Má ég líka gera upp í evrum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar 15. mars 2026 22:30 Umræðan um krónuna og evruna kemur reglulega upp á Íslandi. Soldið svona sagan endalausa. Við höfum talað og rifist um þetta árum saman, en það hefur í raun ekki leitt neitt af sér. Umræðan verður líka fljótt tilfinningaþrungin. Sumir segja krónuna vera stóran hluta af sjálfstæði okkar. Aðrir segja hana veikja heimilin. Svona tala sérfræðingar oft í kross og margir sitja eftir ringlaðir. Ég viðurkenni að ég er ein þeirra. Þetta er augljóslega ekki einfalt mál. En einmitt þess vegna finnst mér mikilvægt að við spyrjum spurninga og skoðum staðreyndir. Spurningin sem ætti að skipta mestu máli hér er einföld: Getur líf almennings á Íslandi orðið fyrirsjáanlegra og stöðugra? Í þessari umræðu er vert er að benda á að mörg stærstu fyrirtæki Íslands gera upp í evrum. Ekki í krónum. Þau taka lán í evrum, gera samninga í evrum og reikna tekjur sínar í evrum. Af hverju? Jú, vegna þess að evran er stöðugri og fyrirsjáanlegri en íslenska krónan. Fyrirtæki sem starfa á mörkuðum erlendis reyna því oft að verja sig gegn gengissveiflum. Almenningur hefur hins vegar ekki þann möguleika og fær launin sín í krónum. Hjúkrunarfræðingurinn. Kennarinn. Venjulegt launafólk. Og þegar krónan veikist hækkar verðið á því sem við þurfum að kaupa. Mat, eldsneyti, lyf. En ég velti því fyrir mér: Ef evran getur skapað meiri stöðugleika fyrir fyrirtæki, gæti hún þá mögulega líka skapað meiri stöðugleika fyrir heimilin? Ég er ekki að halda því fram að evran sé töfralausn. En þetta er samt umræða sem við ættum að geta átt, ekki bara út frá tilfinningum eða stolti. Heldur líka út frá spurningunni sem skiptir flest heimili máli. Hvernig getum við gert lífið fyrirsjáanlegra fyrir almenning? Eða í einföldu máli: Má ég líka gera upp í evrum? Höfundur er hjúkrunarfræðingur sem trúir því að stundum séu einföldu spurningarnar þær mikilvægustu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Skoðun Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Sjá meira
Umræðan um krónuna og evruna kemur reglulega upp á Íslandi. Soldið svona sagan endalausa. Við höfum talað og rifist um þetta árum saman, en það hefur í raun ekki leitt neitt af sér. Umræðan verður líka fljótt tilfinningaþrungin. Sumir segja krónuna vera stóran hluta af sjálfstæði okkar. Aðrir segja hana veikja heimilin. Svona tala sérfræðingar oft í kross og margir sitja eftir ringlaðir. Ég viðurkenni að ég er ein þeirra. Þetta er augljóslega ekki einfalt mál. En einmitt þess vegna finnst mér mikilvægt að við spyrjum spurninga og skoðum staðreyndir. Spurningin sem ætti að skipta mestu máli hér er einföld: Getur líf almennings á Íslandi orðið fyrirsjáanlegra og stöðugra? Í þessari umræðu er vert er að benda á að mörg stærstu fyrirtæki Íslands gera upp í evrum. Ekki í krónum. Þau taka lán í evrum, gera samninga í evrum og reikna tekjur sínar í evrum. Af hverju? Jú, vegna þess að evran er stöðugri og fyrirsjáanlegri en íslenska krónan. Fyrirtæki sem starfa á mörkuðum erlendis reyna því oft að verja sig gegn gengissveiflum. Almenningur hefur hins vegar ekki þann möguleika og fær launin sín í krónum. Hjúkrunarfræðingurinn. Kennarinn. Venjulegt launafólk. Og þegar krónan veikist hækkar verðið á því sem við þurfum að kaupa. Mat, eldsneyti, lyf. En ég velti því fyrir mér: Ef evran getur skapað meiri stöðugleika fyrir fyrirtæki, gæti hún þá mögulega líka skapað meiri stöðugleika fyrir heimilin? Ég er ekki að halda því fram að evran sé töfralausn. En þetta er samt umræða sem við ættum að geta átt, ekki bara út frá tilfinningum eða stolti. Heldur líka út frá spurningunni sem skiptir flest heimili máli. Hvernig getum við gert lífið fyrirsjáanlegra fyrir almenning? Eða í einföldu máli: Má ég líka gera upp í evrum? Höfundur er hjúkrunarfræðingur sem trúir því að stundum séu einföldu spurningarnar þær mikilvægustu.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar