Ís­land í sterkari stöðu en áður fyrir aðildar­við­ræður

„Við teljum að akkúrat núna standi Ísland það sterkt,“ sagði Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra á fundinum. 

Þar kom einnig fram að haldnar yrðu tvær atkvæðagreiðslur verði sú fyrri samþykkt. Sú seinni snúist þá um þann samning sem fæst í viðræðunum.

Spurt verður á kjörseðlinum hvort halda eigi viðræðunum áfram eða ekki. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra sagði málið þannig standa og falla með þjóðinni. Inga Sæland mennta- og barnamálaráðherra sagði stefnu Flokks fólksins skýra og að flokkurinn styddi beint lýðræði og vilja þjóðarinnar.

Hún sagðist stolt af því að sýna að þau treysti þjóðinni. Hún sé ekki hrædd við þjóðarviljann ólíkt öðrum ónefndum stjórnmálaflokkum.

Skrifar ekki undir slæman samning

Þorgerður Katrín undirstrikaði á blaðamannafundinum að ef viðræður verða samþykktar muni hún aldrei skrifa undir afsölun á forræði Íslendinga yfir auðlindum, þar á meðal fiskveiðiauðlindinni. Hún sagði að ef verði af samningsviðræðum verði byrjað á erfiðustu viðræðunum, eins og um fiskveiðistjórnun, og þá verði þeirri spurningu svarað hvort einhver möguleiki sé á undanþágum innan sambandsins. Þorgerður Katrín sagðist sannfærð um að tekið verði tillit til sérstöðu Íslands. Það skipti máli fyrir ESB að gera það og læra af Íslendingum.

Þrír mánuðir þurfa að líða frá því að Alþingi samþykkir þingsályktunartillögu þar til þjóðaratkvæðagreiðsla fer fram og voru formennirnir spurðir á blaðamannafundinum hvort þeir teldu líklegt að þessi dagsetning gæti staðist miðað við umræðu sem þarf að fara fram á þingi.

Kristrún sagði að málið krefjist umræðu en það þurfi ekki margar vikur á Alþingi.

„Mér fyndist það umhugsunarefni ef menn vilja tefja það að fólk fái að svara þessari spurningu,“ sagði forsætisráðherrann um mögulegt málþóf stjórnarandstöðu.

Hvað varðar markmið samninga sagði Þorgerður að tryggja þurfi auðlindir, efnahagslegt og félagslegt öryggi og efnahagslegar varnir. Margt hafi breyst frá því að viðræður voru stöðvaðar á sínum tíma. Markmið Íslands sé þó óbreytt. Samningskaflar sem var lokað á sínum tíma verði uppfærðir. Þorgerður Katrín sagði fyrri umsókn enn gilda.

Hefur áhyggjur af erlendum afskiptum

Þorgerður Katrín sagði mega búast við því að erlend ríki reyni að hafa afskipti af kosningunni og kom skýrt fram í máli formanna að erlend afskipti yrðu ekki liðin, sama hvort það væri af hálfu ákveðinna ríkja eða Evrópusambandsins sjálfs.

„Það má búast við því að erlend ríki geti verið með óbein afskipti af okkur. Þá skiptir þess vegna máli að við tökum yfirvegaða og upplýsta umræðu,“ sagði hún á fundinum og að hún hefði áhyggjur af afskiptum Rússa.

Kristrún var spurð á fundinum um tímasetningu atkvæðagreiðslunnar, við lok sumars þegar fólk er í fríi og Alþingi ekki hafið eftir sumarfrí. Hún sagði mikla umræðu um Evrópusambandið í samfélaginu og að fólk hefði beðið atkvæðagreiðslunnar. Gott sé að þjóðin fái rými til að íhuga málið með sjálfri sér, fjarri umræðu á Alþingi.

„Ég efast ekki um að það verður næg pólitísk umræða um þetta mál.“