Fangaverðir segja fangelsiskerfið „algjörlega komið að þolmörkum“ Lovísa Arnardóttir skrifar 13. apríl 2026 07:52 Fangelsið á Hólmsheiði var opnað árið 2016. Það er yfirfullt og erfitt að gæta öryggis samkvæmt yfirlýsingu Fangavarðafélags Íslands. Vísir/Vilhelm Stjórn Fangavarðafélag Íslands lýsir yfir þungum áhyggjum af yfirfullum fangelsum. Erfiðara sé að tryggja öryggi fanga og starfsfólks og halda uppi eðlilegri þjónustu. Dæmi séu um að fjórtán fangar dvelji á deild fyrir átta og að fangar þurfi að dvelja í einangrun eða á lögreglustöðvum langtímum við ófullnægjandi aðstæður. Í yfirlýsingu frá félaginu segir að síðustu misseri hafi öll fangelsi landsins, lokuð öryggisfangelsi jafnt og opin fangelsi, verið gert að nýta alla lausa klefa og nýting plássa hefur verið nær stöðugt nálægt hundrað prósentum. „Löng biðröð hefur myndast um að nýta hvert laust klefapláss og ekki hefur verið unnt að verða við beiðnum lögreglu um að taka við síbrotamönnum og öðrum sem úrskurðaðir hafa verið í gæsluvarðhald, sem verður til þess að einstaklingum sé sleppt úr haldi lögreglu eða að þeir þurfi að dvelja langtímum í fangaklefum á lögreglustöðvum við ófullnægjandi aðstæður,“ segir í yfirlýsingunni. Biluð kallkerfi og lítið pláss Þar segir að í fangelsinu á Hólmsheiði séu dæmi um að vista þurfi almenna fanga dögum eða vikum saman í einangrunarklefum yfir nætur þar sem ekki er pláss fyrir þá á almennum deildum. Á daginn séu slíkir fangar vistaðir á almennum deildum sem eru þegar fullskipaðar. Dæmi séu um að tólf til fjórtán manns séu vistaðir á deildum sem eru hugsaðar fyrir átta fanga. Þá séu einnig dæmi um að fangar í báðum lokuðu fangelsunum, á Hólmsheiði og Litla-Hrauni, séu vistaðir í klefum þar sem kallkerfi eru ónothæf eða biluð. Stjórn félagsins fullyrðir í yfirlýsingu sinni að fangelsiskerfið á Íslandi sé algjörlega komið að þolmörkum þegar kemur að getu starfsfólks til að viðhalda öryggi og eðlilegri þjónustu innan fangelsanna. Geta ekki brugðist við deilum „Streita og álag er mikið hjá bæði fangavörðum og föngum og geta fangavarða til að bregðast við illdeilum og erjum meðal fangahópsins er verulega skert þegar ekkert svigrúm er til að flytja fanga milli staða,“ segir í yfirlýsingunni. Stjórnin telur að stjórnvöld „fljóti sofandi að feigðarósi“ verði ekki brugðist við þessu ástandi með tafarlausum aðgerðum til að fjölga fangaplássum og bæta aðbúnað og mönnun í fangelsunum. Fangelsismál Mest lesið Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Tvö lík fundin eftir að snjóðflóð lenti á búðum Erlent Yfirgefa heimili sín og flykkjast í neyðarskýlin Erlent Stutt geti verið í kosningar Innlent Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Innlent Forseti Serbíu segir af sér í skugga mótmæla Erlent Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Innlent Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Innlent Meintu hryðjuverkamennirnir lengi undir eftirliti Erlent Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Innlent Fleiri fréttir Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Stutt geti verið í kosningar Boðar fyrstu lögin og reglurnar gagnvart gervigreind Eldur á Hellu Slökkvilið kallað út í Hafnarfjörð Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Beitti úðavopni á vegfarendur Sextán ára unglingar sóttir í bæinn eftir afskipti lögreglu Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Heimsfræg Twitch-stjarna olli örtröð í miðbænum Fagnar fækkun lögregluembætta og deilt um málverk af Danakonungi Átján kíló af kókaíni undir fölskum botni Eftirlitið fellur á herðar foreldra Loka hringveginum við Jökulsárlón Fá loksins að fagna aldarafmælinu Sjá meira
Í yfirlýsingu frá félaginu segir að síðustu misseri hafi öll fangelsi landsins, lokuð öryggisfangelsi jafnt og opin fangelsi, verið gert að nýta alla lausa klefa og nýting plássa hefur verið nær stöðugt nálægt hundrað prósentum. „Löng biðröð hefur myndast um að nýta hvert laust klefapláss og ekki hefur verið unnt að verða við beiðnum lögreglu um að taka við síbrotamönnum og öðrum sem úrskurðaðir hafa verið í gæsluvarðhald, sem verður til þess að einstaklingum sé sleppt úr haldi lögreglu eða að þeir þurfi að dvelja langtímum í fangaklefum á lögreglustöðvum við ófullnægjandi aðstæður,“ segir í yfirlýsingunni. Biluð kallkerfi og lítið pláss Þar segir að í fangelsinu á Hólmsheiði séu dæmi um að vista þurfi almenna fanga dögum eða vikum saman í einangrunarklefum yfir nætur þar sem ekki er pláss fyrir þá á almennum deildum. Á daginn séu slíkir fangar vistaðir á almennum deildum sem eru þegar fullskipaðar. Dæmi séu um að tólf til fjórtán manns séu vistaðir á deildum sem eru hugsaðar fyrir átta fanga. Þá séu einnig dæmi um að fangar í báðum lokuðu fangelsunum, á Hólmsheiði og Litla-Hrauni, séu vistaðir í klefum þar sem kallkerfi eru ónothæf eða biluð. Stjórn félagsins fullyrðir í yfirlýsingu sinni að fangelsiskerfið á Íslandi sé algjörlega komið að þolmörkum þegar kemur að getu starfsfólks til að viðhalda öryggi og eðlilegri þjónustu innan fangelsanna. Geta ekki brugðist við deilum „Streita og álag er mikið hjá bæði fangavörðum og föngum og geta fangavarða til að bregðast við illdeilum og erjum meðal fangahópsins er verulega skert þegar ekkert svigrúm er til að flytja fanga milli staða,“ segir í yfirlýsingunni. Stjórnin telur að stjórnvöld „fljóti sofandi að feigðarósi“ verði ekki brugðist við þessu ástandi með tafarlausum aðgerðum til að fjölga fangaplássum og bæta aðbúnað og mönnun í fangelsunum.
Fangelsismál Mest lesið Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Tvö lík fundin eftir að snjóðflóð lenti á búðum Erlent Yfirgefa heimili sín og flykkjast í neyðarskýlin Erlent Stutt geti verið í kosningar Innlent Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Innlent Forseti Serbíu segir af sér í skugga mótmæla Erlent Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Innlent Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Innlent Meintu hryðjuverkamennirnir lengi undir eftirliti Erlent Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Innlent Fleiri fréttir Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Stutt geti verið í kosningar Boðar fyrstu lögin og reglurnar gagnvart gervigreind Eldur á Hellu Slökkvilið kallað út í Hafnarfjörð Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Beitti úðavopni á vegfarendur Sextán ára unglingar sóttir í bæinn eftir afskipti lögreglu Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Heimsfræg Twitch-stjarna olli örtröð í miðbænum Fagnar fækkun lögregluembætta og deilt um málverk af Danakonungi Átján kíló af kókaíni undir fölskum botni Eftirlitið fellur á herðar foreldra Loka hringveginum við Jökulsárlón Fá loksins að fagna aldarafmælinu Sjá meira