Barátta sem skiptir sköpum Svanfríður Bergvinsdóttir skrifar 1. maí 2026 13:00 Það er auðvelt að taka þeim réttindum sem við eigum sem sjálfsögðum hlut, svo sem að vinna á mannsæmandi launum, að eiga rétt á fríi og að geta treyst á veikindarétt, fæðingarorlof, atvinnuleysisbætur eða stuðning þegar lífið fer úr skorðum. En ekkert af þessu varð til af sjálfu sér, heldur er þetta afrakstur langrar og oft harðrar verkalýðsbaráttu. Ég finn það sterkt á 1. maí hve mikilvægt það er að muna þetta. Ekki bara til að horfa til baka, heldur til að átta okkur á því að þessi barátta er ekki búin. Verkalýðsbaráttan snýst um mig og þig, raunverulegt fólk og raunverulegar aðstæður. Baráttan snýst um fólk sem nær ekki endum saman, fólk sem þarf að velja á milli þess að borga leigu eða kaupa mat, fólk sem lendir í áföllum og þarf kerfi sem grípur það í stað þess að skilja það eftir. Áskoranir ungs fólks Ungt fólk í dag stendur frammi fyrir áskorunum sem ættu ekki að vera eðlilegar. Ungt fólk í dag stendur frammi fyrir því að þurfa að leggja út í miklar skuldbindingar á mjög stuttum tíma. Fólk er að mennta sig, stofna fjölskyldu, koma undir sig húsnæði, koma inn á vinnumarkaðinn og á eftir að vinna sig upp launastigann. Samhliða þessu eru kerfin sem eiga að mæta ungu fólki ekki að virka fyrir það; Tekjufall í fæðingarorlofi, brúun bilsins frá fæðingarorlofi til leikskólavistar, styttri dvöl í leikskólum en vinnudagur foreldranna er, dýr húsaleiga sem gerir næstum ókleift að safna fyrir eigin húsnæði og svo mætti lengi telja. Kerfin okkar verða að létta undir með ungu fólki svo hægt sé að réttlæta að við greiðum hærri skatta þegar við eldumst. Verkalýðsbarátta dagsins í dag Kjarni verkalýðsbaráttu í dag snýst nefninlega ekki bara um laun, heldur lífsskilyrði. Það að fólkið okkar þurfi ekki að skuldsetja sig til að lifa af. Það er ástæðan fyrir því að ég er stolt af því að vera hluti af þessari hreyfingu. Ekki því að baráttan hefur skilað fullkomnum afrakstri, heldur því að hér er kraftur sem hefur raunverulega breytt samfélaginu til hins betra. Kraftur sem getur haldið áfram að gera samfélagið okkar betra ef við stöndum saman. Við getum litið á 1. maí sem táknrænan dag, dag sem við þurfum að taka alvarlega. Dag sem er áminning til okkar um þau réttindi sem tapast ef þau eru ekki varin og að framfarir verði ekki nema einhver berjist fyrir þeim. Munum að slæmir hlutir gerast af sjálfu sér, góðum hlutum er stýrt. Baráttan heldur áfram og ég vel að vera hluti af henni. Sýnum samstöðu í dag og mætum í kröfugöngur verkalýðsfélaganna. Höfundur er formaður ASÍ-UNG og oddviti á lista Samfylkingarinnar í Ísafjarðarbæ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Verkalýðsdagurinn Samfylkingin Ísafjarðarbær Mest lesið Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir skrifar Skoðun SÁÁ er stærra en einstaklingarnir Ólafur Hand skrifar Skoðun Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason skrifar Skoðun Meistaravík, Akureyri og nýtt öryggishlutverk á norðurslóðum Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun 21% þá – 2% nú Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Við borgum, þeir kosta. Eða hvað? María Rut Ágústsdóttir skrifar Sjá meira
Það er auðvelt að taka þeim réttindum sem við eigum sem sjálfsögðum hlut, svo sem að vinna á mannsæmandi launum, að eiga rétt á fríi og að geta treyst á veikindarétt, fæðingarorlof, atvinnuleysisbætur eða stuðning þegar lífið fer úr skorðum. En ekkert af þessu varð til af sjálfu sér, heldur er þetta afrakstur langrar og oft harðrar verkalýðsbaráttu. Ég finn það sterkt á 1. maí hve mikilvægt það er að muna þetta. Ekki bara til að horfa til baka, heldur til að átta okkur á því að þessi barátta er ekki búin. Verkalýðsbaráttan snýst um mig og þig, raunverulegt fólk og raunverulegar aðstæður. Baráttan snýst um fólk sem nær ekki endum saman, fólk sem þarf að velja á milli þess að borga leigu eða kaupa mat, fólk sem lendir í áföllum og þarf kerfi sem grípur það í stað þess að skilja það eftir. Áskoranir ungs fólks Ungt fólk í dag stendur frammi fyrir áskorunum sem ættu ekki að vera eðlilegar. Ungt fólk í dag stendur frammi fyrir því að þurfa að leggja út í miklar skuldbindingar á mjög stuttum tíma. Fólk er að mennta sig, stofna fjölskyldu, koma undir sig húsnæði, koma inn á vinnumarkaðinn og á eftir að vinna sig upp launastigann. Samhliða þessu eru kerfin sem eiga að mæta ungu fólki ekki að virka fyrir það; Tekjufall í fæðingarorlofi, brúun bilsins frá fæðingarorlofi til leikskólavistar, styttri dvöl í leikskólum en vinnudagur foreldranna er, dýr húsaleiga sem gerir næstum ókleift að safna fyrir eigin húsnæði og svo mætti lengi telja. Kerfin okkar verða að létta undir með ungu fólki svo hægt sé að réttlæta að við greiðum hærri skatta þegar við eldumst. Verkalýðsbarátta dagsins í dag Kjarni verkalýðsbaráttu í dag snýst nefninlega ekki bara um laun, heldur lífsskilyrði. Það að fólkið okkar þurfi ekki að skuldsetja sig til að lifa af. Það er ástæðan fyrir því að ég er stolt af því að vera hluti af þessari hreyfingu. Ekki því að baráttan hefur skilað fullkomnum afrakstri, heldur því að hér er kraftur sem hefur raunverulega breytt samfélaginu til hins betra. Kraftur sem getur haldið áfram að gera samfélagið okkar betra ef við stöndum saman. Við getum litið á 1. maí sem táknrænan dag, dag sem við þurfum að taka alvarlega. Dag sem er áminning til okkar um þau réttindi sem tapast ef þau eru ekki varin og að framfarir verði ekki nema einhver berjist fyrir þeim. Munum að slæmir hlutir gerast af sjálfu sér, góðum hlutum er stýrt. Baráttan heldur áfram og ég vel að vera hluti af henni. Sýnum samstöðu í dag og mætum í kröfugöngur verkalýðsfélaganna. Höfundur er formaður ASÍ-UNG og oddviti á lista Samfylkingarinnar í Ísafjarðarbæ.
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar
Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar
Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir skrifar
Skoðun Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason skrifar
Skoðun Meistaravík, Akureyri og nýtt öryggishlutverk á norðurslóðum Njáll Trausti Friðbertsson skrifar