Lærum af sögunni: Segjum NEI við ESB! Jón Gerald Sullenberger skrifar 21. mars 2026 16:30 Dönsk yfirráð og fullveldibarátta Íslands Árið 1848 skrifaði Jón Sigurðsson forseti „Hugvekju til Íslendinga“ eftir að Danir höfðu afsalað sér ‘‘EINVELDI‘‘ yfir Íslandi. Þar hvatti hann til þess að Ísland yrði sjálfstætt og fullvalda ríki. Árið 1940 réðust Þjóðverjar inn í Danmörku gátu Danir hvorki varið land sitt né Ísland. Á þeim tíma voru sambandslög milli Danmerkur og Íslands sem skilgreindu hvernig löndin tengdust áður en Ísland var sjálfstætt lýðveldi. Framsýnir Íslendingar og sjálfstæðismenn sáu tækifæri og héldu þjóðaratkvæðagreiðslu varðandi uppsögn sambandslagana við Dani og samþykkt var stofnun lýðveldis Íslands. 98,4% landsmanna samþykktu uppsögnina og stjórnarskrána sem tók gildi 17. júní 1944. Bretar voru andvígir lýðveldisstofnuninni en aftur á móti studdu Bandaríkin sjálfstæði Íslands. Árunum fyrir 1944 þegar Danir höfðu yfirráð yfir Íslandi stóð á gluggaskiltum fínu búðanna í Kaupmannahöfn: „Ingen hunde og ingen Islændinge.“ Þetta sýnir hvaða augum „vinir“ okkar Danir litu á Íslendinga. Truman-tilskipanir og hafréttur Árið 1945 lagði Harry Truman, Bandaríkaforseti, grunninn að yfirráðarétti þjóða yfir landgrunni sínum (continental shelf, landhelgi) með tveimur tilskipunum. Sendiherra Íslands í Washington, Thor Thors (bróðir forsætisráðherrans Ólafs Thors), flutti boð strax heim um þessa merku tilskipun Trumans. Ísland varð í kjölfarið frumkvöðull vestrænna ríkja í hafréttarmálum og færði landhelgi sína út í skrefum. 1958 úr fjórum í tólf mílur, 1972 úr tólf í fimmtíu mílur og loks í tvöhundruð mílur árið 1975. Kalda stríðið og stuðningur Bandaríkjanna Þessar breytingar leiddu til nokkurra „þorskastríða“ við Breta um landhelgi Íslands og fiskveiðirétt. Bandaríkin beittu þrýstu á Bretar að láta undan árás á Ísland vegna þess að Ísland væri eitt af stofnendum NATO. Í framhaldi felldu Bandaríkin niður tolla á íslenskan fisk og opnuðu þar með nýjan markað fyrir Íslendinga Í Bandaríkjunum. Rússar keyptu sjávarafurði af Íslendingum, en eingin önnur Evrópuríki komu Íslendingum til hjálpar og lokað var á sölu fisks til meginlands Evrópu. Marshall-planið og NATO Árið 1948 lagði Truman Bandaríkjaforseti grunninn að Marshall-planinu og NATO. Ísland fékk 43 milljónir dollara í aðstoð – hæstu fjárhæð sem ríki fékk miðað við höfðatölu – sem tvöfaldaði þjóðartekjur Íslendinga. Þetta var upphaf iðnvæðingar landsins og breytti Íslandi úr einu fátækasta ríki Evrópu í eitt það ríkasta. Ekkert Evrópuríkjanna tóku þátt í uppbyggingu Íslends eftir seinni heimsstyrjöldina, en Bandaríkin stóðu þar þétt við bakið á Íslendingum. Keflavíkurflugvöllur og Loftleiðir Bandaríkin byggðu Keflavíkurflugvöll („Meeks Field“) 1943 og afhentu þeir Íslandi völlin þeim að kostnaðarlausu 1946. Árið 1946 var gerður loftferðasamningu á milli Íslands og Bandaríkjanna. Þetta veitti Loftleiðum (síðar Icelandair) forgang á flugi til New York og Evrópu ásamt lágum gjaldtökum á lendingarleyfum um Bandaríkin. Þetta lagði grunn að ferðaþjónustu, einni stærstu atvinnugrein Íslands sem nú skilar rúmum 600 milljörðum króna og 200 milljörðum í skatttekjur 2025 – þar af mest frá Bandaríkjunum. Ekkert Evrópuríki kom nálægt uppbyggingu Keflavíkurflugvallar. Álver og útflutningur Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum. Álútflutningur skilar 422 milljörðum króna árlega (2025). Silgt er með farminn til Rotterdam þar sem hann er umskipaður og fluttur áfram til Asíu og Bandaríkjanna, lítið brot fer til ESB-landa. Útflutningur frá Íslandi til Bandaríkjanna nemur 20–35% af heildarútflutningi ef álið er talið með. ESB-árásir og samningar Fátt er um fína drætti þegar samskipti Íslands og Evrópuríkja eru skoðuð. Bretar réðust á Ísland í þorskastríðunum, settu hryðjuverkalög á Ísland 2008 (Bretar voru þá í ESB) og hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslendinga. Það var Rússland og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (með Bandaríkin í forystu) sem komu Íslendingum til hjálpar með neyðarláni. Bretar og Hollendingar (ESB) gengu harðast fram við að stoppa þessa fyrirgreiðslu enda ætluðu þeir sér að setja Ísland í greiðslufangelsi næstu áratugina. Þegar upp var staðið voru það Bandaríkin sem leiddu 4,6 milljarða fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Undirritun Parísarsáttmálans 2016 skuldbatt Ísland til að greiða tugi milljarða í ESB-kolefnisskatt, sem mun íþyngja Íslenskum neytendum um ókomna tíð. Munu íslensk flugfélög og skipafélög lifa þetta af, og íslenskir neytendur munu finna gríðarlega fyrir þessum skatti þegar hann kemur að fullu til framkvæmda á næsta ári. Haustið 2025 braut ESB tollasamninga við Ísland með verndartollum á kísilmálmi og hafði Ísland ekkert um það að segja. Með þrýstingi frá ESB hafa Íslendingar lagt fram framlög til Úkraínu upp á 23 milljarða króna vegna stríðsátaka á sama tíma tekst ekki að halda bráðamóttökunni í Fossvogi í ásættanlegu ástandi. Hvað ætli þjóðaratkvæðagreiðslan í haust muni kosta ríkissjóð marga milljarða? Er ekki hægt að nýta þá fjármuni skattgreiðenda í mikilvægari verkefni fyrir land og þjóð! Sagan sýnir að Bandaríkin, ekki ESB-löndin, hafa stutt uppbyggingu Íslands. Vonandi kynnir utanríkisráðherrann sér þetta áður en hún „afhendir“ landið til Brussel. Átta ferðir hennar til Brussel og ein fýluferð til Bandaríkjanna lofa ekki góðu fyrir land og þjóð. Verndum sjálfstæði Íslands gegn ESB og glóblistunum í Brussel! Berum virðingu fyrir baráttu og framsýni Jóns Sigurðssonar forseta, Hannesar Hafstein, Sveins Björnssonar, Ólafs Thors, Bjarna Benediktssonar eldri og Davíðs Oddssonar, stöndum saman og verjum 100 ára sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og tryggjum að við gefum hana ekki á silfurfati til Brussel. Segjum nei takk við ESB! Höfundur er fasteigansali á Miami Flórdía. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen Skoðun Skoðun Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir Norðurland og landið allt Heimir Örn Árnason skrifar Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Frelsi ungra Íslendinga til framtíðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Hvernig verjum við sjálfstæði Íslands til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Staðreyndir og fræðsla um flugmannsstarfið Matthías Arngrímsson skrifar Sjá meira
Dönsk yfirráð og fullveldibarátta Íslands Árið 1848 skrifaði Jón Sigurðsson forseti „Hugvekju til Íslendinga“ eftir að Danir höfðu afsalað sér ‘‘EINVELDI‘‘ yfir Íslandi. Þar hvatti hann til þess að Ísland yrði sjálfstætt og fullvalda ríki. Árið 1940 réðust Þjóðverjar inn í Danmörku gátu Danir hvorki varið land sitt né Ísland. Á þeim tíma voru sambandslög milli Danmerkur og Íslands sem skilgreindu hvernig löndin tengdust áður en Ísland var sjálfstætt lýðveldi. Framsýnir Íslendingar og sjálfstæðismenn sáu tækifæri og héldu þjóðaratkvæðagreiðslu varðandi uppsögn sambandslagana við Dani og samþykkt var stofnun lýðveldis Íslands. 98,4% landsmanna samþykktu uppsögnina og stjórnarskrána sem tók gildi 17. júní 1944. Bretar voru andvígir lýðveldisstofnuninni en aftur á móti studdu Bandaríkin sjálfstæði Íslands. Árunum fyrir 1944 þegar Danir höfðu yfirráð yfir Íslandi stóð á gluggaskiltum fínu búðanna í Kaupmannahöfn: „Ingen hunde og ingen Islændinge.“ Þetta sýnir hvaða augum „vinir“ okkar Danir litu á Íslendinga. Truman-tilskipanir og hafréttur Árið 1945 lagði Harry Truman, Bandaríkaforseti, grunninn að yfirráðarétti þjóða yfir landgrunni sínum (continental shelf, landhelgi) með tveimur tilskipunum. Sendiherra Íslands í Washington, Thor Thors (bróðir forsætisráðherrans Ólafs Thors), flutti boð strax heim um þessa merku tilskipun Trumans. Ísland varð í kjölfarið frumkvöðull vestrænna ríkja í hafréttarmálum og færði landhelgi sína út í skrefum. 1958 úr fjórum í tólf mílur, 1972 úr tólf í fimmtíu mílur og loks í tvöhundruð mílur árið 1975. Kalda stríðið og stuðningur Bandaríkjanna Þessar breytingar leiddu til nokkurra „þorskastríða“ við Breta um landhelgi Íslands og fiskveiðirétt. Bandaríkin beittu þrýstu á Bretar að láta undan árás á Ísland vegna þess að Ísland væri eitt af stofnendum NATO. Í framhaldi felldu Bandaríkin niður tolla á íslenskan fisk og opnuðu þar með nýjan markað fyrir Íslendinga Í Bandaríkjunum. Rússar keyptu sjávarafurði af Íslendingum, en eingin önnur Evrópuríki komu Íslendingum til hjálpar og lokað var á sölu fisks til meginlands Evrópu. Marshall-planið og NATO Árið 1948 lagði Truman Bandaríkjaforseti grunninn að Marshall-planinu og NATO. Ísland fékk 43 milljónir dollara í aðstoð – hæstu fjárhæð sem ríki fékk miðað við höfðatölu – sem tvöfaldaði þjóðartekjur Íslendinga. Þetta var upphaf iðnvæðingar landsins og breytti Íslandi úr einu fátækasta ríki Evrópu í eitt það ríkasta. Ekkert Evrópuríkjanna tóku þátt í uppbyggingu Íslends eftir seinni heimsstyrjöldina, en Bandaríkin stóðu þar þétt við bakið á Íslendingum. Keflavíkurflugvöllur og Loftleiðir Bandaríkin byggðu Keflavíkurflugvöll („Meeks Field“) 1943 og afhentu þeir Íslandi völlin þeim að kostnaðarlausu 1946. Árið 1946 var gerður loftferðasamningu á milli Íslands og Bandaríkjanna. Þetta veitti Loftleiðum (síðar Icelandair) forgang á flugi til New York og Evrópu ásamt lágum gjaldtökum á lendingarleyfum um Bandaríkin. Þetta lagði grunn að ferðaþjónustu, einni stærstu atvinnugrein Íslands sem nú skilar rúmum 600 milljörðum króna og 200 milljörðum í skatttekjur 2025 – þar af mest frá Bandaríkjunum. Ekkert Evrópuríki kom nálægt uppbyggingu Keflavíkurflugvallar. Álver og útflutningur Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum. Álútflutningur skilar 422 milljörðum króna árlega (2025). Silgt er með farminn til Rotterdam þar sem hann er umskipaður og fluttur áfram til Asíu og Bandaríkjanna, lítið brot fer til ESB-landa. Útflutningur frá Íslandi til Bandaríkjanna nemur 20–35% af heildarútflutningi ef álið er talið með. ESB-árásir og samningar Fátt er um fína drætti þegar samskipti Íslands og Evrópuríkja eru skoðuð. Bretar réðust á Ísland í þorskastríðunum, settu hryðjuverkalög á Ísland 2008 (Bretar voru þá í ESB) og hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslendinga. Það var Rússland og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (með Bandaríkin í forystu) sem komu Íslendingum til hjálpar með neyðarláni. Bretar og Hollendingar (ESB) gengu harðast fram við að stoppa þessa fyrirgreiðslu enda ætluðu þeir sér að setja Ísland í greiðslufangelsi næstu áratugina. Þegar upp var staðið voru það Bandaríkin sem leiddu 4,6 milljarða fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Undirritun Parísarsáttmálans 2016 skuldbatt Ísland til að greiða tugi milljarða í ESB-kolefnisskatt, sem mun íþyngja Íslenskum neytendum um ókomna tíð. Munu íslensk flugfélög og skipafélög lifa þetta af, og íslenskir neytendur munu finna gríðarlega fyrir þessum skatti þegar hann kemur að fullu til framkvæmda á næsta ári. Haustið 2025 braut ESB tollasamninga við Ísland með verndartollum á kísilmálmi og hafði Ísland ekkert um það að segja. Með þrýstingi frá ESB hafa Íslendingar lagt fram framlög til Úkraínu upp á 23 milljarða króna vegna stríðsátaka á sama tíma tekst ekki að halda bráðamóttökunni í Fossvogi í ásættanlegu ástandi. Hvað ætli þjóðaratkvæðagreiðslan í haust muni kosta ríkissjóð marga milljarða? Er ekki hægt að nýta þá fjármuni skattgreiðenda í mikilvægari verkefni fyrir land og þjóð! Sagan sýnir að Bandaríkin, ekki ESB-löndin, hafa stutt uppbyggingu Íslands. Vonandi kynnir utanríkisráðherrann sér þetta áður en hún „afhendir“ landið til Brussel. Átta ferðir hennar til Brussel og ein fýluferð til Bandaríkjanna lofa ekki góðu fyrir land og þjóð. Verndum sjálfstæði Íslands gegn ESB og glóblistunum í Brussel! Berum virðingu fyrir baráttu og framsýni Jóns Sigurðssonar forseta, Hannesar Hafstein, Sveins Björnssonar, Ólafs Thors, Bjarna Benediktssonar eldri og Davíðs Oddssonar, stöndum saman og verjum 100 ára sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og tryggjum að við gefum hana ekki á silfurfati til Brussel. Segjum nei takk við ESB! Höfundur er fasteigansali á Miami Flórdía.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar
Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar