini þeirra Innlent „Hann heitir bara Leó páfi held ég“ Innlent „Þú hefðir átt að vera með okkur í nótt“ Innlent Sólmyrkvinn mögulega þúfan sem veltir hlassinu Innlent Segir fólki á ósamþykktum peptíðum að hætta strax Innlent Alvarlegar afleiðingar „brúnkuefnis“ og meirihlutinn sem er ekki fyrsti kostur Innlent Bandaríski sjóherinn vildi taka skip á leigu og gera út til Grænlands Erlent Útiloka ekki samstarf en sjá djúpa gjá í málefnunum Innlent Fleiri fréttir Lögðu herbergið í rúst og létu sig hverfa Vona að hægt verði að keyra til Eyja eftir tíu ár „Þú hefðir átt að vera með okkur í nótt“ Sekta fyrir nagladekk eftir helgi Sólmyrkvinn mögulega þúfan sem veltir hlassinu „Hann heitir bara Leó páfi held ég“ Foreldrar kaupi efnið fyrir börn sín og jafnvel vini þeirra Útiloka ekki samstarf en sjá djúpa gjá í málefnunum Kjörbúðin lokar og ein verslun eftir í bænum Alvarlegar afleiðingar „brúnkuefnis“ og meirihlutinn sem er ekki fyrsti kostur Landskjörstjórn fellst á tillögur um nýtt orðalag Ekki áhyggjuefni að skipið sé á leið til Íslands „Skutlarinn“ ekki ákærður fyrir að berja Hauk Ægi með spýtu Gullgrafaraæði magnast upp í tengslum við sólmyrkvann Bein útsending: Ræða bakslag í jafnréttismálum Kosningaspá Vísis: Berjast hart um þriðja fulltrúann Einar Ólafsson, fyrsti forstjóri Cargolux, látinn Borgin víki sér ítrekað undan ábyrgð Segir fólki á ósamþykktum peptíðum að hætta strax Hafa reist leikskóla á sex mánuðum fyrir helming kostnaðarins Ók í gegnum glerhurð í Kaupangi „Getur verið erfitt fyrir okkur sums staðar“ Eiginkonan hvarf til Rússlands skömmu eftir giftingu Forsetinn á fund páfans „Þetta er bara sanngirnismál“ Alls leituðu tvö hundruð manns í sex sólarhringa Sigmar Ó. Maríusson er látinn Lenti á hvolfi í á: „Þetta er ekkert notalegt“ „Ég er ekki viss um að þau viti hvað við viljum“ „Skilningur opnar ekki höfnina“ Sjá meira