Nokkur orð í viskubrunninn Einar Helgason skrifar 26. mars 2026 18:33 Hvað er betra þegar maður er kominn á efri ár og sestur í helgan stein eins og það er kallað að fylgjast með þjóðfélagsumræðunni á íslandi frá degi til dags. Og þegar sú furðulega ákvörðun ríkisstjórnarinnar að efna eitt af loforðum sínum í kosningabaráttunni og kanna aðild að Evrópusambandinu varð að veruleika þá má heita að fjörið hafi virkilega byrjað. Í fyrsta lagi kom það mér á óvart að stjórnmálaflokkar sem ná kjöri og mynda ríkisstjórn ætla að standa við kosningaloforð. Og satt að segja þótt ég sé komin nálægt áttrætt hef ég ekki beint vanist því í gegn um tíðina á Íslandi. En þar sem ég er auðvita bjartsýnn og vongóður maður þá vona ég innilega að þetta sé ekki merki um að það eigi að fara að umbylta þjóðfélaginu í eitthvað sem heitir siðað. En þegar þessi ákvörðun lá fyrir um hvort við Íslendingar ættum að sundra sjálfstæði okkar með því að leggja lag okkar við þessa skuggalegu verur sem sitja í kjöllurunum þarna í Brussel, þá fór maður að hlusta betur. Hvort sem þátturinn heitir Silfrið eða Sprengisandur eða eitthvað annað þá lagði maður sig fram um að missa ekki af neinu. Kannski er það því að þakka að ég finn mig knúin til að leggja orð í þennan viskubrunn eftir að hafa hlustað á öll þessi gáfumenni sem þar hafa látið ljós sitt skína. Og þvílík speki og gáfur sem þarna hefur flætt um allar gáttir gerir mann hreinlega orðlausan. Í fyrsta lagi, eins og gáfumennirnir segja, auðvita förum við ekki að hætta okkur inn í brennandi hús. En samkvæmt frásögn þeirra logar allt Evrópusambandið stafnanna á milli og er komið að því að hrynja. Við getum auðvitað verið þakklát fyrir að menn með gáfnafar á þessu kaliberi vara okkur við. Enda hef ég alltaf haft grun um að það sé stórhættulegt að skreppa til Kaupmannahafnar eða Stokkhólms vegna brunans sem þar geisar. Svo er þetta með sjálfstæðið sem við töpum eins og gáfumennirnir segja, það er náttúrlega mun meira sjálfstæði fólgið í því að sitja úti á gangi í dimmum kjöllurunum í Brussel en við fundarborðið í herberginu þar sem ákvarðanir eru teknar. Þar getum við setið áhyggjulaus og jafnvel leikið okkur í símanum á meðan þeir sem sitja við fundarborðið búa til einhverjar reglugerðir til að fara eftir. Þegar fundirnir eru svo búnir þá tökum við bara við reglugerðunum fullkomlega áhyggjulaus og bætum kannski eitthvað við þær svona til að sýna hvað við erum gáfuð. Það er nú varla hægt að vera sjálfstæðari en þetta. Í einum af gáfumannaþáttunum sem ég hef hlustað á að undanförnu talaði kona sem lýsti furðu sinni á því að einhver Íslendingur dytti það í hug að ganga í Evrópusambandið. Þessi kona sem þarna talaði var hvorki meira né minna en formaður flokks sem einu sinni var stór á Íslandi en hefur nú skroppið saman í flokksbrot þótt furðulegt sé. Hún benti auðvita réttilega á það að þar sem okkar land væri á alþjóðlegum mælikvörðum besta land í heimi til að búa á þá væri það furðulegt að einhverjum dytti þessi della í hug. Hérna væri jöfnuður á milli þjóðfélagshópa svo stórkostlega mikill að aðrar þjóðir kæmust ekki með tærnar þar sem við hefðum hælanna. Eftir að ég hafði hlustað á þessa ágætu konu flytja þennan boðskap þá fór ég að íhuga hvort ég væri svona helvíti heimskur að ég sæi þetta ekki. Þegar ég fór svo að reikna þetta út í rólegheitunum þá sá ég auðvita að konan hafði alveg laukrétt fyrir sér. Sko, ef maður tekur laun sem þessi kona fær í hverjum mánuði og ellilaunin sem ég fæ á mánuði þá sér náttúrlega hver heilvita maður hvað maður hefur það gott. Ef hún, sem hefur í laun svona tvær til þrjár milljónir á mánuði og ég með mín ellilaun sem er tæplega fjögur hundruð þúsund leggjum saman og deilum með tveimur þá sér þetta auðvita hver hálfviti. Ég er bara svo mikill bjáni að ég hef ekki séð hvað miklir fjármunir hellast inn á reikninginn minn um hver mánaðarmót. Og, ég sem stóð í þeirri meiningu að ég hefði ekki efni á að skreppa til Tene. Ég sé það auðvita núna að ég gæti kíkt þangað einu sinni í mánuði ef ég vildi með svona rosalaun á mánuði. Það er ekkert skrítið þegar alþjóðastofnanir úti í heimi fá svona útreikninga að þeir setji Ísland í fremsta sæti í lífskjörum. Svo er það hann Jói sem býr hérna á hæðinni fyrir neðan með henni Dísu konunni sinni. Þetta unga fólk er sko gott dæmi um sjálfstæða Íslendinga sem munu aldrei samþykkja að ganga í þetta Evrópusamband. Hann starfar á bensínstöðinna hérna úti á horni en Dísa vinnur í leikskóla. Reyndar er þau bæði með aukavinnu þar sem þau vinna fram á nótt í hreingerningum og um helgar líka sérstaklega til þess að geta borgað húsaleiguna. En þau eru það lánsöm að leigja íbúðina hjá fyrirtækinu, Sporður EHF, sem á nokkur þúsund íbúðir og er í eigu nokkra útgerðamanna á Íslandi. Stærsti eigandi þar er líklegast hún Gudda, en hún er frá Vestmannaeyjum. Eins og Jói segir stundum þegar hann rífst við vinnufélagana. Ég hefði ekki þetta frelsi til að vinna á mörgum stöðum ef við færum inn í þetta Evrópusamband. Og síðan bætir hann gjarnan við að hann myndi aldrei taka séns á því að bæði missa sjálfstæðið og auðlindir þjóðarinnar í hendurnar á þessum græðgispungum sem sitja í dimmum kjöllurunum þarna í Brussel. Og Jói veit alveg hvað hann syngur þótt honum hafi ekki gengið vel í gegn um skólagönguna og hafi ekki getað lesið sér til gagns. Enda þarf hann ekkert að lesa sér til um þetta andskotans Evrópusamband eftir að hann hefur hlustað á sinn mann, Sigmund Davíð segja frá hvers konar glæpafélag þetta er og ekki lýgur hann, þingmaðurinn sjálfur. Svo get ég ekki látið það vera í þessum hugleiðingum mínum en að minnast á Íslensku krónuna. En það eru einhverjir bjánar sem halda því fram að ef við köstum henni og tökum einhverja útlenska peninga þá muni bæði vextir og óstöðugt gengi snarlagast í Íslensku þjóðfélagi. Þvílíkur barnaskapur sem þarna er á ferðinni og ég spyr bara á móti, hvað haldið þið að hafi bjargað okkur út úr hruninu sem var auðvita bara prófraun á okkar fjármálasnilli. Ekki þurftu frændur okkar Færeyingarnir að takast á slíka eldraun, enda hefðu þeir varla ráðið við það. Þjóð sem á ekki einu sinni seðlabanka eins og við Íslendingar þar sem tæplega þrjú hundruð mans reikna út vexti frá morgni til kvölds. Hvar í ósköpunum ættum við að finna vinnu fyrir allt þetta fólk ef við færum að nota aðra mynt en krónuna. Svo vitum við öll um þessi tæplega þrjú hundruð stærstu fyrirtæki á Íslandi sem eru að prófa að reka sjálfan sig með erlendum peningum að auðvita eru þau að prófa þetta eingöngu fyrir okkur fátæka fólkið til að vara okkur við að fara sömu leið. Enda eru stjórnendur þessara fyrirtækja duglegastir við að segja okkur að við myndum missa allt sjálfstæði ef við færum að nota aðra mynt. Þarna er kannski kominn skýringinn á því hvers vegna þeir snúa ekki til baka og taka upp okkar Íslensku krónu í sínum rekstri. Þeir eru auðvita búnir að missa allt sjálfstæði til að snúa við og komast ekki til baka. En svona að síðustu ætla ég að fullvissa ykkur lesendur góðir að ég mun áfram fylgjast vel með öllum umræðum um þessi mál og upplýsa ykkur svo við förum ekki að álpast inn í þetta Evrópusamband. Höfundur er eftirlaunaþegi sem hefur gaman af því að velta sér upp úr þjóðfélagsmálum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson Skoðun Kristrún Frostadóttir sammála nei-sinnum Guðmundur Edgarsson Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir Skoðun Halldór 01.08.2026 Halldór Heilbrigt starfsumhverfi Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar Skoðun Ísland í nýrri heimsmynd Dagur Jónsson Skoðun Fullyrðingar og raunveruleikinn Jón Frímann Jónsson Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén Skoðun Skoðun Skoðun Sex ástæður fyrir JÁ-i í ágúst Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Heilbrigt starfsumhverfi Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ísland í nýrri heimsmynd Dagur Jónsson skrifar Skoðun Fullyrðingar og raunveruleikinn Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Kristrún Frostadóttir sammála nei-sinnum Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Brestur í manngæsku - ESB og flóttafólk Ari Orrason skrifar Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson skrifar Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir skrifar Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén skrifar Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hvar eru góðu mennirnir? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Slagorð í stað gagna: Grein Snorra Mássonar um ESB-aðild Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Hættulegasti tími ársins í umferðinni Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Að neita að leita Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber raunverulega ábyrgð á minkaslysinu? Anahita Sahar Babaei skrifar Skoðun Spænska knattspyrnuliðið sem héraðsmetafór fyrir Spán Jordi Oriola Folch skrifar Skoðun Gæði bygginga ráðast ekki ef reglugerðum einum saman Bergþóra Góa Kvaran skrifar Skoðun Ég hélt að þetta væri bara lítið hrúður Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Af hverju já? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Ef lausnirnar eru til, af hverju eru þær ekki notaðar? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Óreiða á samviskunni Páll Rafnar Þorsteinsson skrifar Skoðun Fullveldi fyrir hvern? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Sjá meira
Hvað er betra þegar maður er kominn á efri ár og sestur í helgan stein eins og það er kallað að fylgjast með þjóðfélagsumræðunni á íslandi frá degi til dags. Og þegar sú furðulega ákvörðun ríkisstjórnarinnar að efna eitt af loforðum sínum í kosningabaráttunni og kanna aðild að Evrópusambandinu varð að veruleika þá má heita að fjörið hafi virkilega byrjað. Í fyrsta lagi kom það mér á óvart að stjórnmálaflokkar sem ná kjöri og mynda ríkisstjórn ætla að standa við kosningaloforð. Og satt að segja þótt ég sé komin nálægt áttrætt hef ég ekki beint vanist því í gegn um tíðina á Íslandi. En þar sem ég er auðvita bjartsýnn og vongóður maður þá vona ég innilega að þetta sé ekki merki um að það eigi að fara að umbylta þjóðfélaginu í eitthvað sem heitir siðað. En þegar þessi ákvörðun lá fyrir um hvort við Íslendingar ættum að sundra sjálfstæði okkar með því að leggja lag okkar við þessa skuggalegu verur sem sitja í kjöllurunum þarna í Brussel, þá fór maður að hlusta betur. Hvort sem þátturinn heitir Silfrið eða Sprengisandur eða eitthvað annað þá lagði maður sig fram um að missa ekki af neinu. Kannski er það því að þakka að ég finn mig knúin til að leggja orð í þennan viskubrunn eftir að hafa hlustað á öll þessi gáfumenni sem þar hafa látið ljós sitt skína. Og þvílík speki og gáfur sem þarna hefur flætt um allar gáttir gerir mann hreinlega orðlausan. Í fyrsta lagi, eins og gáfumennirnir segja, auðvita förum við ekki að hætta okkur inn í brennandi hús. En samkvæmt frásögn þeirra logar allt Evrópusambandið stafnanna á milli og er komið að því að hrynja. Við getum auðvitað verið þakklát fyrir að menn með gáfnafar á þessu kaliberi vara okkur við. Enda hef ég alltaf haft grun um að það sé stórhættulegt að skreppa til Kaupmannahafnar eða Stokkhólms vegna brunans sem þar geisar. Svo er þetta með sjálfstæðið sem við töpum eins og gáfumennirnir segja, það er náttúrlega mun meira sjálfstæði fólgið í því að sitja úti á gangi í dimmum kjöllurunum í Brussel en við fundarborðið í herberginu þar sem ákvarðanir eru teknar. Þar getum við setið áhyggjulaus og jafnvel leikið okkur í símanum á meðan þeir sem sitja við fundarborðið búa til einhverjar reglugerðir til að fara eftir. Þegar fundirnir eru svo búnir þá tökum við bara við reglugerðunum fullkomlega áhyggjulaus og bætum kannski eitthvað við þær svona til að sýna hvað við erum gáfuð. Það er nú varla hægt að vera sjálfstæðari en þetta. Í einum af gáfumannaþáttunum sem ég hef hlustað á að undanförnu talaði kona sem lýsti furðu sinni á því að einhver Íslendingur dytti það í hug að ganga í Evrópusambandið. Þessi kona sem þarna talaði var hvorki meira né minna en formaður flokks sem einu sinni var stór á Íslandi en hefur nú skroppið saman í flokksbrot þótt furðulegt sé. Hún benti auðvita réttilega á það að þar sem okkar land væri á alþjóðlegum mælikvörðum besta land í heimi til að búa á þá væri það furðulegt að einhverjum dytti þessi della í hug. Hérna væri jöfnuður á milli þjóðfélagshópa svo stórkostlega mikill að aðrar þjóðir kæmust ekki með tærnar þar sem við hefðum hælanna. Eftir að ég hafði hlustað á þessa ágætu konu flytja þennan boðskap þá fór ég að íhuga hvort ég væri svona helvíti heimskur að ég sæi þetta ekki. Þegar ég fór svo að reikna þetta út í rólegheitunum þá sá ég auðvita að konan hafði alveg laukrétt fyrir sér. Sko, ef maður tekur laun sem þessi kona fær í hverjum mánuði og ellilaunin sem ég fæ á mánuði þá sér náttúrlega hver heilvita maður hvað maður hefur það gott. Ef hún, sem hefur í laun svona tvær til þrjár milljónir á mánuði og ég með mín ellilaun sem er tæplega fjögur hundruð þúsund leggjum saman og deilum með tveimur þá sér þetta auðvita hver hálfviti. Ég er bara svo mikill bjáni að ég hef ekki séð hvað miklir fjármunir hellast inn á reikninginn minn um hver mánaðarmót. Og, ég sem stóð í þeirri meiningu að ég hefði ekki efni á að skreppa til Tene. Ég sé það auðvita núna að ég gæti kíkt þangað einu sinni í mánuði ef ég vildi með svona rosalaun á mánuði. Það er ekkert skrítið þegar alþjóðastofnanir úti í heimi fá svona útreikninga að þeir setji Ísland í fremsta sæti í lífskjörum. Svo er það hann Jói sem býr hérna á hæðinni fyrir neðan með henni Dísu konunni sinni. Þetta unga fólk er sko gott dæmi um sjálfstæða Íslendinga sem munu aldrei samþykkja að ganga í þetta Evrópusamband. Hann starfar á bensínstöðinna hérna úti á horni en Dísa vinnur í leikskóla. Reyndar er þau bæði með aukavinnu þar sem þau vinna fram á nótt í hreingerningum og um helgar líka sérstaklega til þess að geta borgað húsaleiguna. En þau eru það lánsöm að leigja íbúðina hjá fyrirtækinu, Sporður EHF, sem á nokkur þúsund íbúðir og er í eigu nokkra útgerðamanna á Íslandi. Stærsti eigandi þar er líklegast hún Gudda, en hún er frá Vestmannaeyjum. Eins og Jói segir stundum þegar hann rífst við vinnufélagana. Ég hefði ekki þetta frelsi til að vinna á mörgum stöðum ef við færum inn í þetta Evrópusamband. Og síðan bætir hann gjarnan við að hann myndi aldrei taka séns á því að bæði missa sjálfstæðið og auðlindir þjóðarinnar í hendurnar á þessum græðgispungum sem sitja í dimmum kjöllurunum þarna í Brussel. Og Jói veit alveg hvað hann syngur þótt honum hafi ekki gengið vel í gegn um skólagönguna og hafi ekki getað lesið sér til gagns. Enda þarf hann ekkert að lesa sér til um þetta andskotans Evrópusamband eftir að hann hefur hlustað á sinn mann, Sigmund Davíð segja frá hvers konar glæpafélag þetta er og ekki lýgur hann, þingmaðurinn sjálfur. Svo get ég ekki látið það vera í þessum hugleiðingum mínum en að minnast á Íslensku krónuna. En það eru einhverjir bjánar sem halda því fram að ef við köstum henni og tökum einhverja útlenska peninga þá muni bæði vextir og óstöðugt gengi snarlagast í Íslensku þjóðfélagi. Þvílíkur barnaskapur sem þarna er á ferðinni og ég spyr bara á móti, hvað haldið þið að hafi bjargað okkur út úr hruninu sem var auðvita bara prófraun á okkar fjármálasnilli. Ekki þurftu frændur okkar Færeyingarnir að takast á slíka eldraun, enda hefðu þeir varla ráðið við það. Þjóð sem á ekki einu sinni seðlabanka eins og við Íslendingar þar sem tæplega þrjú hundruð mans reikna út vexti frá morgni til kvölds. Hvar í ósköpunum ættum við að finna vinnu fyrir allt þetta fólk ef við færum að nota aðra mynt en krónuna. Svo vitum við öll um þessi tæplega þrjú hundruð stærstu fyrirtæki á Íslandi sem eru að prófa að reka sjálfan sig með erlendum peningum að auðvita eru þau að prófa þetta eingöngu fyrir okkur fátæka fólkið til að vara okkur við að fara sömu leið. Enda eru stjórnendur þessara fyrirtækja duglegastir við að segja okkur að við myndum missa allt sjálfstæði ef við færum að nota aðra mynt. Þarna er kannski kominn skýringinn á því hvers vegna þeir snúa ekki til baka og taka upp okkar Íslensku krónu í sínum rekstri. Þeir eru auðvita búnir að missa allt sjálfstæði til að snúa við og komast ekki til baka. En svona að síðustu ætla ég að fullvissa ykkur lesendur góðir að ég mun áfram fylgjast vel með öllum umræðum um þessi mál og upplýsa ykkur svo við förum ekki að álpast inn í þetta Evrópusamband. Höfundur er eftirlaunaþegi sem hefur gaman af því að velta sér upp úr þjóðfélagsmálum.
Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar
Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar