Stöðnun? Tölum um staðreyndir Bjarni Halldór Janusson skrifar 29. apríl 2026 18:33 Að undanförnu hafa ákveðnir frambjóðendur haldið því fram að Reykjanesbær hafi setið eftir og að hér ríki stöðnun. Sú mynd stenst hins vegar illa þegar horft er til þróunar síðustu ára. Reykjanesbær hefur vaxið hratt og íbúum fjölgað um nær þúsund á ári, eða um 60% síðasta áratuginn. Þessi vöxtur hefur kallað á umfangsmikla uppbyggingu í innviðum og þjónustu, sem hefur á sama tíma mótað ný og lifandi hverfi í bæjarfélaginu. Byggð hefur verið glæsileg íþróttaaðstaða í Innri-Njarðvík, nýr skóli sem telst meðal þeirra glæsilegustu á landinu, öflugt bókasafn og vinsæl sundlaug sem nýtist samfélaginu daglega. Stórsókn hefur verið gerð í leikskólamálum með byggingu þriggja nýrra leikskóla og innritun barna hafin við 18 mánaða aldur. Þetta endurspeglar raunverulegan vöxt samfélagsins og er þó aðeins brot af því sem hefur verið gert. Allt þetta hefur verið gert á traustum grunni. Jafnvægi hefur náðst í rekstri og sveitarfélagið hefur skilað góðum afgangi ár eftir ár síðasta áratuginn, að jafnaði um einn til tvo milljarða á ári. Staðan er enn sterkari þegar horft er til samstæðunnar. Hún hefur aldrei verið jafn vel rekin og skuldahlutfallið er nú það lægsta frá aldamótum, sem það hefur verið allt kjörtímabilið. Skuldaviðmið er í kringum 100% og því vel undir lögbundnu 150% hámarki og skuldahlutfall hefur lækkað hratt frá árinu 2014. Skuldahlutfall samstæðu hefur farið úr um 250% niður í 140% og skuldahlutfall bæjarsjóðs er nú í kringum 120% samkvæmt síðasta ársreikningi. Það er ekki mynd af stöðnun heldur ábyrgri fjármálastjórn. Þetta hefur ekki gerst í tómarúmi. Á undanförnum árum hafa bæði ytri áföll og óvenjulegar aðstæður haft áhrif á samfélagið og starfsemi sveitarfélagsins, þar á meðal veirufaraldur, eldsumbrot og erfið staða í flugi. Þrátt fyrir það hefur tekist að halda rekstri sterkum og halda áfram umfangsmikilli uppbyggingu á sama tíma. Það að sveitarfélag standi í slíku álagi og haldi samt áfram með þessum hætti segir meira en óljósar fullyrðingar um stöðnun. Það vekur jafnframt athygli að þessir atburðir eru oft nefndir til að réttlæta hallarekstur fyrri ríkisstjórnar, en liðsmenn hennar viðurkenna þó ekki sömu áföll sem raunverulega áskorun fyrir sveitarfélag sem stóð í eldlínunni. Þar liggur ákveðin mótsögn. Þetta þýðir ekki að allt sé fullkomið eða að engu megi breyta í bænum. Þvert á móti. Það eru alltaf verkefni fram undan, nýjar áskoranir og svigrúm til umbóta. En ábyrg og heiðarleg umræða verður að byggja á staðreyndum og staðreyndir breytast ekki eftir flokkslitum. Einn plús einn er alltaf tveir. Við getum verið ósammála um áherslur og leiðir, en mat á stöðu sveitarfélagsins verður að byggja á raunverulegum gögnum og heildarmynd. Reykjanesbær hefur vaxið hratt, byggt upp sterka innviði og haldið fjárhagslegum aga á sama tíma. Það er sú mynd sem þarf að horfa til þegar framtíðin er mótuð. Höfundur er stjórnmálafræðingur og frambjóðandi á lista Samfylkingarinnar í Reykjanesbæ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bjarni Halldór Janusson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Að gefast upp Haraldur Eiríksson Skoðun Hagfræði almennings Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Að senda kjósendum fingurinn Atli Bollason Skoðun Upplýsingaóreiða ráðherra Hörður Þorsteinsson Skoðun Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð Jóhannes Óli Sveinsson Skoðun Skólafrí - skelfing eða sæla Fjalar Freyr Einarsson Skoðun Öll trixin í bókinni Árni Guðmundsson Skoðun Hafa íslenskir neytendur lakari rétt en evrópskir? Arngrímur Stefánsson Skoðun Skynsemi fremur en upphrópanir í útlendingamálum Sævar Þór Jónsson Skoðun Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson Skoðun Skoðun Skoðun Hafa íslenskir neytendur lakari rétt en evrópskir? Arngrímur Stefánsson skrifar Skoðun Hagfræði almennings Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Veit „óvinur númer eitt“ að hann er númer eitt? Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun Að loka augunum fyrir hinu augljósa skrifar Skoðun Færeyingar eru ekki í ESB en… Sigurður Steinar Ásgeirsson skrifar Skoðun Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð Jóhannes Óli Sveinsson skrifar Skoðun Upplýsingaóreiða ráðherra Hörður Þorsteinsson skrifar Skoðun Öll trixin í bókinni Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Dagur í lífi Íslendinga árið 2040 Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Skólafrí - skelfing eða sæla Fjalar Freyr Einarsson skrifar Skoðun Sagan um afganginn sem hvarf Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Að senda kjósendum fingurinn Atli Bollason skrifar Skoðun Hver ertu þegar þú réttlætir að barn sé lokað inni? Jasmina Vajzović Crnac skrifar Skoðun Hver borgar þegar ríkið tekur yfir heilbrigðiseftirlitið? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skynsemi fremur en upphrópanir í útlendingamálum Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Já, tökum okkur Færeyinga til fyrirmyndar Hjörtur j. Guðmundsson skrifar Skoðun Að gefast upp Haraldur Eiríksson skrifar Skoðun Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Við þurfum ekki ESB – eða hvað? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Það er verið að efla framhaldsskóla og verkmenntun Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Fullveldið er undirstaða sveigjanleikans: Hvers vegna EES-samstarfið dugar okkur Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Seiðkarlar fyrri alda Steingrímur Gunnarsson skrifar Skoðun Hverjir borga brúsann? Franklín Ernir Kristjánsson skrifar Skoðun Þegar rekstrarkröfur grafa undan faglegu starfi í þverfaglegri endurhæfingu Gunnhildur L. Marteinsdóttir skrifar Skoðun Hvað varð um gangbrautirnar? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Misskilningur: RÚV, Silfrið og meint hlutdrægni Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Árnar eru ekki hreinsistöð fyrir sjókvíaeldi Brynjar Arnason skrifar Skoðun Þarf vinnuskóli að vera vesen? Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Djarfar senur klipptar út Elías Blöndal Guðjónsson skrifar Skoðun Hinn sjö mánaða Sam Fahd Abu Haikal Sveinn Þórhallsson skrifar Sjá meira
Að undanförnu hafa ákveðnir frambjóðendur haldið því fram að Reykjanesbær hafi setið eftir og að hér ríki stöðnun. Sú mynd stenst hins vegar illa þegar horft er til þróunar síðustu ára. Reykjanesbær hefur vaxið hratt og íbúum fjölgað um nær þúsund á ári, eða um 60% síðasta áratuginn. Þessi vöxtur hefur kallað á umfangsmikla uppbyggingu í innviðum og þjónustu, sem hefur á sama tíma mótað ný og lifandi hverfi í bæjarfélaginu. Byggð hefur verið glæsileg íþróttaaðstaða í Innri-Njarðvík, nýr skóli sem telst meðal þeirra glæsilegustu á landinu, öflugt bókasafn og vinsæl sundlaug sem nýtist samfélaginu daglega. Stórsókn hefur verið gerð í leikskólamálum með byggingu þriggja nýrra leikskóla og innritun barna hafin við 18 mánaða aldur. Þetta endurspeglar raunverulegan vöxt samfélagsins og er þó aðeins brot af því sem hefur verið gert. Allt þetta hefur verið gert á traustum grunni. Jafnvægi hefur náðst í rekstri og sveitarfélagið hefur skilað góðum afgangi ár eftir ár síðasta áratuginn, að jafnaði um einn til tvo milljarða á ári. Staðan er enn sterkari þegar horft er til samstæðunnar. Hún hefur aldrei verið jafn vel rekin og skuldahlutfallið er nú það lægsta frá aldamótum, sem það hefur verið allt kjörtímabilið. Skuldaviðmið er í kringum 100% og því vel undir lögbundnu 150% hámarki og skuldahlutfall hefur lækkað hratt frá árinu 2014. Skuldahlutfall samstæðu hefur farið úr um 250% niður í 140% og skuldahlutfall bæjarsjóðs er nú í kringum 120% samkvæmt síðasta ársreikningi. Það er ekki mynd af stöðnun heldur ábyrgri fjármálastjórn. Þetta hefur ekki gerst í tómarúmi. Á undanförnum árum hafa bæði ytri áföll og óvenjulegar aðstæður haft áhrif á samfélagið og starfsemi sveitarfélagsins, þar á meðal veirufaraldur, eldsumbrot og erfið staða í flugi. Þrátt fyrir það hefur tekist að halda rekstri sterkum og halda áfram umfangsmikilli uppbyggingu á sama tíma. Það að sveitarfélag standi í slíku álagi og haldi samt áfram með þessum hætti segir meira en óljósar fullyrðingar um stöðnun. Það vekur jafnframt athygli að þessir atburðir eru oft nefndir til að réttlæta hallarekstur fyrri ríkisstjórnar, en liðsmenn hennar viðurkenna þó ekki sömu áföll sem raunverulega áskorun fyrir sveitarfélag sem stóð í eldlínunni. Þar liggur ákveðin mótsögn. Þetta þýðir ekki að allt sé fullkomið eða að engu megi breyta í bænum. Þvert á móti. Það eru alltaf verkefni fram undan, nýjar áskoranir og svigrúm til umbóta. En ábyrg og heiðarleg umræða verður að byggja á staðreyndum og staðreyndir breytast ekki eftir flokkslitum. Einn plús einn er alltaf tveir. Við getum verið ósammála um áherslur og leiðir, en mat á stöðu sveitarfélagsins verður að byggja á raunverulegum gögnum og heildarmynd. Reykjanesbær hefur vaxið hratt, byggt upp sterka innviði og haldið fjárhagslegum aga á sama tíma. Það er sú mynd sem þarf að horfa til þegar framtíðin er mótuð. Höfundur er stjórnmálafræðingur og frambjóðandi á lista Samfylkingarinnar í Reykjanesbæ.
Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Hver borgar þegar ríkið tekur yfir heilbrigðiseftirlitið? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Fullveldið er undirstaða sveigjanleikans: Hvers vegna EES-samstarfið dugar okkur Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun Þegar rekstrarkröfur grafa undan faglegu starfi í þverfaglegri endurhæfingu Gunnhildur L. Marteinsdóttir skrifar
Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson Skoðun