Skilvirkir ferlar, betri reglur Einar Bárðarson skrifar 9. mars 2026 11:02 Einföldun regluverks var rauði þráðurinn á nýliðnu Iðnþingi Samtaka iðnaðarins, þar sem lögð var áhersla á að þótt regluverk sé nauðsynlegt til að tryggja öryggi og gæði geti of flókið og íþyngjandi kerfi dregið úr verðmætasköpun, sérstaklega hjá litlum og meðalstórum fyrirtækjum. Markmiðið ætti því ekki endilega að vera færri reglur heldur betri reglur: skilvirkari ferlar, samræmdar kröfur og betri stjórnsýsla sem gerir frumkvöðlum og fyrirtækjum kleift að verja meiri tíma í nýsköpun, vöxt og þjónustu við viðskiptavini.Í kjölfar þess þegar svokallað Hygge-mál náði hámarki í umræðunni síðastliðið haust og Samtök fyrirtækja í veitingarekstri (SVEIT) birtu viðhorfskönnun meðal félagsmanna um starfsemi heilbrigðiseftirlita landsins varð ljóst að margir rekstraraðilar upplifa regluverkið sem þungt og óskilvirkt. Í framhaldinu tók ráðherra, Jóhann Páll Jóhannsson, mikilvægt skref þegar hann afnam kröfu um fjögurra vikna auglýsingatíma vegna starfsleyfa í veitingarekstri sem hafði þá nýverið tekið gildi og olli öllu meira tjóni en henni var ætlað að fyrirbyggja.Með þeirri breytingu var stigið skref í átt að einfaldara og skynsamlegra regluverki fyrir íslenskt atvinnulíf.Um árabil hafa lítil og meðalstór fyrirtæki þurft að starfa innan regluverks sem í mörgum tilfellum hefur orðið flóknara og meira íþyngjandi en þörf er fyrir. Fjögurra vikna auglýsingaskylda vegna starfsleyfa var eitt dæmi um slíkt fyrirkomulag. Hún olli óþarfa töfum í rekstri án þess að ljóst væri að raunveruleg þörf væri fyrir slíkt ferli. Raunar virðist sem fáir hafi kallað eftir þessari skyldu – og síst þau heilbrigðiseftirlit sem sinna framkvæmd reglnanna.Það er því ánægjulegt þegar stjórnvöld taka skref til að einfalda ferla og draga úr óþarfa skriffinnsku. Fyrirtæki þurfa að geta einbeitt sér að því sem skiptir mestu máli: að skapa verðmæti, þjónustu og störf. Þegar stjórnsýslan er einföld og skilvirk nýtist tími og orka betur bæði hjá fyrirtækjum og hjá hinu opinbera.Nú er mikilvægt að halda áfram á þessari vegferð og taka fleiri skref í átt að einfaldara og skilvirkara regluverki fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki. Slíkar umbætur eru ekki aðeins til hagsbóta fyrir atvinnulífið, heldur fyrir samfélagið allt. Ég heyrði Jóhann Pál boða það í erindinu sínu á Iðnþinginu að hann ætlaði að leita frekari leiða til einföldunar og við hjá Sveit styðjum alla slíka leit.Höfundur er framkvæmdastjóri Sveit, samtaka fyrirtækja á veitingamarkaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Einar Bárðarson Mest lesið Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir Skoðun Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson Skoðun Óvissan í alþjóðamálum - Hvað ef Norðmenn verða á undan? Dagur B. Eggertsson Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þegar ríkið tekur reikninginn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin um þjóðartekjurnar Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Falleinkunn heima, en hugurinn í Brussel Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Tökum slaginn fyrir börnin Tótla I. Sæmundsdóttir,Þorbjörg Helga Þorgilsdóttir skrifar Skoðun Óvissan í alþjóðamálum - Hvað ef Norðmenn verða á undan? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hollenska húsnæðislánið Arnór Ingi Finnbjörnsson skrifar Skoðun Borgin þarf ekki kjötexi — hún þarf mælikerfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Stríð ESB gegn jöfnuði og velferð Andri Sigurðsson skrifar Skoðun Já núna – til að geta sagt nei síðar Friðrik Björgvinsson skrifar Skoðun Þegar efinn verður þýðingarmeiri en sannleikurinn Guðjón Heiðar Pálsson skrifar Skoðun Sex ýkjur nei-sinna og já-sinna Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Komið gott Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns skrifar Skoðun Sjálfstæð þjóð tekur sér sæti við borðið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ræður Evrópusambandið hvort dánaraðstoð verði leyfð á Íslandi? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun 4.677 nýir vegfarendur á leið í skólann Lára Hrafnsdóttir,Gunnar Geir Gunnarsson skrifar Skoðun Evran lækkar ekki vextina Magnús B. Jóhannesson skrifar Skoðun Trúum á enn stærra og sterkara Ísland Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Sjá meira
Einföldun regluverks var rauði þráðurinn á nýliðnu Iðnþingi Samtaka iðnaðarins, þar sem lögð var áhersla á að þótt regluverk sé nauðsynlegt til að tryggja öryggi og gæði geti of flókið og íþyngjandi kerfi dregið úr verðmætasköpun, sérstaklega hjá litlum og meðalstórum fyrirtækjum. Markmiðið ætti því ekki endilega að vera færri reglur heldur betri reglur: skilvirkari ferlar, samræmdar kröfur og betri stjórnsýsla sem gerir frumkvöðlum og fyrirtækjum kleift að verja meiri tíma í nýsköpun, vöxt og þjónustu við viðskiptavini.Í kjölfar þess þegar svokallað Hygge-mál náði hámarki í umræðunni síðastliðið haust og Samtök fyrirtækja í veitingarekstri (SVEIT) birtu viðhorfskönnun meðal félagsmanna um starfsemi heilbrigðiseftirlita landsins varð ljóst að margir rekstraraðilar upplifa regluverkið sem þungt og óskilvirkt. Í framhaldinu tók ráðherra, Jóhann Páll Jóhannsson, mikilvægt skref þegar hann afnam kröfu um fjögurra vikna auglýsingatíma vegna starfsleyfa í veitingarekstri sem hafði þá nýverið tekið gildi og olli öllu meira tjóni en henni var ætlað að fyrirbyggja.Með þeirri breytingu var stigið skref í átt að einfaldara og skynsamlegra regluverki fyrir íslenskt atvinnulíf.Um árabil hafa lítil og meðalstór fyrirtæki þurft að starfa innan regluverks sem í mörgum tilfellum hefur orðið flóknara og meira íþyngjandi en þörf er fyrir. Fjögurra vikna auglýsingaskylda vegna starfsleyfa var eitt dæmi um slíkt fyrirkomulag. Hún olli óþarfa töfum í rekstri án þess að ljóst væri að raunveruleg þörf væri fyrir slíkt ferli. Raunar virðist sem fáir hafi kallað eftir þessari skyldu – og síst þau heilbrigðiseftirlit sem sinna framkvæmd reglnanna.Það er því ánægjulegt þegar stjórnvöld taka skref til að einfalda ferla og draga úr óþarfa skriffinnsku. Fyrirtæki þurfa að geta einbeitt sér að því sem skiptir mestu máli: að skapa verðmæti, þjónustu og störf. Þegar stjórnsýslan er einföld og skilvirk nýtist tími og orka betur bæði hjá fyrirtækjum og hjá hinu opinbera.Nú er mikilvægt að halda áfram á þessari vegferð og taka fleiri skref í átt að einfaldara og skilvirkara regluverki fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki. Slíkar umbætur eru ekki aðeins til hagsbóta fyrir atvinnulífið, heldur fyrir samfélagið allt. Ég heyrði Jóhann Pál boða það í erindinu sínu á Iðnþinginu að hann ætlaði að leita frekari leiða til einföldunar og við hjá Sveit styðjum alla slíka leit.Höfundur er framkvæmdastjóri Sveit, samtaka fyrirtækja á veitingamarkaði.