Lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti gagnast ekki atvinnulífinu Björn Ragnarsson skrifar 15. apríl 2026 15:31 Þann 10. apríl kynnti ríkisstjórnin aðgerðir gegn verðbólgu. Fram kom hjá ráðherrum að markmið þeirra væri að draga úr áhrifum verðbólgunnar á íslensk heimili og atvinnulíf. Í viðtali í Silfrinu á mánudaginn hvatti Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra fyrirtæki til að taka þátt í að halda aftur af verðhækkunum í ljósi þess að ríkisstjórnin hygðist lækka verð á eldsneyti. Raunin er hins vegar sú að lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti gagnast afar fáum fyrirtækjum. Í öllum virðisaukaskattsskyldum rekstri er eldsneyti innskattað, sem þýðir að fyrirtæki fá virðisaukaskattinn endurgreiddan. Sú breyting sem felst í lækkun skattsins hefur því ekki áhrif á raunverulegan kostnað fyrirtækja, heldur einungis á upphæð innskatts sem fæst endurgreidd frá ríkinu. Af þessum sökum hefur aðgerðin engin raunveruleg áhrif til lækkunar á rekstrarkostnaði, hvort sem um er að ræða farþegaflutninga (að undanskildum almenningssamgöngum og leigubílum), vöruflutninga eða annan rekstur. Um síðustu áramót voru kílómetragjöld lögð á öll ökutæki, samhliða hækkun kolefnisgjalda á eldsneyti. Þær aðgerðir hafa aukið kostnað fyrirtækja. Það hefði því verið nær að grípa til mótvægisaðgerða, svo sem að afnema kílómetragjöld tímabundið eða lækka kolefnisgjöld. Með slíkum aðgerðum hefði ríkisstjórnin raunverulega komið til móts við atvinnulífið og stuðlað að lækkun verðbólgu með því að draga úr kostnaði sem skilar sér að lokum í vöruverði. Eins og staðan er nú er hins vegar líklegra að hækkandi olíuverð leiði til frekari verðhækkana. Höfundur er forstjóri Icelandia. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skattar, tollar og gjöld Mest lesið Hvenær verður nóg nóg? Borgar Antonsson (Boggi Tona) Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Hafrannsóknastofnun vissi af gloppunni en gerði ekkert Þórólfur Júlían Dagsson Skoðun Hver ber kostnaðinn þegar landinu er lokað? Friðrik Árnason Skoðun Hvað hefur presturinn að segja yfir gröfinni? Hilmar Kristinsson Skoðun Fimm mínútur sem geta skipt sköpum í neyð Birna G. Magnadóttir Skoðun Dýnamík hópeineltis, hóphegðun fína og ófína fólksins Sigríður Svanborgardóttir Skoðun Danski bærinn Akureyri Gunnar Salvarsson Skoðun Ferðaþjónustan gerir Ísland skemmtilegra Ragnhildur Ágústsdóttir Skoðun Er þetta allt sama tóbakið? Ólafur Stephensen Skoðun Skoðun Skoðun Hvað breyttist þegar þjóðin sagði nei? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Stjórnun gervigreindar og öryggi Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Hafrannsóknastofnun vissi af gloppunni en gerði ekkert Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Reikningurinn sem svefninn getur ekki borgað Grétar Þór Guðjohnsen skrifar Skoðun Er þetta allt sama tóbakið? Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Danski bærinn Akureyri Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Píeta samtökin í 10 ár Hildur Eir Bolladóttir skrifar Skoðun Fimm mínútur sem geta skipt sköpum í neyð Birna G. Magnadóttir skrifar Skoðun Hvenær verður nóg nóg? Borgar Antonsson (Boggi Tona) skrifar Skoðun Hvað merkir íslenskt nei? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Meðaltalið borgar ekki húsaleiguna Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Geta stofnanir sparað og bætt þjónustuna? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver ber kostnaðinn þegar landinu er lokað? Friðrik Árnason skrifar Skoðun Dýnamík hópeineltis, hóphegðun fína og ófína fólksins Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Gervigreindin og ragnarök: Raunveruleg hætta eða mesta svikamylla sögunnar? Hólmfríður Gísladóttir skrifar Skoðun Umferð í Reykjavík og samgönguásar höfuðborgarsvæðisins Elías B Elíasson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: Hvar liggja mörk sjálfræðis? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Ferðaþjónustan gerir Ísland skemmtilegra Ragnhildur Ágústsdóttir skrifar Skoðun Um helmingur lækna á Landspítala í fullu starfi Sigurður Helgi Pálmason skrifar Skoðun Hvað hefur presturinn að segja yfir gröfinni? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Erum við í hættu? Ólgan kringum gervigreind Marín Jónsdóttir skrifar Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Sjá meira
Þann 10. apríl kynnti ríkisstjórnin aðgerðir gegn verðbólgu. Fram kom hjá ráðherrum að markmið þeirra væri að draga úr áhrifum verðbólgunnar á íslensk heimili og atvinnulíf. Í viðtali í Silfrinu á mánudaginn hvatti Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra fyrirtæki til að taka þátt í að halda aftur af verðhækkunum í ljósi þess að ríkisstjórnin hygðist lækka verð á eldsneyti. Raunin er hins vegar sú að lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti gagnast afar fáum fyrirtækjum. Í öllum virðisaukaskattsskyldum rekstri er eldsneyti innskattað, sem þýðir að fyrirtæki fá virðisaukaskattinn endurgreiddan. Sú breyting sem felst í lækkun skattsins hefur því ekki áhrif á raunverulegan kostnað fyrirtækja, heldur einungis á upphæð innskatts sem fæst endurgreidd frá ríkinu. Af þessum sökum hefur aðgerðin engin raunveruleg áhrif til lækkunar á rekstrarkostnaði, hvort sem um er að ræða farþegaflutninga (að undanskildum almenningssamgöngum og leigubílum), vöruflutninga eða annan rekstur. Um síðustu áramót voru kílómetragjöld lögð á öll ökutæki, samhliða hækkun kolefnisgjalda á eldsneyti. Þær aðgerðir hafa aukið kostnað fyrirtækja. Það hefði því verið nær að grípa til mótvægisaðgerða, svo sem að afnema kílómetragjöld tímabundið eða lækka kolefnisgjöld. Með slíkum aðgerðum hefði ríkisstjórnin raunverulega komið til móts við atvinnulífið og stuðlað að lækkun verðbólgu með því að draga úr kostnaði sem skilar sér að lokum í vöruverði. Eins og staðan er nú er hins vegar líklegra að hækkandi olíuverð leiði til frekari verðhækkana. Höfundur er forstjóri Icelandia.
Skoðun Gervigreindin og ragnarök: Raunveruleg hætta eða mesta svikamylla sögunnar? Hólmfríður Gísladóttir skrifar
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar