Leita að fjöl­skyldu til að vista allt að fjögur börn í neyð

Í tilkynningu frá Barnavernd Reykjavíkur segir að þau leiti að einstaklingi eða fjölskyldu sem geti tekið á móti börnum í neyðartilfellum á heimili sínu og tryggt þeim skjól, öruggt umhverfi, umhyggju og stuðning. Borgarráð samþykkti rekstur neyðarheimilis á fundi sínum þann 3. mars síðastliðinn.

„Leitað er að hæfum og ábyrgum einstaklingum sem hafa áhuga á velferð barna. Leitað er að einstaklingi eða fjölskyldu sem býr yfir öruggu og fjölskylduvænu heimili á höfuðborgarsvæðinu, hefur bíl til umráða, gilt bílpróf og getur verið til taks allan sólarhringinn, allt árið. Heimilið þarf að geta tekið á móti allt að fjórum börnum í einu í allt að þrjá mánuði.

Á fundi velferðarráðs í febrúar lögðu fulltrúar meirihlutans fram bókun um málið þar sem þau samþykktu tillöguna en ítrekuðu mikilvægi góðs eftirlits.

„Fulltrúarnir samþykkja tillögu um rekstur neyðarheimilis Barnaverndar Reykjavíkur en ítreka mikilvægi þess að eftirliti með heimilinu verði sinnt í samræmi við reglur þar um, m.a. með reglulegum heimsóknum án fyrirvara. Fulltrúarnir óska eftir að fá upplýsingar um hvernig gengið hefur með þetta nýja úrræði, m.a. með hliðsjón af eftirliti, að liðnum tveimur mánuðum frá því að úrræðið tekur til starfa og aftur eftir sex mánuði,“ segir í bókuninni sem var svo send til borgarráðs.

Nýting 140 prósent í Mánabergi

Í minnisblaði Rannveigar Einarsdóttur, sviðsstjóra velferðarsviðs, um málið kemur fram að nýting á Mánabergi, neyðarheimilis í Reykjavík, hafi verið 140 prósent á tímabilinu 2021 til 2025. Í Mánabergi fer fram umönnun barna sem vegna aðstæðna heima fyrir geta ekki verið þar. Þau búa þá tímabundið í Mánabergi. Þangað koma líka fjölskyldur sem búa í þrjá til sex mánuði í senn, á meðan foreldrar eða forsjáraðilar fá aðstoð við að auka færni sína í uppeldishlutverkinu. Heimilið opnaði á nýjum stað í síðustu viku.

„Síðustu ár hefur heimilið einkum sinnt seinna hlutverkinu, leiðbeiningar- og greiningarvistun, og nánast alltaf verið yfirfullt. Þegar upp koma neyðartilvik þar sem fjarlægja þarf börn af heimili og veita þeim skjól og atlæti til styttri tími hefur ekki verið pláss á Mánabergi og starfsmenn staðið frammi fyrir því að vera í mikilli óvissu í krefjandi aðstæðum. Leitað hefur verið til einkaaðila og leitað úrræða hjá nágrannasveitafélögum í þessum aðstæðum. Ætíð er leitað til aðila í fjölskyldu eða umhverfi barnsins komi þessar aðstæður upp en sé þeim ekki fyrir að fara verður að vera hægt að bregðast við því, eins og áður sagði í krefjandi aðstæðum. Ljóst er að þessi staða veldur auknu álagi í starfsemi Barnaverndar Reykjavíkur og umfram allt er hún ekki ákjósanleg fyrir skjólstæðinga,“ segir í minnisblaði Rannveigar.

Í auglýsingu barnaverndar kemur jafnframt fram að einstaklingurinn eða fjölskyldan sem til þess yrði ráðin myndi starfa í nánu samstarfi við Barnavernd Reykjavíkur sem sinnir reglulegu eftirliti, veitir handleiðslu og stuðning vegna heimilisins.

Veita börnum skjól, öryggi og stuðning

Þyrí Steingrímsdóttir, starfandi framkvæmdastjóri Barnaverndar Reykjavíkur, segir að mikilvægt skref hafi verið tekið þegar rekstur neyðarheimilis var samþykktur. Hlutverk þess einstaklings eða fjölskyldu sem taki að sér verkefnið sé mikilvægt og felist meðal annars í því að veita börnum skjól, öruggt umhverfi, umhyggju og stuðning. Þau muni jafnframt sjá til þess að börnin geti haldið sinni daglegu rútínu hvað varðar skóla, leikskóla og tómstundir og tryggja að fatnaður og nauðsynlegur útbúnaður sé til staðar fyrir börnin.

Þyrí segir neyðartilfellin geta verið margs konar en þau eigi það sameiginlegt að barnavernd meti að það sé þörf á að fjarlægja barnið eða börnin af heimili sínu.

„Það eru þá aðstæður sem skapast á heimilinu af hálfu foreldra eða forsjáraðila. Það er neysla eða geðræn veikindi. Við metum aðstæður óviðunandi eða að börnin séu jafnvel í hættu. Þetta er ekki þannig að það sé verið að taka börnin vegna þess að þau eru að haga sér á einhvern ákveðinn hátt. Það eru aðstæður á heimili sem gera það að verkum að þau eru fjarlægð af heimilinu,“ segir Þyrí.

Hún segist vongóð um að fólk finnist til að reka slíkt heimili.

„Það er sem betur fer fullt af góðu fólki til. Þau sem hafa tekið að sér að vera með börn í fóstri, það er töluverður hópur, mörg hundruð manns um allt land, sem eru fósturforeldrar. Fólk sem er til í að hjálpa öðrum og gefa af sér. Svo er þetta ágætlega borgað,“ segir Þyrí en í fundargerð borgarráðs er farið ítarlega yfir launin sem fólk fær fyrir slíka vistun.

Ekki til peningur á velferðarsviði

Í fundargerð segir að áætlaður hámarkskostnaður vegna tillögunnar sé 42.532.560 milljónir króna á ári en sá kostnaður rúmist ekki innan fjárheimilda velferðarsviðs. Lagt er til að fjármála- og áhættustýringarsviði verði falið að útfæra viðauka við fjárhagsáætlun vegna þessa í samræmi við kostnaðaráætlun fyrir árið 2026 vegna neyðarheimilis fyrir börn 0–12 ára.

Kostnaðurinn er nánar útskýrður í tillögunni en þar kemur fram að áætlaður kostnaður við rekstur neyðarheimilis sé grunngjald fyrir að vera til taks allan sólarhringinn sem samsvarar 30 meðlögum á mánuði, það er 1.519.020 krónum á mánuð eða 18.228.240 krónum á ári. Fjárhæð meðlags frá 1. janúar 2026 er 50.634 krónur.

Fyrir hvert barn í dvöl á heimilinu yrðu greidd 10 meðlög á mánuði í hlutfalli við lengd dvalar. Slíkar greiðslur yrðu því að hámarki 2.025.360 krónur á mánuð eða 24.304.320 kr. á ári.

„Samkvæmt framangreindu og hjálögðu yfirliti yrði því hámarkskostnaður kr. 42.532.560 á ári. Meðlag tekur hækkunum skv. vísitölu ár hvert. Greiðslur yrðu greiddar mánaðarlega skv. útgefnum reikningum vistunaraðila,“ segir að lokum.

Vongóð um að finna góða fjölskyldu

Þyrí segir álíka heimili rekin annars staðar á höfuðborgarsvæðinu.

„Við erum vongóð um að finna svona heimili. Það eru önnur svona heimili rekin á höfuðborgarsvæðinu, í Hafnarfirði og Kópavogi. Við erum vongóð um að finna góða fjölskyldu til að aðstoða okkur,“ segir Þyrí sem hvetur fólk til að hafa samband hafi það áhuga.

Fram kemur í tilkynningu borgarinnar að einstaklingur sem tekur að sér vistun barna þurfi að hafa leyfi eða sækja um leyfi til Gæða- og eftirlitsstofnunar velferðarmála. Til að fá slíkt leyfi þarf að fara fram úttekt á heimilinu, þar sem eldvarnir og aðrar aðstæður eru skoðaðar. Kallað er eftir upplýsingum úr sakaskrá auk umsagnar frá barnaverndarþjónustu í viðkomandi sveitarfélagi.

Umsóknarfrestur er til og með 15. apríl. Í umsókn þurfa að koma fram ítarlegar upplýsingar um umsækjendur, lýsing á menntun og reynslu af starfi með börnum og lýsing á húsnæði. Einnig þarf að koma fram hvers vegna umsækjandi hefur áhuga á samstarfi með Barnavernd Reykjavíkur.

Frekari upplýsingar veitir Þyrí Steingrímsdóttir, starfandi framkvæmdastjóri Barnaverndar Reykjavíkur, í gegnum netfangið thyri.steingrimsdottir@reykjavik.is.